Gur­ban­na­zar Ezi­zow türk­men ede­bi­ýa­ty­nyň ösü­şi­ne öz­bo­luş­ly go­şant go­şan ze­hin­li şa­hyr­dyr. Öm­rü­niň gys­ga bo­lan­dy­gy­na ga­ra­maz­dan, ol dö­re­di­ji­lik äle­min­de aý­ra­tyn orun eýe­läp, li­ri­ki-poe­ti­ki äheňi bi­len ne­sil­le­riň söý­gü­si­ni ga­za­nyp­dy. Şa­hy­ryň goş­gu­la­ry duý­gu­ly maz­mu­na, çuň­ňur pel­se­pä we söz­le­riň sa­da, ýö­ne tä­sir­li gur­lu­şy­na eýe­dir. Üs­tü­miz­dä­ki ýyl­da şa­hy­ryň dog­lan gü­nü­niň 85 ýyl­ly­gy my­na­sy­bet­li çä­re­ler gu­ral­ýar.
Ýa­kyn­da bo­lan Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň mej­li­sin­de hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz no­ýabr aýyn­da­ky döw­let äh­mi­ýet­li çä­re­le­riň ha­ta­ryn­da Türk­me­nis­ta­nyň halk ýa­zy­jy­sy, Mag­tym­gu­ly adyn­da­ky döw­let baý­ra­gy­nyň eýe­si Gur­ban­na­zar Ezi­zo­wyň dog­lan gü­nü­niň 85 ýyl­ly­gy my­na­sy­bet­li aý­dym-saz­ly da­ba­ra­ny ge­çir­mek ba­ra­da­ky tek­li­bi gol­dap, ony ýo­ka­ry de­re­je­de gu­ra­ma­çy­lyk­ly ge­çir­me­giň mö­hüm­di­gi­ni bel­le­di. Mu­nuň özi ýur­du­myz­da ede­bi­ýa­ta, söz sun­ga­ty­na aý­ra­tyn hor­mat go­ýul­ýan­dy­gy­nyň no­bat­da­ky gü­wä­si­dir.
Ge­çen hep­dä­niň ahy­ryn­da Mag­tym­gu­ly adyn­da­ky mil­li saz­ly dra­ma te­at­ryn­da us­sat şa­hy­ryň dog­lan gü­ni my­na­sy­bet­li «Güý­züň wasp­çy­sy, pa­ra­hat­çy­ly­gyň şa­hy­ry Gur­ban­na­zar Ezi­zo­wyň şyg­ry­ýe­ti – türk­men pel­se­pe­si­niň kä­mil­li­gi» ady bi­len aý­dym-saz­ly da­ba­ra ge­çi­ril­di. Onuň do­wa­myn­da şa­hy­ryň öm­rü­ne we dö­re­di­ji­li­gi­ne ba­gyş­la­nan tä­sir­li çy­kyş­la­ra, çe­per oka­ýyş­la­ra hem-de onuň şy­gyr­la­ry­na dö­re­di­len aý­dym­la­ra giň orun be­ril­di.
Gur­ban­na­zar Ezi­zow 1940-njy ýy­lyň 1-nji mar­tyn­da Büz­me­ýin et­ra­byn­da dün­ýä in­ýär. Ol or­ta mek­de­bi ta­mam­lan­dan soň, Mag­tym­gu­ly adyn­da­ky Türk­men döw­let uni­wer­si­te­ti­niň fi­lo­lo­gi­ýa fa­kul­te­ti­ne gi­rip, 1964-nji ýyl­da ta­mam­la­ýar. Şa­hy­ryň dö­re­di­ji­lik dün­ýä­si­niň tä­ze sa­hy­pa­la­ry hem hut ta­lyp ýyl­la­ryn­da açyl­ýar. 1964–1970-nji ýyl­lar­da «Ede­bi­ýat we sun­gat» ga­ze­tin­de poe­zi­ýa bö­lü­mi­niň mü­di­ri bo­lup iş­le­ýär. Bu dö­wür şa­hy­ryň äh­li dö­re­di­ji­lik müm­kin­çi­lik­le­ri­niň ýü­ze çy­kan döw­rü­dir. 1972-nji ýyl­dan öm­rü­niň ahy­ry­na çen­li Türk­me­nis­ta­nyň Ýa­zy­jy­lar bir­le­şi­gin­de ede­bi ýol­baş­çy bo­lup iş­le­di. Bu ýer onuň şa­hyr­lar bi­len iş­leş­me­gi­ne hem-de poe­zi­ýa­nyň ösü­şi­ne go­şant goş­ma­gy­na müm­kin­çi­lik ber­di.
Dö­re­di­ji­lik aý­ra­tyn­lyk­la­ry
1. Li­ri­ki maz­mu­nyň baý­ly­gy
Us­sat şa­hy­ryň goş­gu­la­ry öz­bo­luş­ly li­riz­mi bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Söý­gi, mä­hir, te­bi­gat, ömür, yn­san yk­bal­la­ry onuň şy­gyr­la­ryn­da giň­den hem us­sat­lyk bi­len be­ýan edil­ýär.
2. Söz­le­riň saz­la­şy­gy
Şa­hy­ryň dö­re­di­ji­li­gin­de äheň we saz­la­şyk aý­ra­tyn or­un eýe­le­ýär. Şa­hy­ryň goş­gu­la­ry­nyň kö­pü­si aý­dym­ edilip aýdylýar.
3. Pel­se­pe­wi çuň­luk
Şa­hy­ryň eser­le­rin­de fi­lo­so­fi­k pi­kir­ler, dur­mu­şyň we öm­rüň ma­ny­sy ba­ra­da­ky ala­da­lar ga­bat gel­ýär.
Şa­hy­ryň ze­hi­ni onuň goş­gu­la­ryn­da duý­gu­la­ra aý­ra­tyn çe­me­leş­me­sin­de, söz­le­riň kä­mil saý­lan­ma­gyn­da we dö­re­di­ji­lik bi­te­wü­li­gin­de aý­dyň ýü­ze çyk­ýar.
Türk­men poe­zi­ýa­sy­nyň ta­ry­hyn­da aý­ra­tyn ýol açan şa­hyryň goş­gu­la­ry li­ri­ka­nyň owa­dan nus­ga­la­ry hök­mün­de hal­kyň ru­hy dün­ýä­sin­de my­na­syp oru­n eýe­le­ýär. Şa­hy­ryň dö­re­di­ji­li­gi öz döw­rü­ni aşyp, türk­men ede­bi­ýa­ty­nyň baý ha­zy­na­syn­da öç­me­jek yz go­ýup­dyr.

Sona AMANOWA,
Döwletmämmet Azady adyndaky Türkmen milli dünýä dilleri institutynyň talyby.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА