Aziýa döwletleri, şol sanda Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlary bilen oňyn gatnaşyklary pugtalandyrmak hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän ýurdumyzyň daşary syýasat strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Bu sebitde umumy bähbitlere laýyk gelýän netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin ägirt uly mümkinçilikler bar. Türkmenistan sebitiň we dünýäniň ösen ýurtlarynyň hatarynda öňdäki orunlaryň birini eýeleýän Koreýa Respublikasyny möhüm hem-de ygtybarly hyzmatdaş hasaplaýar. Bu dostlukly ýurt bilen gatnaşyklar deňhukuklylyk, uzak möhletleýinlik esasynda alnyp barylýar.
Hormatly Prezidentimiziň Koreýa Respublikasyna amala aşyran döwlet sapary hem uly netijelere beslenip, türkmen-koreý hyzmadaşlygynyň ýylýazgysynda täze sahypany açdy.
1992-nji ýylyň 7-nji fewralynda Koreýa Respublikasy bilen ýurdumyzyň arasynda diplomatik gatnaşyklar ýola goýuldy. Şondan bäri geçen döwrüň içinde deňhukukly we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ösdürilýär we işjeňleşýär. Iki döwletiň arasyndaky hyzmatdaşlyk ikitaraplaýyn görnüşde hem, halkara guramalarynyň çäklerinde hem giň gerime eýe bolýar. Türkmenistanda Koreýa Respublikasynyň ilçihanasynyň açylmagy, Koreýa Respublikasynyň paýtagty Seulda Türkmenistanyň ilçihanasynyň açylmagy uzakmöhletleýin, özara bähbitlilik esasynda guralýan däp bolan hyzmatdaşlygy okgunly ösdürmäge ýardam etdi. Türkmenistan döwletimiz Koreýa Respublikasy bilen gatnaşyklara uly ähmiýet berip, ikitaraplaýyn syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, ýokary tehnologiýaly senagat, ulag-aragatnaşyk, ylym we medeniýet, sport ýaly ugurlarda netijeli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegini üns merkezinde saklaýar. Ýaşyl energetika, sanlylaşdyrma we ulag-logistika ulgamlaryndaky hyzmatdaşlygyň geljegi uly bolup durýar.
Soňky ýyllarda parlament diplomatiýasynyň çäklerinde türkmen-koreý parlamentara gatnaşyklaryny pugtalandyrmak ugrunda giň tagalla edilýär. Söwda, ykdysady, ylmy we tehnologik hyzmatdaşlyk boýunça hökümetara türkmen-koreý topary, «Koreýa Respublikasy – Türkmenistan» parlamentara dostluk topary köp ýyldan bäri hereket edip gelýär.
«Merkezi Aziýa – Koreýa Respublikasy» hyzmatdaşlyk forumy sebit döwletleri bilen Koreýa Respublikasynyň arasynda syýasy, ykdysady we medeni gatnaşyklary ösdürmek üçin döredilen möhüm sebit platformasydyr. 16-njy sentýabrda Koreýa Respublikasynyň paýtagtynda geçirilen ýokary derejeli sammit türkmen-koreý hem-de Koreýa – Merkezi Aziýa hyzmatdaşlygynda möhüm ädime öwrüldi.
Özara bähbitli ykdysady gurluşyň hem-de medeni hyzmatdaşlygyň çäklerinde Koreýa we Merkezi Aziýanyň bäş döwleti 1992-nji ýylda diplomatik gatnaşyklaryň ýola goýulmagyndan bäri aýratyn netijeli hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny kemala getirdiler. Ozaly bilen, Koreýa Respublikasy we Merkezi Aziýanyň arasyndaky köptaraply hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak maksady bilen döredilen hemişelik «Koreýa Respublikasy – Merkezi Aziýa» hyzmatdaşlyk forumynyň sekretariaty 2017-nji ýylyň 10-njy iýulynda Koreýa Gaznasynyň ýanynda resmi taýdan işe girizildi.
2025-nji ýylyň maglumatlaryna görä, Koreýa Respublikasyndan Merkezi Aziýanyň bäş ýurduna amala aşyrylan eksport 8,6 milliard ABŞ dollaryna deň bolan bolsa, import 1,3 milliard ABŞ dollary boldy. Koreýanyň Merkezi Aziýa goýan maýa goýumlarynyň umumy jemi 6,4 milliard ABŞ dollaryna ýetdi.
Batyr NOWRUZOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň mugallymy.
PDF







