Sözsüz düşünişmek
Ýi­git he­niz el ha­sa­sy­na öw­re­niş­män­di. Aw­to­bu­sa mün­mek üçin kyn­çy­lyk çek­ýär­di, üs­te­si­ne aw­to­bus­da­ky äh­li ýo­lag­çy­la­ryň na­za­ry oňa gö­nü­gip­di.
Utan­mak­dan ýa­ňa ga­ra der bo­lan ýi­git aw­to­bu­syň bas­gan­çak­la­ry­na mün­mä­ge jan ed­ýär­di. Bir­den­kä sü­rü­ji kel­le­si­ni penjireden çy­ka­ra­ga-da ýo­luň gar­şy ta­ra­py­na haý­ran ga­ly­jy­lyk bi­len se­ret­mä­ge baş­la­dy. Ony gö­ren ýo­lag­çy­lar ýi­gi­de se­ret­me­gi­ni bes edip, bi­le­si­ge­li­ji­lik bi­len ýo­luň gar­şy ta­ra­py­na se­ret­diler. Em­ma hiç ki­miň gö­zü­ne üýt­ge­şik zat gö­rün­me­di.
Ýi­gi­diň aw­to­bu­sa mü­nüp, jaý­la­şyk­ly ýer­le­şe­ni­ni gö­ren sü­rü­ji aw­to­bu­sy sürüp ugrady.
Ýo­lag­çy­lar sü­rü­ji­ni haý­ran gal­dy­ran za­dyň nä­me­di­gi­ni bi­lip bil­me­di­ler. Ýi­git bi­len sü­rü­ji bol­sa aý­na­da bi­ri-bi­ri­ne ýyl­gyr­mak bi­len dü­şü­niş­di­ler.

Gir­de­ji ni­re­de?
En­çe­me ýyl­lar­dan bä­ri çaý­ha­na­nyň eýe­si gir­de­ji ha­sap-he­si­bi­ni özü­çe ýö­red­ýär­di. Pul sa­lyn­ýan çek­mä­niň sag ta­ra­pyn­da­ky gu­tu­jy­ga alyn­ma­ly ha­ryt­la­ryň pu­lu­ny, gün­de­lik gir­de­ji­ni çe­ke­re, tö­le­nen dür­li tö­leg­le­riň çek­le­ri­ni hem çep ta­rap­da­ky gu­tu­jy­ga sa­lyp goý­ýar­dy.
Çaý­ha­na eýe­si­niň kör­pe og­ly söw­da ug­run­dan okap, ýo­ka­ry bi­lim­li ha­sap­çy bo­lan­soň, ka­ka­sy­nyň ha­sap ýö­re­di­şi­ne ilk-ä haý­ran gal­dy, so­ňam onuň iş ýö­re­di­şi­ne öz ýa­nyn­dan nä­gi­le bol­dy. Ahy­ry bir gün:
– Ka­ka, gir­de­ji-çyk­da­jy­ňy ýö­re­di­şi­ňe hiç dü­şü­nip bi­le­mok. Aras­sa gir­de­ji­ňi nä­dip ha­sap­la­ýar­syň? – di­ýip so­ra­dy. On­da ka­ka­sy:
– Gu­lak as, og­lum. Şu ýe­re il­ki ge­le­nim­de bar baý­ly­gym eg­nim­dä­ki pal­tom­dy. Bu gün agaň luk­man, sen ha­sap­çy, gyz do­ga­nyň mu­gal­lym. Ejeň iki­mi­ziň ka­şaň aw­tou­la­gy­myz, şä­her­de hem oba­da öýü­miz bar. Işi­miz şow­ly gi­dip dur, hiç ki­me ber­gi­miz ýok. Şo­la­ry jem­le-de, eg­niň­dä­ki pal­to­ny aýyr, şon­da gir­de­ji­ni bi­ler­siň – diý­ýär.
As­lyn­da, ha­ky­ky gir­de­ji nol­dan baş­lap, ni­re­le­re ýe­ten­di­giň­dir. Ýyl­lar geç­se-de kö­nel­me­ýän we gym­ma­ty­ny ýi­tir­me­ýän ýe­ke-täk ha­sap yn­sa­nyň öz yzyn­da go­ýan sars­maz bin­ýa­dy­dyr.

Du­şu­şyk gü­ni
Synp­daş­lar uçu­rym bo­lan­la­ryn­dan ýig­ri­mi ýyl ge­çen­den soň du­şuş­dy­lar. Olar mek­dep­de okan dö­wür­le­rinde bo­lup ge­çen gy­zyk­ly baş­dan­ge­çir­me­le­ri­ni ýat­la­şyp uzak otur­dy­lar.
Ola­ryň bi­ri ikin­ji synp­da oka­dan surat mu­gal­ly­my­ny ýat­lap, on­dan ömür­lik ho­şal­dy­gy­ny, hut şo­nuň ug­ruk­dyr­ma­gy bi­len ýo­ka­ry okuw mek­de­bi­niň pro­fes­so­ry bo­lan­dy­gy­ny, dur­mu­şyn­dan ra­zy­dy­gy­ny aýd­ýar.
Ag­şa­ma­ra ol mu­gal­ly­my bi­len duş­uşýar, olar ep-es­li wagt söh­bet ed­ýär­ler. Hoş­la­şyk wag­ty ge­len­de mu­gal­lym:
– Özüm ha­kyn­da aý­dan ýa­kym­ly söz­le­riň üçin sag bol! Me­niň tu­tuş gü­nü­mi ýa­kym­ly duý­gu­la­ra bes­le­diň – diýýär.
Şon­da okuw­çy­sy oňa şeý­le diý­ýär:
–Ýok, mu­gal­lym, gaý­tam men siz­den ho­şal. Siz me­niň gü­nü­mi däl, tu­tuş öm­rü­mi bagt­a beslediňiz!

Terjime eden Jemşit DURDYÝEW,
Dänew etrabyndaky 32-nji orta mekdebiň mugallymy.