Te­bi­gat­da be­den gur­lu­şy we ýa­şa­ýyş aý­ra­tyn­ly­gy bi­len ta­pa­wut­lan­ýan janly-jan­dar­la­ryň bir­nä­çe­si duş gel­ýär. Alym­lar os­mi­no­gyň Ýer ýü­zün­dä­ki iň tä­sin jan­dar­la­ryň bi­ri­di­gi­ni bel­le­ýär­ler. De­ňiz­ler­de ýa­şa­ýan se­kiz aýak­ly osminogyň üç ýü­re­gi­niň bol­ma­gy hem­me­le­ri haý­ran gal­dyr­ýar. Su­was­ty dün­ýä­niň iň çy­dam­ly ýa­şaý­jy­sy ha­sap­lan­ýan os­mi­nog çe­ýe be­den gur­lu­şy­na eýe­dir. Ýö­ri­te gan aý­la­nyş ul­ga­my bo­lan os­mi­nog oňur­ga­syz­lar to­pa­ry­na de­giş­li­dir. Os­mi­nog­lar su­wuň aşa­gyn­da dem al­ýan­dy­gy se­bäp­li ýü­rek­le­ri­niň her­si bir işi (kis­lo­ro­dy öz­leş­dir­mek, kis­lo­ro­dy iç­ki be­den ag­za­la­ry­na çalt paý­la­mak we gan aý­la­ny­şy­ny üp­jün et­mek) ýe­ri­ne ýe­tir­ýär. Alym­la­ryň bel­le­me­gi­ne gö­rä, bu jan­da­ryň ga­ny gök reňk­de bol­ýar.
Os­mi­no­gyň üç ýü­rek­li gan aý­la­nyş ul­ga­my deň­ziň aşa çuň ýer­le­rin­de dem al­ma­ga, çalt­lyk bi­len aw aw­la­ma­ga we ýyr­ty­jy­lar­dan gaç­ma­ga ýar­dam ed­ýär. Ul­la­kan göz­li bu jan­da­ryň ýe­ne bir aý­ra­tyn­ly­gy do­kuz sa­ny beý­ni­si­niň bol­ma­gy­dyr. Bi­ri mer­ke­zi beý­ni bo­lup, se­ki­zi­si aýak­la­ry­nyň ujun­da ýer­leş­ýär. Bu jan­dar hem edil ha­me­le­on ýa­ly 30 mil­li­se­kun­dyň için­de de­ri­si­niň reň­ki­ni we gur­lu­şy­ny üýt­ge­dip bil­ýär. Os­mi­nog­lar sa­gat­da 40 ki­lo­metr tiz­lik bilen ýü­züp bil­ýär­ler. 3 ýy­la çen­li ýa­şa­ýan bu jan­dar 330 mil­li­on­ ýyl­dan gow­rak wagt bä­ri de­ňiz­ler­de ýa­şa­ýar. Os­mi­nog­lar bi­yn­ja­lyk bo­lan­da öz aýak­la­ry­ny iýip bil­ýärler. Se­kiz aýak­ly jan­dar di­ňe duz­ly suw­da ýa­şap bil­ýär. Bu jan­darlar moll­ýus­ka, leň­ňeç we ow­nuk ba­lyk­lar bi­len iý­mit­len­ýär­ler.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА