Suwüsti alýumin ýel turbinasy gurlar

113

me­ýil­leş­dir­ýär. Mer­ke­zi eda­ra­sy Os­lo­da ýer­leş­ýän “Hyd­ro” dün­ýä­dä­ki iň uly al­ýu­min kom­pa­ni­ýa­la­ry­nyň bi­ri­dir. Kom­pa­ni­ýa hä­zir­ki wagt­da dün­ýä­de 50 tö­we­re­gi ýurt­da iş­le­ýär. “World Wi­de Wind” bol­sa ýel tur­bi­na­la­ry­na ýö­ri­te­le­şen kom­pa­ni­ýa bo­lup, dür­li öl­çeg­ler­dä­ki ýel be­ket­le­ri­ni gur­ýar, tä­ze teh­no­lo­gi­ýa­la­ry dur­mu­şa ge­çir­ýär. Tä­ze tek­lip edil­ýän ýel di­ňi ýel­ken­li gä­mi­le­re meň­zeş bo­lup, dik ok­da otur­dy­lan ters öw­rüm­li per­ler­den yba­rat bo­lar. Bu ýel tur­bi­na­syn­da “V” şe­kil­li üç per­li iki ga­nat bar. “World Wi­de Wind”-yň hü­när­men­le­ri bu di­ňi gur­mak üçin gu­ry ýer­de gur­ma­ga ni­ýet­le­nen teh­no­lo­gi­ýa­dan peý­da­la­nyp­dyr­lar. Bu ýel di­ňi çuň suw­ly de­ňiz­ler­de oturt­ma­ga ni­ýet­len­ýär.
De­ňiz­de yzy­gi­der­li şe­ma­lyň öwüs­me­gi aras­sa çeş­me­den dur­nuk­ly ener­gi­ýa ön­dür­mä­ge müm­kin­çi­lik ber­ýär. Em­ma su­wüs­ti ýel be­ket­le­ri­ni di­ňe ýal­pak de­ňiz­ler­de gu­rup bol­ýar. Çuň de­ňiz­de ýel di­ňi­ni gur­mak gym­ma­da düş­ýär. Şeý­le bo­lan­soň, hü­när­men­ler gä­mi­ler ýa­ly su­wuň ýü­zün­de dur­ýan, aşa şe­mal bo­lan­da hem ýy­kyl­ma­ýan ýel tur­bi­na­la­ry­ny iş­läp taý­ýar­la­ýar­lar. Bu iki kom­pa­ni­ýa­nyň gur­jak ýel be­ket­le­ri ozal ula­ny­lan ma­te­ri­al­lar­dan hem-de al­ýu­min­den ön­dü­ri­ler. “Hyd­ro” kom­pa­ni­ýa­sy­nyň ýol­baş­çy­la­ry bol­sa, gel­je­gi uly bo­lan ener­gi­ýa pu­da­gyn­da iş­le­mek­le­ri­ni öz­le­ri üçin ar­tyk­maç­lyk ha­sap­la­ýar­lar.

Göw­her Gy­lyç­dur­dy­ýe­wa, Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let ener­ge­ti­ka ins­ti­tu­ty­nyň mu­gal­ly­my.