Mer­ke­zi Azi­ýa döw­let­le­ri­niň ara­syn­da­ky gat­na­şyk­la­ry tä­ze hi­l derejesine çy­kar­mak, se­bit­de pa­ra­hat­çy­ly­gy, dur­nuk­ly­ly­gy we dur­nuk­ly ösü­şi üp­jün et­mek mak­sa­dy bi­len dö­re­di­len kon­sul­ta­tiw du­şu­şyk­lar se­bit dip­lo­ma­ti­ýa­sy­nyň iň tä­sir­li gu­ral­la­ry­nyň bi­ri­ne öw­rül­di. Bu for­mat bäş sa­ny do­gan­lyk döw­le­tiň – Türk­me­nis­ta­nyň, Ga­za­gys­ta­nyň, Gyr­gy­zys­ta­nyň, Tä­ji­gis­ta­nyň hem-de Öz­be­gis­ta­nyň sy­ýa­sy, yk­dy­sa­dy we me­de­ni-yn­san­per­wer ugur­lar­da bi­te­wi bir meý­dan­ça­da jem­len­me­gi­ni üp­jün ed­ýär.
Hä­zir­ki wagt­da Mer­ke­zi Azi­ýa ýurtlary bi­len hyz­mat­daş­lyk et­mä­ge gy­zyk­lan­ma bil­dir­ýän döw­let­le­riň sa­ny bar­ha kö­pel­ýär. Bu hyz­mat­daş­lyk meý­dan­ça­sy­na Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň hem do­ly hu­kuk­ly go­şul­ma­gy se­bit hyz­mat­daş­ly­gy­nyň tä­ze nus­ga­sy­ny eme­le ge­tir­di.
Kon­sul­ta­tiw du­şu­şyk­la­ryň baş mak­sa­dy se­bit­de «öza­ra ynam» we «goň­şu­çy­lyk» ýö­rel­ge­le­ri­ni ber­kit­mek­dir. Bu du­şu­şyk­lar se­bit ýurt­la­ry­nyň äh­li ugur­lar­da hyz­mat­daş­lyk gat­na­şyk­la­ry­ny pug­ta­lan­dyr­ma­ga giň müm­kin­çi­lik­ler dö­red­ýär.
2026-njy ýyl­da ýur­du­myz bu kon­sul­ta­tiw du­şu­şy­ga baş­lyk­lyk eder. Bu ba­ra­da de­giş­li çöz­güt ge­çen ýyl Öz­be­gis­tan­da ge­çi­ri­len du­şu­şyk­da ka­bul edil­di. Hormatly Prezidentimiziň şol du­şu­şyk­da bel­läp ge­çi­şi ýa­ly, Türk­me­nis­tan Mer­ke­zi Azi­ýa döw­let­le­ri­niň Baş­tu­tan­la­ry­nyň kon­sul­ta­tiw du­şu­şy­gyn­da baş­lyk­ly­gy ka­bul et­mek bi­len, bi­ziň ag­zy­bir­li­gi­mi­zi we je­bis­li­gi­mi­zi pug­ta­lan­dyr­mak, yk­dy­sa­dy hyz­mat­daş­ly­gy ber­kit­mek, se­bi­tiň da­şar­ky ma­ýa go­ýum­lar we ener­ge­ti­ka, ulag, kom­mu­ni­ka­si­ýa hem-de beý­le­ki ul­gam­lar­da iri hal­ka­ra tas­la­ma­la­ry üçin özü­ne­çe­ki­ji­li­gi­ni art­dyr­mak üçin äh­li ta­gal­la­la­ry eder.
Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, bu kon­sul­ta­tiw du­şu­şyk­la­ry se­bi­ta­ra söw­da do­la­ny­şy­gy­ny art­dyr­mak, güm­rük amal­la­ry­ny ýö­ne­keý­leş­dir­mek we bi­le­lik­de iri se­na­gat tas­la­ma­la­ry­ny dur­mu­şa ge­çir­mek, «De­mir­ga­zyk-Gü­nor­ta» we «Gün­do­gar-Gün­ba­tar» ugur­la­ry bo­ýun­ça tä­ze ulag ge­çel­ge­le­ri­ni dö­ret­mek ar­ka­ly Mer­ke­zi Azi­ýa­ny dün­ýä yk­dy­sa­dy­ýe­ti­niň mö­hüm mer­ke­zi­ne öwür­mek, suw-ener­ge­ti­ka se­riş­de­le­ri­ni ne­ti­je­li ulan­mak we Aral deň­zi ýa­ly eko­lo­gik me­se­le­ler­de bir bi­te­wi ga­ra­ýyş­la­ry arkaly çy­kyş et­mek bi­len mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe­dir.
Ýur­du­myz bu for­ma­tyň çäk­le­rin­de iş­jeň we oňyn bi­ta­rap­lyk sy­ýa­sa­ty­ny ýö­red­ýär. Türk­me­nis­ta­nyň öňe sü­ren baş­lan­gyç­la­ry, esa­san hem, ener­ge­ti­ka howp­suz­ly­gy, eko­lo­gik dip­lo­ma­ti­ýa we Ha­zar deň­zi bi­len gat­na­şy­gy ber­kit­mek me­se­le­le­ri se­bit ösü­şi­niň bin­ýa­dy­ny düz­ýär. 2021-nji ýyl­da Awa­za­da ge­çi­ri­len sam­mit hem se­bit ýurt­la­ry­nyň di­ňe bir sy­ýa­sy däl, eý­sem, yk­dy­sa­dy taý­dan hem uly müm­kin­çi­lik­le­ri­niň bar­dy­gy­ny dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi­ne gör­kez­di.
Mer­ke­zi Azi­ýa­nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň kon­sul­ta­tiw du­şu­şyk­la­ry se­bi­tiň «öz yk­ba­ly­ny özi kes­git­le­mä­ge» ukyp­ly­dy­gy­nyň su­but­na­ma­sy­dyr. Bu du­şu­şyk­lar ar­ka­ly Mer­ke­zi Azi­ýa glo­bal me­se­le­ler­de bi­te­wi ses bo­lup çy­kyş ed­ýär, bu bol­sa hal­ka­ra gi­ňiş­li­gin­de se­bi­tiň ab­ra­ýy­ny has-da ýo­kar­lan­dyr­ýar.

Hydyr ABAKOW,
Türkmenistanyň Içeri işler ministrliginiň institutynyň medeniýet we metbugat bölüminiň uly gözegçisi, polisiýanyň kapitany.