26-njy aw­gust­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Ser­dar Berdimuhamedow paý­tag­ty­myz­da gur­lu­şy­gy ta­mam­laý­jy tap­gyr­da do­wam ed­ýän Sto­ma­to­lo­gi­ýa mer­ke­zin­de al­nyp ba­ryl­ýan iş­ler bi­len ta­nyş­dy. Bu mer­kez di­ňe bir se­bit­de däl, eý­sem, dün­ýä de­re­je­sin­de öň­de­ba­ry­jy in­no­wa­si­on san­ly luk­man­çy­lyk we eme­li aň teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­ny özün­de jem­läp, ýur­du­my­zyň sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­my­nyň bin­ýa­dy­ny has-da ber­kit­mä­ge go­şant go­şar.

Ir bi­len hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz paý­tag­ty­myz­da gur­lu­şy­gy do­wam ed­ýän Sto­ma­to­lo­gi­ýa mer­ke­zi­ne gel­di. Türk­me­nis­ta­nyň sag­ly­gy go­ra­ýyş we der­man se­na­ga­ty mi­nist­ri M.Ga­ýy­pow döw­let Baş­tu­ta­ny­my­zyň ozal be­ren tab­şy­ryk­la­ryn­dan, Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň mas­la­hat­la­ryn­dan ugur alyp, Sto­ma­to­lo­gi­ýa mer­ke­zin­de al­nyp ba­ryl­ýan iş­ler ba­ra­da ha­sa­bat ber­di. Ol öň­de goý­lan we­zi­pe­le­riň ýe­ri­ne ýe­ti­ril­me­gi ne­ti­je­sin­de mer­ke­ziň gur­lu­şy, onuň gur­lu­şy­gyn­da ula­ny­lan dür­li se­riş­de­ler, şol san­da be­zeg iş­le­ri, bu ýer­de or­naş­dy­ry­lan hä­zir­ki za­man luk­man­çy­lyk en­jam­la­ry ba­ra­da gi­ňiş­le­ýin mag­lu­mat ber­di.
Ha­sa­ba­tyň do­wa­myn­da dün­ýä­niň öň­de­ba­ry­jy önüm ön­dü­ri­ji­le­ri­niň teh­no­lo­gi­ýa­la­ry bi­len en­jam­laş­dy­ry­lan mer­ke­ziň bö­lüm­le­ri ba­ra­da dur­lup ge­çil­di. Bel­le­ni­li­şi ýa­ly, bu ýer­de ka­bul ediş otag­la­ry, şol san­da gaý­ra­go­ýul­ma­syz ka­bul ediş bö­lü­mi bo­lup, ope­ra­si­ýa, gi­je-gün­diz iş­le­ýän sto­ma­to­lo­gi­ýa be­je­riş otag­la­ry bi­len üp­jün edi­len­dir. Şeý­le-de şöh­le bi­len anyk­la­ýyş, en­dos­ko­pi­ýa, kli­ni­ki bar­lag­ha­na, funk­sio­nal anyk­la­ýyş, bir­nä­çe ope­ra­si­ýa otag­ly ope­ra­si­ýa we ste­ri­li­za­si­ýa, anes­te­zio­lo­gi­ýa, rea­ni­ma­si­ýa, fi­zio­te­ra­pi­ýa bö­lüm­le­ri, der­man­ha­na otag­la­ry bar. Döw­re­bap en­jam­lar top­lu­my eme­li aňyň kö­me­gi ar­ka­ly mag­lu­mat­la­ra gaý­ta­dan sel­jer­me ge­çi­rip, äň-ýüz bö­lek­le­rin­de çyl­şy­rym­ly ope­ra­tiw be­jer­gi­ler­de, re­konst­ruk­tiw hi­rur­gi­ki amal­lar­da ýo­ka­ry de­re­je­de yg­ty­bar­ly ne­ti­je­le­ri ga­zan­ma­ga müm­kin­çi­lik be­rer.
Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz şan­ly Ga­raş­syz­ly­gy­my­zyň 35 ýyl­lyk to­ýu­nyň toý­la­nyl­ýan ýy­lyn­da Sag­ly­gy go­ra­ýyş we der­man se­na­ga­ty iş­gär­le­ri­niň gü­nü­niň ýa­kyn­la­şyp gel­ýän­di­gi­ni aý­dyp, Sto­ma­to­lo­gi­ýa mer­ke­zi­ni ola­ryň hü­när baý­ram­çy­ly­gy my­na­sy­bet­li açyp ulan­ma­ga ber­mä­ge ýo­ka­ry de­re­je­de taý­ýar­lyk gör­me­gi tab­şyr­dy.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz tä­ze des­ga­da otur­dy­lan döw­re­bap en­jam­la­ryň uzak möh­let­le­ýin ne­ti­je­li hyz­mat et­me­gi­ni ga­zan­mak üçin en­jam­lar ula­ny­lan­da, olar­dan us­sat­lyk bi­len baş alyp çyk­ýan hü­när­men­le­riň bol­ma­ly­dy­gy­ny tab­şyr­dy. “Hü­när­men­ler her bir en­ja­myň müm­kin­çi­lik­le­rin­den do­ly peý­da­lan­ma­ly­dyr­lar” di­ýip, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­myz bel­le­di. Şo­ňa gö­rä, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz mer­ke­zi ýo­ka­ry bi­lim­li hü­när­men­ler bi­len üp­jün et­mek üçin My­rat Gar­ry­ýew adyn­da­ky Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let luk­man­çy­lyk uni­wer­si­te­ti bi­len ut­ga­şyk­ly iş­le­me­li­di­gi­ne ün­si çek­di.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz her bir en­ja­myň eme­li aňyň müm­kin­çi­lik­le­ri­ni hal­ka hö­dür­le­me­li­di­gi­ni aý­dyp, san­ly ul­gam ar­ka­ly ke­se­li des­sin anyk­la­mak müm­kin­çi­li­gin­den peý­da­lan­ma­gy tab­şyr­dy. “Mer­ke­ziň bir wag­tyň özün­de bir­nä­çe ada­my ka­bul edip bil­ýän­di­gin­den ugur alyp, ýüz tut­jak ra­ýat­la­ryň tiz ka­bul edil­me­gi­ni ga­zan­mak ze­rur­dyr. Şun­da luk­man­la­ryň mas­la­hat be­riş uky­by hem ýo­ka­ry de­re­je­de bol­ma­ly­dyr” di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz nyg­ta­dy.
Soň­ra Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­myz mer­ke­ziň bö­lüm­le­ri­ne aý­la­nyp, anyk­la­ýyş bö­lü­mi­niň müm­kin­çi­lik­le­ri, bu ýer­de or­naş­dy­ry­lan luk­man­çy­lyk en­jam­la­ry bi­len ta­nyş­dy. Dün­ýä­niň öň­de­ba­ry­jy ön­dü­ri­ji­le­ri ta­ra­pyn­dan ön­dü­ri­len hä­zir­ki za­man teh­no­lo­gik en­jam­la­ry ar­ka­ly bu ýer­de ke­sel­le­ri tiz we ta­kyk anyk­lap bol­ýar. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz en­jam­la­ryň her bi­ri­niň aý­ra­tyn­lyk­la­ryn­dan ne­ti­je­li peý­da­lan­ma­gy tab­şyr­dy.
Soň­ra döw­let Baş­tu­ta­ny­myz be­je­riş bö­lü­mi­ne bar­dy. Bu ýer­de äh­li iş­ler mul­ti­me­dia­laş­dy­ry­lan komp­ýu­ter­ler ar­ka­ly do­lan­dy­ryl­ýar. Dö­re­di­len şert­ler ope­ra­si­ýa wag­ty mo­ni­tor­lar ar­ka­ly beý­le­ki de­giş­li bö­lüm­ler bi­len on­laýn usul­da ha­bar­la­şyp iş alyp bar­ma­ga müm­kin­çi­lik ber­ýär. Ýüz tu­tan ra­ýa­tyň ke­se­li ba­ra­da­ky mag­lu­mat­lar des­sin gö­ni al­şyl­ýar. Baş­ga bir mo­ni­tor bol­sa ota­gyň ho­wa­sy­nyň ka­da­ly de­re­je­de sak­lan­ma­gy­ny aw­to­ma­tik usul­da saz­la­ýar. Şeý­le hem mo­ni­tor­lar ar­ka­ly nä­sag ba­ra­da­ky äh­li mag­lu­mat­lar el­ýe­ter­li bol­ýar. San­ly ul­gam­da iş­le­ýän sto­ma­to­lo­gik mik­ros­kop­lar we ul­gam­lar diş­le­riň te­bi­gy dur­ku­nyň, kök­le­ri­niň bo­zul­ma­la­ry­ny hä­zir­ki za­man usul­la­ryn­da be­jer­mek­de hem-de gaý­raü­zül­me­le­riň öňü­ni al­mak­da giň­den ula­nyl­ýar. Ul­ga­myň döw­re­bap sto­ma­to­lo­gik gur­na­ma­lar bi­len ara­bag­la­ny­şyk­da bol­ma­gy be­jer­gi­niň ne­ti­je­li­li­gi­niň ýo­ka­ry bol­ma­gy­ny üp­jün eder.
Sto­ma­to­lo­gi­ýa mer­ke­zin­de or­naş­dy­ry­lan, özün­de in­no­wa­si­on san­ly ul­gam­la­ry we eme­li aň teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­ny jem­le­ýän luk­man­çy­lyk en­jam­la­ry ar­ka­ly ça­ga­lar­da, uly ýaş­ly nä­sag­lar­da agy­ry­la­ry howp­suz aýyr­mak, diş­le­ri so­gur­mak, pe­tik­le­mek, agyz boş­lu­gy­nyň, kent­le­wü­giň ke­sel­le­ri­ni ir­ki dö­wür­de anyk­la­mak, öz wag­tyn­da ne­ti­je­li be­jer­mek, eme­li diş goý­mak, imp­lant­la­ry or­naş­dyr­mak, diş ha­tar­la­ry­ny gö­nelt­mek, be­de­niň äň-ýüz bö­le­gin­de ýü­ze çy­kyp bil­jek dür­li agy­ry­la­ry ir­ki dö­wür­de ta­kyk anyk­la­mak we di­kel­diş hi­rur­gi­ki be­jer­gi­le­ri ama­la aşyr­mak, diş pro­tez­le­ri­niň reňk­le­ri­ni nä­sa­gyň öz diş­le­ri­ne mah­sus bo­lan te­bi­gy reň­ki­ne ga­bat­lap, gys­ga wagt­da taý­ýar­la­mak hem-de oturt­mak bo­ýun­ça luk­man­çy­lyk amal­la­ry­ny gys­ga wag­tyň do­wa­myn­da, ýo­ka­ry hil de­re­je­sin­de ama­la aşyr­ma­ga ýar­dam be­rer.
Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz ýa­tym­la­ýyn otag­da dö­re­di­len müm­kin­çi­lik­ler bi­len hem ta­nyş­dy.
Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­myz nä­sa­gyň be­jer­gi al­ma­gy bi­len bag­ly­lyk­da, ope­ra­si­ýa­dan öň we soň özü­ni örän oňaý­ly hem-de ra­hat duý­ma­gy­nyň wa­jyp­dy­gy ba­ra­da aý­dyp, bir­nä­çe tab­şy­ryk­la­ry ber­di.
Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz imp­lan­to­lo­gi­ýa bö­lü­mi­ne-de ba­ryp gör­di. Bö­lüm­dä­ki be­je­riş otag­la­ryn­da or­naş­dy­ry­lan hä­zir­ki za­man san­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ry, 3D ska­ner­li ul­gam­lar­da­ky eme­li aňyň esa­sy aý­ra­tyn­lyk­la­ry uly göw­rüm­li mag­lu­mat­la­ra gys­ga wagt­da sel­jer­me ge­çi­rip, nä­sa­gyň äňin­de go­ýul­jak imp­lant­la­ryň ýer­le­şi­şi, burç­la­ry, bi­ri-bi­ri­ne bo­lan ara­ly­gy ýo­ka­ry de­re­je­de ta­kyk öl­çe­mä­ge müm­kin­çi­lik be­rip, ýe­ri­ne ýe­ti­ril­ýän hyz­mat­la­ryň hi­li­ni ýo­kar­lan­dyr­ýar. 3D ska­ner en­jam­la­ry san­ly ul­gam­da iş­le­ýän ýo­ka­ry çöz­güt­li we ta­kyk şe­kil­le­ri al­ma­ga ni­ýet­le­nen­dir.
San­ly ul­gam ar­ka­ly do­lan­dy­ryl­ýan diş teh­nik­le­ri­niň bar­lag­ha­na­sy 45 teh­ni­ge ni­ýet­le­nip, in­tel­lek­tu­al do­lan­dy­ryl­ýan döw­re­bap komp­ýu­ter gol­daw­ly tas­la­ma we önüm­çi­lik (CAD/CAM) top­lum­la­ry, aw­to­ma­tik 3D nus­ga­la­ry çap ediş hem-de aras­sa­la­ma en­jam­la­ry bi­len üp­jün edi­len­dir. Onuň esa­sy aý­ra­tyn­ly­gy top­lum­lar­da “akyl­ly” eme­li aň ul­ga­my­nyň bol­ma­gy bi­len, ga­ra­şyl­ma­ýan ýal­ňyş­lyk­la­ry ara­dan aýyr­mak­dan we ta­kyk­ly­gy üp­jün et­mek­den, tas­la­ma­la­ry san­ly, aw­to­mat­laş­dy­ry­lan gör­nüş­de ama­la aşyr­mak­dan, ýo­ka­ry hil­li se­riş­de­le­ri giň­den ulan­mak­dan; imp­lan­tyň üs­tü­ne ber­ki­dil­ýän çyl­şy­rym­ly pro­tez­le­ri gys­ga möh­let­de taý­ýar­la­mak­dan yba­rat­dyr. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz bö­lü­miň aý­ra­tyn­lyk­la­ry bi­len tan­şyp, bu ýer­de otur­dy­lan kä­mil en­jam­la­ryň müm­kin­çi­lik­le­rin­den ne­ti­je­li peý­da­lan­ma­gy tab­şyr­dy.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz mer­kez bi­len ta­nyş­ly­gy­ny ta­mam­lap, bu des­ga­ny Sag­ly­gy go­ra­ýyş we der­man se­na­ga­ty iş­gär­le­ri­niň gü­ni my­na­sy­bet­li da­ba­ra­ly açyp ulan­ma­ga ber­mä­ge ýo­ka­ry de­re­je­de taý­ýar­lyk gör­mek ba­ra­da tab­şy­ryk­la­ry ber­di. “Wa­ta­ny­my­zyň Ga­raş­syz­ly­gy­nyň 35 ýyl­ly­gy­nyň bel­le­nil­ýän ýy­lyn­da şeý­le döw­re­bap luk­man­çy­lyk des­ga­sy­nyň açy­lyp ulan­ma­ga be­ril­me­gi mil­li sag­ly­gy go­ra­ýyş ul­ga­my­nyň bin­ýa­dy­ny has-da ber­kit­mä­ge uly go­şant bo­lar” di­ýip, Ar­ka­dag­ly Gah­ry­man Ser­da­ry­myz bel­le­di.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА