Türkmen halkynyň müňýyllyklardan bäri dowam edip gelýän baý medeni mirasynyň içinde atlara aýratyn orun berilýär. Bedew güýç-kuwwatyň we gözelligiň nyşany hökmünde kabul edilýär. Häzirki wagtda atçylyk däplerini täzeden dikeltmek we ösdürmek ýurdumyzyň döwlet syýasatynda ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda durýar. Soňky ýyllarda ýurtda atçylyk we atçylyk sporty üçin niýetlenen döwrebap desgalar bina edildi, ähli welaýatlarda atçylyk sport toplumlary guruldy.
Türkmenistanyň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda başlyklyk etmeginiň çäklerinde «Bedew bady: güýç hem gözellik» atly telewizion filmleriň döwletara bäsleşigi geçirilýär. Türkmenistanyň başlangyjy bilen guralan bu giň gerimli döredijilik taslamasy Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döredilmeginiň 35 ýyllygyna bagyşlanýar. Bäsleşige GDA agza ýurtlaryň wekilleri çagyrylýar.
Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk edýän döwründe öňde goýlan esasy maksatlaryň biri-de dostlukly ýurtlaryň arasynda medeni, taryhy, ynsanperwer hem-de sport ulgamynda gatnaşyklary ösdürmekdir. Atçylyk pudagyndaky hyzmatdaşlyk bu ugurlaryň möhüm bölegi bolup durýar.
Atlar çeýeligi, tizligi we çydamlylygy bilen bütin dünýäde meşhurdyr. Esasan hem, ahalteke bedewleri uzyn boýny we täsin reňki bilen beýleki atlardan tapawutlanýar. Bu aýratynlyklar bolsa bedewleriň owadan görünmegine sebäp bolýar.
Gadymy döwürlerde söweşlerde, uzak ýola gidilende bedewleriň orny örän uly bolupdyr, toý-baýramlaryň bolsa bezegine öwrülipdir. Türkmen ýigitleriniň edermenligi köplenç olaryň bedewi bilen bilelikde wasp edilipdir. Halk döredijiliginde hem at bilen bagly köp sanly rowaýatlar, dessanlar we aýdymlar bar. Hereketi ýeňil we sazlaşykly bolan bedewiň gözelligi şahyrlaryň we sungat ussatlarynyň ylham çeşmesine öwrülipdir. Türkmen halylarynda, nagyşlarynda we sungat eserlerinde bedewiň keşbi giňden ulanylypdyr.
«Bedew bady: güýç hem gözellik» diýen düşünje diňe bir atlaryň fiziki aýratynlyklaryny däl, eýsem, olaryň türkmen halkynyň taryhyndaky, medeniýetindäki we ruhy dünýäsindäki ähmiýetini hem beýan edýär. Bedew – güýjüň, gözelligiň we ynamyň janly nyşanydyr.
Myrat MERDANOW,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň talyby.
PDF









