Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Galkyny­şy döw­rün­de eş­ret­li dur­muş­da ýa­şa­ýan bag­ty­ýar ra­ýat­la­ry­my­z üçin mil­li däp-des­sur­la­ry­, ta­gat-yba­dat­la­ry­ ber­jaý et­mä­ge äh­li müm­kin­çi­lik­ler dö­re­di­len­dir. Bu gün ýur­du­my­zyň äh­li met­jit­le­rin­de azan ses­le­ri ýaň­lan­ýar.
Ora­za aýy mu­sul­man­lar üçin mu­kad­des ha­sap­lan­ýan sa­byr we re­him­dar­lyk döw­ri bo­lup, 18-nji few­ral­dan 19-njy mar­ta çen­li do­wam eder. Bu aý­da mu­sul­man­lar daň ata­nyn­dan Gün bat­ýan­ça iýip-iç­mek­den sak­la­nyp, agyz bek­le­ýär­ler, agşam bol­sa tara­wa na­ma­zy­ny oka­ýar­lar.
Re­me­zan aýy ha­ýyr-sa­ha­wat iş­le­ri­niň we sa­byr­ly­ly­gyň aýy­dyr. Ora­za arap­ça «sawm» sö­zi bi­len aň­la­dyl­ýar. «Sawm» sö­zi «bir zat­dan daş dur­mak, sak­lan­mak, bö­wet bol­mak» ma­ny­la­ryn­da ula­nyl­ýar. Ora­za tut­mak ys­la­myň bäş esa­syn­dan bi­ri­dir. Agyz bek­le­mek üçin daň at­ma­nka iýil­ýän na­har «su­hur», Gün ba­tan­dan soň agyz aç­mak bol­sa «if­tar» diý­lip at­lan­dy­ryl­ýar.
Her bir mu­sul­ma­nyň ýü­re­gin­de aý­ra­tyn orun eýe­le­ýän mu­kad­des ora­za aýy – agyz bek­le­me­giň, päk­len­me­giň we ha­ýyr-sa­ha­wa­tyň döw­ri ýe­tip gel­di. Ora­za tut­mak yn­san­la­ra yba­da­ty ber­jaý et­me­gi, şe­pa­gat­ly bol­ma­gy ün­de­ýär, neb­si­ne bu­ýur­ma­ga, ýa­ra­maz en­dik­ler­den sak­lan­ma­ga kö­mek ed­ýär. As­lyn­da, adam­lar bü­tin ýy­lyň do­wa­myn­da bol­luk bi­len iýip-içip ýa­şa­ýar­lar. Her ýy­lyň do­wa­myn­da ora­za aýyn­da agyz bek­le­se, yn­sa­nyň sag­lyk ýag­da­ýy has ber­käp, gur­ba­ty art­ýar.
Bu aý­da sa­da­ka ber­me­giň, baş­ga­la­ra agyz aç­dyr­ma­gyň, se­lä­li­ge tur­ýan­la­ryň na­hary­ny taý­ýar­la­ma­gyň hem uly so­ga­by bar. Py­gam­be­ri­miz ha­dys­la­ryn­da: «Ora­za tu­tuň, be­de­ni­ňiz berk we sag­dyn bol­sun!» di­ýip­dir. Ora­za ýag­şy edep-ek­ram­ly bol­ma­gyň te­bi­bi­dir.
17-nji few­ral­da ýur­du­my­zyň äh­li met­jit­le­rin­de mu­kad­des ora­za aýy­nyň baş­lan­ýan­dy­gy­ny ala­mat­lan­dyr­ýan ta­ra­wa na­ma­zy okal­dy. Ol ag­zy­bir­li­giň, dost­lu­gyň we ru­hu­be­lent­li­giň ny­şa­ny hök­mün­de bü­tin ora­za aýy­nyň do­wa­myn­da oka­lar.
Mä­lim bol­şy ýa­ly, ora­za ys­lam se­ne­na­ma­syn­da aý­ra­tyn orun eýe­le­ýär. Bu mu­kad­des aý­da her bir mu­sul­man hoş­ni­ýet­li we so­gap iş­le­ri et­mä­ge, bi­rek-bi­re­giň göw­nü­ne deg­mez­li­ge we gü­nä­le­ri­ni geç­mä­ge ça­lyş­ýar. Şu döw­rüň mak­sa­dy ynanç-yg­ty­ka­ty ber­kit­mek­den, ru­hu­be­lent­lik ýö­rel­ge­le­ri­ne eýer­mek­den, ah­lak gym­mat­lyk­la­ry­na göz ýe­tir­mek­den, öz kem­çi­lik­le­ri­ňi dü­zet­mek­den yba­rat­dyr.
Bu aý her bir ada­myň kal­byn­da iň go­wy hä­si­ýet­le­ri oýar­ýan sa­ha­wat­ly­ly­gyň we re­him-şe­pa­gat­ly­ly­gyň döw­rü­dir. Adam ýag­şy we asyl­ly iş­le­ri ama­la aşy­ryp, da­şy­my­zy gur­şap alan dün­ýä bi­len aý­ra­tyn saz­la­şyk dö­red­ýär we yna­my­ny ber­kid­ýär. Şu mu­kad­des aý­da Be­ýik Bi­ri­bar­dan di­leg edi­lip, sa­da­ka­lar be­ril­ýär.
Mu­kad­des ora­za aýy­nyň 26-syn­dan 27-si­ne ge­çil­ýän gi­je – Ga­dyr gi­je­si mu­sul­man­lar üçin aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe­dir. Ga­dyr gi­je­sin­de ke­ra­mat­ly Gur­hanyň il­kin­ji aýat­la­ry ibe­ri­lip­dir.
Agyz bek­le­mek aýy ta­mam­la­nan­dan soň, 20-nji mart­da mu­kad­des Ora­za baý­ra­my bel­le­ni­lip ge­çi­ler. Goý, oka­lan aýat-do­ga­lar Be­ýik Bi­ri­ba­ryň der­gä­hin­de ka­bul bol­sun, mu­kad­des ora­za aýy­nyň her bir gü­ni ru­hu­be­lent­lik­de ge­çip, ata Wa­ta­ny­my­zyň pa­ra­hat­çy­ly­gy­nyň, ösü­şi­niň we ro­waç­ly­gy­nyň bäh­bi­di­ne çäk­siz söý­gä, re­him-şe­pa­gat­ly­ly­ga we so­gap iş­le­re bes­len­sin!
Ora­za­ňyz ka­bul bol­sun!

Mamajan HAÝTMURADOWA,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň mugallymy.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА