San­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­mek we eme­li aň teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­ny giň­den or­naş­dyr­mak hä­zir­ki za­man dün­ýä yk­dy­sa­dy­ýe­ti­niň esa­sy ugur­la­ry­nyň bi­ri bo­lup dur­ýar. Döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň esa­sy ugur­la­ry­nyň bi­ri hök­mün­de ýur­du­myz­da san­ly­laş­dyr­ma we teh­no­lo­gi­ýa in­no­wa­si­ýa­la­ry­na aý­ra­tyn üns be­ril­ýär. Şu mak­sat­lardan ugur alyp, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz ta­ra­pyn­dan 2026–2028-nji ýyl­lar üçin «San­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­me­giň Kon­sep­si­ýa­sy» tas­syk­la­nyl­dy, şeý­le-de onuň çäk­le­rin­de de­giş­li döw­let mak­sat­na­ma­sy we he­re­ket me­ýil­na­ma­sy ka­bul edil­di. Bu Kon­sep­si­ýa­nyň esa­sy mak­sa­dy ýur­du­my­zyň san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti­ni ös­dür­mek, onuň hal­ka­ra de­re­je­sin­de bäs­deş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­ny pug­ta­lan­dyr­mak we döw­re­bap teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň giň ge­rim­li or­naş­dy­ryl­ma­gy­ny üp­jün et­mek­dir. Bu ugur­da san­ly inf­rast­ruk­tu­ra ul­gam­la­ry­ny ös­dür­mek we in­no­wa­si­on teh­no­lo­gi­ýa­la­ry or­naş­dyr­mak, elekt­ron hyz­mat­la­ryň ge­ri­mi­ni gi­ňelt­mek we ola­ryň hüm­me­ti­ni ýo­kar­lan­dyr­mak, jem­gy­ýet­çi­lik hyz­mat­la­ryn­da san­ly çöz­güt­le­ri ulan­mak we ad­mi­nist­ra­tiw pro­ses­le­ri döw­re­bap­laş­dyr­mak, san­ly bi­lim we hü­när taý­ýar­lyk­la­ry­ny güýç­len­dir­mek, ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­lar bo­ýun­ça hü­när­men­le­ri taý­ýar­la­mak, te­le­ke­çi­lik sub­ýekt­le­ri­niň san­ly­laş­dy­ryl­ma­gy­na we san­ly ba­zar­la­ra çyk­ma­gy­na gol­daw ber­mek, hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy ber­kit­mek, ma­ýa go­ýum­la­ry çek­mek we hal­ka­ra teh­no­lo­gi­ýa hyz­mat­la­ry­ny ös­dür­mek ýa­ly ugur­lar­da döw­re­bap iş­le­ri dur­mu­şa ge­çir­mek mak­sat edi­nil­ýär.
Kon­sep­si­ýa­nyň çäk­le­rin­de eme­li aň teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­nyň giň­den ula­nyl­ma­gy ile­ri tu­tul­ýan ugur­la­ryň bi­ri­dir. Döw­let do­lan­dy­ry­şy we se­na­gat pu­da­gy, bi­lim, sag­ly­gy go­ra­ýyş we ma­li­ýe ul­gam­la­ry üçin eme­li aň bo­ýun­ça hä­zir­ki za­man çöz­güt­le­ri ula­nyl­ýar. Şeý­le stra­te­gi­ýa ýur­duň san­ly yk­dy­sa­dy­ýet­de ne­ti­je­li­li­gi­ni we bäs­deş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­ny art­dyr­ma­ga ýar­dam eder. Şeý­le hem eme­li aňy ulan­mak, mag­lu­mat howp­suz­ly­gy­ny üp­jün et­mek hem-de teh­no­lo­gik in­no­wa­si­ýa­la­ry or­naş­dyr­mak ar­ka­ly mil­li stan­dart­la­rydyr hu­kuk ka­da­la­ry­ny ös­dür­mek bo­ýun­ça iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar. Hä­zir­ki dö­wür­de eme­li aň teh­no­lo­gi­ýa­la­ry san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­tiň ösü­şin­de mö­hüm orun eýe­le­ýär. Eme­li aň do­lan­dy­ryş, önüm­çi­lik, bi­lim, sag­ly­gy go­ra­ýyş we hyz­mat­lar ul­ga­myn­da ne­ti­je­li­li­gi düýp­gö­ter ýo­kar­lan­dyr­ýar. Bu stra­te­gi­ýa in­no­wa­si­on çöz­güt­le­ri iş­jeň ulan­ma­gy, mag­lu­mat­la­ry do­lan­dyr­ma­gyň tä­ze usul­la­ry­ny or­naş­dyr­ma­gy hem-de ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­lar bo­ýun­ça hü­när­men­le­ri taý­ýar­la­ma­gy göz öňün­de tut­ýar.
San­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­me­giň Kon­sep­si­ýa­synda we Döw­let mak­sat­na­ma­synda ýur­du­my­zyň da­şa­ry ýurtly hyz­mat­daş­la­r bi­len teh­no­lo­gi­ýa we in­no­wa­si­on tas­la­ma­lary bo­ýun­ça hyz­mat­daş­ly­gy pug­ta­lan­dyr­maga uly ähmiýet berilýär. Bu bol­sa san­ly ba­zar­la­ra çy­k­ma­ga müm­kin­çi­lik dö­red­ýär, hal­ka­ra tej­ri­be­le­ri­ni öz­leş­dir­mä­ge ýar­dam ber­ýär we da­şa­ry ýurt ma­ýa go­ýum­la­ry­ny çek­mä­ge ýar­dam ed­ýär.
Umu­man, ýur­du­myz­da 2026 – 2028-nji ýyl­lar üçin san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­me­giň Kon­sep­si­ýa­sy­nyň we de­giş­li döw­let mak­sat­na­ma­sy­nyň ka­bul edil­me­gi ýur­du­my­zyň dün­ýä yk­dy­sa­dy­ýe­ti bi­len in­teg­ra­si­ýa­sy­ny güýç­len­dir­mek, yk­dy­sa­dy­ýe­tiň san­ly­laş­dy­ryl­ma­gy­na gö­nük­di­ri­len gur­luş­ly sy­ýa­sa­ty ama­la aşyr­mak we ila­tyň ýa­şa­ýyş de­re­je­si­ni ýo­kar­lan­dyr­mak ug­run­da mö­hüm ädim­dir. Şeý­le stra­te­gi­ýa­lar döw­rüň teh­no­lo­gi­ýa taý­dan öň­de­ba­ry­jy tej­ri­be­le­ri­ni ulan­mak ar­ka­ly dur­nuk­ly yk­dy­sa­dy ösü­şe ýar­dam eder we ösü­şiň tä­ze ugur­la­ry­ny açar.

Dünýägözel KERTIÝEWA,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň inžener mehanika fakultetiniň fizika kafedrasynyň mugallymy.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА