Sanly ulgamyň mümkinçilikleri

139

Ösüş döw­re­bap­ly­gy ta­lap ed­ýär. Bu, ha­ky­kat­dan-da şeý­le. Biz teh­no­lo­gi­ýa­lar eý­ýa­myn­da ýa­şa­ýa­rys. Bi­ziň in­no­wa­si­ýa nuk­daý­na­za­ryn­dan çalt dep­gin­ler bi­len öz­ger­ýän dün­ýä­miz dur­mu­şu­my­zyň äh­li ugur­la­ry­nyň do­ly san­ly­laş­dy­ryl­ma­gy­ny ösü­şiň baş şer­ti hök­mün­de öňe çy­kar­ýar. Tu­tuş dün­ýä­de ösen pos­tin­dust­ri­al jem­gy­ýe­ti ke­ma­la ge­tir­me­giň göz­ba­şy hem, hut, şun­da­dyr.
Ösen san­ly hyz­mat­lar ul­ga­my­nyň we mag­lu­mat gi­ňiş­li­gi­niň bol­ma­gy pos­tin­dust­ri­al jem­gy­ýe­tiň esa­sy ala­mat­la­ry­dyr. Mu­nuň özi ösü­şiň in­no­wa­sio­nyň önü­mi. Ola­ryň ke­ma­la gel­me­gi dur­mu­şu­my­zy äh­li ba­bat­lar­da ýö­ne­keý­leş­dir­mek we ýe­ňil­leş­dir­mek bi­len, gün­de­lik ha­jat­la­ry­my­za sarp edil­ýän wag­ty hem-de ha­ra­jat­la­ry azalt­ma­ga ýar­dam ber­ýär. Hä­zir­ki za­man şert­le­rin­de is­len­dik döw­let­de uzak möh­let­le­ýin dur­nuk­ly ösü­şi ga­zan­mak meý­li­niň bol­ma­gy bol­sa, ýur­duň öňün­de ila­tyň is­leg­le­ri­ni do­ly ka­na­gat­lan­dy­ryp bil­jek san­ly hyz­mat­lar hem-de giň mag­lu­mat üp­jün­çi­li­gi ul­ga­my­ny ös­dür­mek ze­rur­ly­gy­ny ýü­ze çy­kar­ýar.
Hä­zir­ki wagt­da ata Wa­ta­ny­myz Türk­me­nis­tan bü­tin dün­ýä­de yk­dy­sa­dy taý­dan ösen güýç­li se­na­gat döw­le­ti hök­mün­de yk­rar edil­ýär. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­miz di­wer­si­fi­ka­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dü­ril­ýär, onuň pu­dak­la­ry­ny yl­my teh­ni­ki ösü­şiň iň soň­ky ga­za­nan­la­ry­ny yzy­gi­der­li or­naş­dy­ryl­ýar. Bu ugur­da ýur­du­myz­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­mek­li­ge döw­let de­re­je­sin­de aý­ra­tyn uly üns be­ril­ýär. Mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň äh­li pu­dak­la­ry bi­len bir ha­tar­da, ýur­du­my­zyň ma­li­ýe ul­ga­myn­da hem san­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň or­naş­dy­ryl­ma­gy döw­rüň ta­lap­la­ryn­dan ugur al­nyp, Türk­me­nis­tan­da san­ly hyz­mat­lar we mag­lu­mat üp­jün­çi­li­gi ul­ga­my ne­ti­je­li ös­dü­ril­ýär. Ýur­du­myz­da de­giş­li ugur­da ge­çi­ril­ýän öz­gert­me­ler hä­zir­ki wagt­da he­re­ket ed­ýän «Türk­me­nis­tan­da 2019 – 2025-nji ýyl­lar­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­me­giň Kon­sep­si­ýa­sy» esa­syn­da üs­tün­lik­li ama­la aşy­ryl­ýar. Ýur­du­my­zyň ma­li­ýe ul­ga­my­ny san­ly­laş­dyr­mak mak­sat­na­ma­la­ýyn esas­da al­nyp ba­ryl­ýar. San­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň ma­li­ýe ul­ga­my­na or­naş­dy­ryl­ma­gy bu pu­da­gy ös­dür­mek­li­ge, yk­dy­sa­dy­ýe­ti döw­re­bap­laş­dyr­ma­ga, di­wer­si­fi­ka­si­ýa­laş­dyr­ma­ga hem-de hal­ky­my­zyň ýa­şa­ýyş-dur­muş de­re­je­si­niň hi­li­ni go­wu­lan­dyr­ma­ga gö­nük­di­ri­len­dir.
San­ly yk­dy­sa­dy­ýe­tiň ös­dü­ril­me­gin­de il­kin­ji ugur­la­ryň ha­ta­ryn­da ýur­duň tu­tuş yk­dy­sa­dy, ma­li­ýe bank ul­ga­my­nyň ösü­şi­ne uly äh­mi­ýet be­ril­ýär. San­ly in­tel­lek­tu­al teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň or­naş­dy­ryl­ma­gy ar­ka­ly býu­jet se­riş­de­le­ri­ne ta­kyk gö­zeg­çi­lik et­mek hem-de ola­ry do­lan­dyr­mak üçin şert­le­ri üp­jün ed­ýän ma­li­ýe mag­lu­ma­ty­ny do­lan­dyr­ma­gyň döw­let ul­ga­my­nyň dö­re­dil­me­gi der­wa­ýys me­se­le­le­riň ha­ta­ryn­da dur­ýar. Onuň esa­sy mak­sa­dy has köp zäh­me­ti ta­lap ed­ýän iş­le­ri aw­to­mat­laş­dy­ryp, ma­li­ýe we yk­dy­sa­dy­ýet ul­ga­my­nyň iş­le­ri­niň tiz­li­gi­ni we des­sin­li­gi­ni art­dyr­mak­dan, býu­je­ti taý­ýar­la­mak, ýe­ri­ne ýe­tir­mek hem ha­sa­bat­ly­ly­gy düz­mek işi­ne gat­na­şy­jy­lar ta­ra­pyn­dan hö­dür­len­ýän mag­lu­mat­la­ryň ne­ti­je­li­li­gi­ni, dürs­lü­gi­ni, ta­kyk­ly­gy­ny üp­jün et­mek­den we şo­nuň ne­ti­je­sin­de hi­li­ni ýo­kar­lan­dyr­mak­dan yba­rat­dyr.
In­no­wa­si­on ösüş­le­riň eý­ýa­my bo­lan Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­tiň bin­ýa­dy­nyň ber­ke­me­gi ug­run­da uly ta­gal­la­la­ry ed­ýän hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň ja­ny sag, öm­ri uzak bol­sun!

Na­zar BA­BA­MU­RA­DOW, Hal­ka­ra yn­san­per­wer ylym­la­ry we ösüş uni­wer­si­te­ti­niň ta­ly­by.