Kitap – ruhy hazyna

Adam­zat ta­ry­hy­nyň tutuş dowamynda ösü­şiň we si­wi­li­za­si­ýa­nyň öze­ni bi­lim bi­len bag­la­ny­şyk­ly­dyr. Bi­li­miň iň yg­ty­bar­ly sak­lan­ýan we ne­sil­le­re ge­çi­ril­ýän oja­gy ki­tap­ha­na diý­lip at­lan­dy­ryl­ýar. Şu gün­ki san­ly­la­şan dün­ýä­de hem ki­tap­ha­na­lar di­ňe bir ki­tap sak­lan­ýan ýer däl, eý­sem, yn­san ru­hu­nyň dynç al­ýan we kä­mil­leş­ýän mer­ke­zi­dir.
Ki­tap wag­tyň we gi­ňiş­li­giň çäk­le­rin­den aş­ma­gyň iň aň­sat ýo­lu­dyr. Ga­dy­my dö­wür­ler­de toýundan ýa­sa­lan tag­ta­jyk­lar, dür­li daş­la­ra ýa­zy­lan şe­kil­ler bi­len baş­la­nan bu ýol hä­zir­ki wagt­da ka­gy­za we elekt­ron for­mat­la­ra geç­di. Em­ma ki­ta­byň esa­sy we­zi­pe­si üýt­ge­me­di. Ol mag­lu­mat ber­mek, ter­bi­ýe­le­mek we pi­kir­len­dir­mek we­zi­pe­le­ri­ni do­wam et­dir­ýär.
Ki­tap­ha­na­lar di­ňe bir dört di­wa­ryň ara­syn­da­ky tek­je­ler däl-de, bi­na­gär­lik sun­ga­ty­nyň iň naý­ba­şy nus­ga­la­ry­dyr. Ki­tap­ha­na­lar äh­li yn­san­la­ra iň gym­mat­ly ha­zy­na bo­lan bi­li­me mugt ýet­mä­ge müm­kin­çi­lik ber­ýär. Seý­rek duş gel­ýän gol­ýaz­ma­lar we kö­ne çap edi­len ki­tap­lar ar­ka­ly ta­ry­hymyz we me­de­ni mi­ra­sy­myz go­ra­lyp sak­lan­ýar. Mek­dep­den ýa-da uni­wer­si­tet­den da­şga­ry, ada­myň öz er­ki­ne öw­re­nip bil­jek iň oňat gur­şa­wy ki­tap­ha­na­lar­dyr.
Dün­ýä­de ki­tap oka­mak en­di­gi bo­ýun­ça ýurt­la­ryň ara­syn­da uly ta­pa­wut­lar bar. «NOP World Cul­tu­re Score In­dex» ýa­ly hal­ka­ra gu­ra­ma­la­ryň mag­lu­mat­la­ry­na gö­rä, dün­ýä­de iň köp ki­tap oka­ýan halk­la­ryň sa­na­wyn­da Hin­dis­tan hepdede 10 sa­gat 42 mi­nut bi­len öň­de­li­gi eýe­le­ýär. Şeý­le hem Tai­land, Hy­taý, Fi­lip­pin­ler, Mü­sür ýa­ly ýurt­lar­da hem ki­tap oka­ma­ga aý­ra­tyn äh­mi­ýet be­ril­ýär.
Hä­zir­ki wagt­da köp­ler «In­ter­net bar wag­ty ki­tap­ha­na ge­rek­mi?» di­ýip so­wal ber­ýär­ler. Em­ma in­ter­net­de mag­lu­mat köp, ýö­ne onuň dog­ru­ly­gy he­mi­şe ke­pil­len­di­ril­me­ýär. Ki­tap­ha­na bol­sa su­but edi­len, takyk yl­my mag­lu­ma­ty hö­dür­le­ýär. Hä­zir­ki za­man ki­tap­ha­na­la­ry eý­ýäm san­ly for­ma­ta ge­çip, «E-ki­tap­ha­na» hyz­mat­la­ry­ny teklip ed­ýär­ler, bu bol­sa ki­tap­sö­ýü­ji­le­re dün­ýä­niň is­len­dik kün­je­gin­den gym­mat­ly çeş­me­le­re ýet­mä­ge ýol aç­ýar.
Türk­men hal­ky ga­dym­dan bä­ri ki­ta­ba mu­kad­des­lik hök­mün­de ga­rap ge­lip­dir. Hä­zir­ki wagt­da ýur­du­my­zyň paý­tag­tyn­da we we­la­ýat mer­kez­le­rin­de gur­lan döw­re­bap ki­tap­ha­na­lar iň tä­ze teh­no­lo­gi­ýa­lar bi­len en­jam­laş­dy­ry­lan «akyl­ly» bi­lim ojak­la­ry­dyr. San­ly ul­gam ar­ka­ly dün­ýä­niň is­len­dik no­ka­dyn­da­ky yl­my iş­le­re el­ýe­ter­li­li­giň üp­jün edil­me­gi ýaş­la­ry­my­zyň dün­ýä de­re­je­sin­de bi­lim al­ma­gy­na giň ýol aç­ýar.
Ýaş ne­sil­le­ri wa­tan­sö­ýü­ji, aras­sa ah­lak­ly, be­lent adam­kär­çi­lik­li, ru­hu­be­lent, giň dün­ýä­ga­ra­ýyş­ly, ylym­ly-bi­lim­li adam­lar edip ýe­tiş­dir­mek­de ola­ryň ki­ta­ba söý­gü­si­ni, oka­mak hö­we­si­ni art­dyr­ma­gyň örän uly äh­mi­ýe­ti bar. Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ryn­da nus­ga­wy ede­bi­ýa­ty­my­zyň ne­sil ter­bi­ýe­si bi­len bag­ly, pä­him-pa­ra­sat­ly pi­kir­le­re baý bo­lan dür­dä­ne­le­ri, halk dö­re­di­ji­lik eser­le­ri, şol sanda gy­zyk­ly er­te­ki­ler­dir ro­wa­ýat­lar, ýa­zy­jy-şa­hyr­la­ryň eser­le­ri döw­re­bap de­re­je­de ýo­ka­ry hil­li çap edi­lip, ki­tap­ha­na­la­ryň ki­tap go­ry has baý­laş­dy­ryl­dy. Bu ugur­da­ky iş­ler hä­zir­ki wagt­da hem yzy­gi­der­li do­wam et­di­ril­ýär.

Mähri SEÝITMÄMMEDOWA,
Aşgabat şäher medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň Hajy Ysmaýylow adyndaky kitaphana şahamçasynyň kitaphanaçysy.