Türkmenistandaky
iň iri gurluşyk we hojalyk
harytlarynyň söwda
merkezler toplumy
575555 / 575757 / 575553

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň bi­möç­ber ala­da­sy bi­len oba ho­ja­lyk pu­da­gy­ny ös­dür­mek, kä­mil­leş­dir­mek ba­ra­da dur­mu­şa ge­çir­ýän öz­gert­me­ler mak­sat­na­ma­la­ry ne­ti­je­sin­de ýur­du­my­zyň oba ho­ja­lyk pu­da­gy tä­ze­çe ösüş­le­riň be­lent sep­git­le­ri­ne bar­ýar. Mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­miz­de uly or­ny eýe­le­ýän bu pu­da­gyň ös­dü­ril­me­gi ýur­du­myz­da azyk bol­çu­ly­gy­nyň dö­re­dil­me­gi­ne, yk­dy­sa­dy kuw­wa­ty­my­zyň bar­ha ýo­kar­lan­ma­gy­na uly müm­kin­çi­lik ber­ýär.
Ata-ba­ba­la­ry­myz asyr­la­ryň do­wa­myn­da ýü­pek sü­ýüm­le­rin­den ma­ta­la­ry do­ka­mak üçin pi­le önüm­çi­li­gi­ne aý­ra­tyn üns be­rip­dir­ler. Bag­ty­ýar­lyk döw­rü­miz­de pi­lä­niň bol ha­sy­ly­ny al­mak üçin äh­li şert­ler dö­re­dil­ýär. Dok­ma se­na­ga­ty­nyň gym­mat­ly çig ma­ly bo­lan pi­le ön­dür­mek işi döw­re­bap de­re­je­de ös­dü­ril­ýär. Ýü­pek gur­çu­gy­nyň esa­sy iý­mi­ti bo­lan tut na­hal­la­ry­nyň her ýyl müň­ler­çe düý­bi otur­dyl­ýar, öň­ki bar bo­lan­la­ry­nyň ide­gi ýe­ti­ri­lip du­rul­ýar.

Ýur­du­my­zyň ýü­pek­çi­le­ri mu­kad­des Ga­raş­syz­ly­gy­my­zyň 30 ýyl­lyk baý­ra­my­nyň bel­len­jek ýy­lyn­da hem pi­le tab­şyr­mak ba­ra­da­ky şert­na­ma­la­ýyn borç­na­ma­ny üs­tün­lik­li ýe­ri­ne ýe­tir­di­ler.
Şu ýyl Ma­ry we Le­bap we­la­ýat­la­ryn­da ýü­pek gur­çu­gy­nyň to­hu­my­ny ön­dür­ýän za­wod­lar­da ön­dü­ri­len ýü­pek gur­çu­gy­nyň to­hu­my ide­dil­di. Soň­ky ýyl­lar­da bu za­wod­lar­da ýer­li hü­när­men­le­riň ta­gal­la­sy bi­len, ýur­du­my­zyň ho­wa şert­le­ri­ne çalt uý­gun­la­şyp bil­ýän «Türk­men-13», «Türk­men-16», «Dost­luk-1», «Le­bap-2», «Ak pi­le-1,2» ýa­ly ýü­pek gur­çuk­la­ry­nyň to­hum­la­ry dö­re­dil­di. Olar ta­la­ba gö­rä jan­lan­dy­ry­lyp, go­wy şert­ler­de ide­di­len­de, ýo­ka­ry hil­li pi­le ber­ip, olar dür­li ke­sel­le­re-de çy­dam­ly­dyr.
Hä­zir­ki dö­wür­de Aş­ga­ba­dyň ýü­pek fab­ri­gi, Türk­me­na­ba­dyň ýü­pek önüm­çi­lik bir­le­şi­gi, Ru­ha­ba­dyň pan­bar­hat ön­dür­ýän fab­ri­gi türk­men pi­le­si­niň iň esa­sy aly­jy­la­ry­dyr.
Adam­lar ga­dy­my dö­wür­ler­den bä­ri ýü­pek­çi­lik bi­len meş­gul­la­nyp gel­ýär­ler. 4 müň 600 ýyl mun­dan ozal Hy­taý­da ýüp­lük al­mak üçin gur­çuk ýe­tiş­di­ri­lip baş­la­nan­dy­gy aý­dyl­ýar. Soň­ra bol­sa, hin­di­ler ýü­pek­çi­lik bi­len meş­gul­la­nypdyr­lar. Wag­tyň geç­me­gi bi­len bu ha­ryt Ýew­ro­pa ýurt­la­ry­na ýaý­rap­dyr we iň geç­gin­li ha­ry­da öw­rü­lip­dir. Gün­dogar­dan gün­ba­ta­ra da­şa­lan bu önüm «Ýü­pek ýo­ly» ady bi­len bel­li bo­lan şol dö­wür­le­riň iň uzyn hal­ka­ra gat­naw ýolu­ny eme­le ge­ti­rip­dir. Oňa şeý­le adyň be­ril­me­gi hem nä­de­re­je­de äh­mi­ýet­li­di­gi­ni gör­kez­ýär. VI asyr­da Wi­zan­ti­ýa­da we Rim Im­pe­ri­ýa­sy­nyň dür­li ýer­le­rin­de ýü­pek­çi­lik ýaý­rap­dyr. Soň­ky ýyl­lar­da Ita­li­ýa­da hem-de Gün­ba­tar Ýew­ro­pa ýurt­la­ryn­da ýü­pek gur­çu­gy tu­tu­lyp baş­la­nyp­dyr. Ýü­pek­den ti­ki­len egin-eşik­ler ýö­ri­te baý­ram­çy­lyk­lar­da we da­ba­ralar­da geý­lip­dir. Hä­zir­ki wagt­da dün­ýä­de iň köp pi­le taý­ýar­lan­ýan ýurt­lar Ýa­po­ni­ýa, Hy­taý we Ita­li­ýa­dyr. Hin­di­leriň mil­li me­de­ni­ýe­tin­de uly orun tu­tan sa­ri ly­ba­sy­nyň hem ýü­pek­den edi­len gör­nüş­le­ri has meş­hur­ly­gy bi­len ta­pawut­lan­ýar.

Aý­sol­tan Aşy­ro­wa,
S. A. Ny­ýa­zow adyn­da­ky Türk­men oba ho­ja­lyk uni­wer­si­te­ti­niň ta­ly­by.