Türk­me­nis­tan döw­le­ti­miz ösüş-öz­ge­riş­le­riň ýo­ly bi­len ynam­ly öňe bar­ýar. Dur­muş-yk­dy­sa­dy gör­ke­zi­ji­le­riň ýo­kar­lan­ma­gy hal­kyň aba­dan­çy­ly­gy­ny üp­jün et­mä­ge gö­nük­di­ri­len mil­li mak­sat­na­ma­la­ryň ne­ti­je­li­li­gi­niň gör­ke­zi­ji­si­dir.
Ýa­kyn­da 2025-nji ýyl­da ýur­du­myz­da al­nyp bar­lan iş­le­riň jem­le­ri­ne ba­gyş­la­nyp geçirilen Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň gi­ňiş­le­ýin mej­li­sinde ber­len ha­sa­ba­ta gö­rä, «Türk­men­ne­bit» döw­let kon­ser­ni ta­ra­pyn­dan ne­bit çy­kar­ma­gyň me­ýil­na­ma­sy 108,6 gö­te­rim, ne­bi­ti gaý­ta­dan iş­le­ýän za­wod­lar ta­ra­pyn­dan ne­bi­ti gaý­ta­dan iş­le­me­giň me­ýil­na­ma­sy bol­sa, 108,8 gö­te­rim bol­dy. Ben­zin ön­dür­me­giň me­ýil­na­ma­sy 108,1 gö­te­rim, di­zel ýan­gy­jy­ny ön­dür­me­giň me­ýil­na­ma­sy 101 gö­te­rim, ne­bit bi­tu­my­ny ön­dür­me­giň me­ýil­na­ma­sy 284,6 gö­te­rim, çal­gy ýag­la­ry­ny ön­dür­me­giň me­ýil­na­ma­sy 100 gö­te­rim, te­bi­gy we ugur­daş ga­zy çy­kar­ma­gyň me­ýil­na­ma­sy bol­sa 101,7 gö­te­rim ber­jaý edil­di. Şeý­le-de su­wuk­lan­dy­ry­lan ga­zy ön­dür­me­giň ösüş dep­gi­ni 105,2 gö­te­ri­me deň bol­dy.
Umu­man, ýur­du­my­zyň ne­bit-gaz iş­gär­le­ri­niň tu­tan­ýer­li zäh­me­ti ne­ti­je­sin­de uly üs­tün­lik­le­riň ga­za­ny­lan­dy­gy­ny ynam bi­len aý­dyp bi­le­ris.
Hä­zir­ki wagt­da Türk­me­nis­tan te­bi­gy ga­zyň gor­la­ry bo­ýun­ça dün­ýä­niň öň­de­ba­ry­jy ýurt­la­ry­nyň ha­ta­ry­na gir­ýän kuw­wat­ly ener­ge­ti­ka döw­le­ti bol­mak bi­len, iri ne­bit­gaz kom­pa­ni­ýa­la­ry we ab­raý­ly ma­li­ýe dü­züm­le­ri bi­len işe­wür­lik gat­na­şyk­la­ry­ny ýo­la goý­mak ar­ka­ly gö­ni ener­gi­ýa hyz­mat­daş­ly­gy­nyň ge­ri­mi­ni gi­ňeld­ýär. Ýan­gyç-ener­ge­ti­ka top­lu­my­nyň wa­jyp bin­ýa­dy­ny eme­le ge­tir­ýän gaz se­na­ga­ty Di­ýa­ry­my­zyň se­na­gat önüm­çi­li­gi­niň möç­be­ri­niň ýa­ry­syn­dan gow­ra­gy­ny eýe­le­ýär. Hä­zir­ki wagt­da gaz pu­da­gyn­da önüm­çi­li­giň äh­li tap­gyr­la­ryn­da ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­la­ry ulan­mak ar­ka­ly tä­ze ýa­tak­la­ry göz­le­mek, ba­ha ber­mek we se­na­gat taý­dan öz­leş­dir­mek bo­ýun­ça iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar. Ga­zy gaý­ta­dan iş­le­ýän pu­dak hem bar­ha ös­ýär. Te­bi­gy ga­zy gaý­ta­dan iş­le­ýän tä­ze kär­ha­na­la­ryň gu­rul­ma­gy bi­len, çig ma­ly has çuň gaý­ta­dan iş­le­ýän ýo­ka­ry ne­ti­je­li önüm­çi­lik­ler dö­re­dil­di.
Mä­lim bol­şy ýa­ly, ne­bit hi­mi­ýa se­na­ga­ty­nyň mö­hüm bin­ýa­dy bo­lup dur­ýar. Bu gym­mat­ly çig mal ly­bas­la­ry, aýak­gap­la­ry, plas­tik önüm­le­ri, bo­ýag se­riş­de­le­ri­ni, me­tal­lur­gi­ýa üçin elekt­rod­la­ry ön­dür­mek­de peý­da­la­nyl­ýar. Teh­ni­ki we dur­muş­da ula­nyl­ýan se­riş­de­le­ri – ör­tü­ji­le­ri, pa­ket­le­ri, kom­mu­ni­ka­si­ýa tur­ba­la­ry­ny, elekt­rik ka­bel­le­ri ör­tü­ji­le­ri ön­dür­mek üçin çig mal hök­mün­de ula­nyl­ýan türk­men po­lie­ti­le­ni ýo­ka­ry is­leg­den peý­da­lan­ýar. Türk­men­ba­şy­da­ky ne­bi­ti gaý­ta­dan iş­le­ýän za­wod­lar top­lu­my we Seý­di­niň ne­bi­ti gaý­ta­dan iş­le­ýän za­wo­dy ne­bit­gaz se­na­ga­ty­nyň ge­ri­mi­ni gi­ňelt­mek­de wa­jyp or­ny eýe­le­ýär. Ne­ti­je­de, wo­do­rod ýan­gy­jy­nyň, bio­ýan­gy­jyň, ýo­ka­ry ok­tan­ly aw­tou­lag ben­zi­ni­niň, uçar, yşyk­lan­dy­ryş we teh­ni­ki ke­ro­si­niň, su­wuk­lan­dy­ry­lan ga­zyň, dür­li gör­nüş­li di­zel ýan­gy­jy­nyň, teh­ni­ki çal­gy ýag­la­ryň, po­lip­ro­pi­le­niň, gyz­dy­ry­lan elekt­rod kok­su­nyň, ýol we gur­lu­şyk bi­tu­my­nyň önüm­çi­lik­le­ri ýo­la go­ýul­dy.
Üs­tü­miz­dä­ki ýyl­da hormatly Prezidentimiz ta­ra­pyn­dan pu­da­gyň öňün­de goý­lan esa­sy we­zi­pe­le­riň ha­ta­ryn­da te­bi­gy ga­zyň da­şar­ky ba­zar­la­ra ibe­ril­ýän möç­be­ri­ni art­dyr­mak we ugur­la­ry­ny kö­pelt­mek, ne­bit ýa­tak­la­ry­ny ne­ti­je­li öz­leş­dir­mek, ne­bit­gaz pu­da­gy­nyň kär­ha­na­la­ry­nyň önüm­çi­lik kuw­wa­ty­ny art­dyr­mak üçin döw­re­bap teh­no­lo­gi­ýa­la­ry or­naş­dyr­mak, «Gal­ky­nyş» gaz kä­ni­ni tap­gyr­la­ýyn öz­leş­dir­mek bo­ýun­ça al­nyp ba­ryl­ýan iş­le­ri do­wam et­dir­mek ýa­ly mö­hüm we­zi­pe­ler go­ýul­dy. Bu we­zi­pe­ler ýur­du­my­zyň yk­dy­sa­dy­ýe­ti­niň mö­hüm pu­da­gy­ny has-da ös­dür­mä­ge uly go­şant bo­lar.

Ogulniýaz ANNATAGANOWA,
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň uly mugallymy.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА