PDF
1666-njy ýylyň 2-nji sentýabrynda Londonyň “Pudding Lane” köçesindäki çörek bişirilýän kärhanada dörän ýangyn şäheriň taryhynda iň uly betbagtçylyklaryň birine öwrüldi. Şol döwürde Londonyň jaýlarynyň köpüsi agaçdan gurlup, köçeleri dar we bir-birine ýakyn ýerleşýärdi. Üstesine-de, tomus uzak wagtlap dowam eden guraklyk sebäpli agaç gurluşlar örän gurapdy. Güýçli ýel bilen ýaýran ot tiz wagtda birnäçe köçäni gurşap aldy. Ýangyny söndürmek kynlaşdy, sebäbi şol döwürde häzirki ýaly ösen ýangyn söndüriji gulluk ýokdy. Şeýlelikde, kiçijik bir ýerde dörän ot tutuş şäheriň ykbalyna täsir eden uly heläkçilige öwrüldi.
Ýangyn dört günläp dowam edip, 5-nji sentýabra çenli Londonyň uly bölegini kül etdi. Müňlerçe jaý, onlarça ybadathana we köp sanly jemgyýetçilik binasy ýok edildi. Şäheriň iň meşhur binalarynyň biri bolan Orta asyrdaky Sankt Pawel sobory hem ýangyndan uly zeper çekdi. Ýangynyň pidalarynyň takyk sany belli däl, sebäbi şol döwürde ähli adamlaryň ölümi resmi taýdan hasaba alynmaýardy. Şeýle-de bolsa, müňlerçe adamyň öý-ojagyndan jyda düşendigi we şäheriň ykdysady durmuşynyň agyr zarba alandygy mälimdir. 5-nji sentýabrda ýangyn ahyrsoňy gözegçilik astyna alyndy we Londonyň ýaşaýjylary uly betbagtlygyň yzlaryny görüp başladylar.
Uly London ýangyny diňe bir weýrançylyk däl, eýsem, şäheriň täzeden gurulmagyna sebäp bolan möhüm taryhy öwrülişik boldy. Ýangyndan soň Londonda agaç jaýlaryň ýerine daşdan we kerpiçden gurlan binalaryň sany artdy, köçeleriň gurluşyna we şäher meýilnamalaşdyrylyşyna has uly üns berildi. Meşhur binagär Kristofer Ren şäheriň täzeden dikeldilmeginde möhüm orun eýeledi we täze Sankt Pawel soborynyň gurluşygyna ýolbaşçylyk etdi. Şeýlelikde, bu pajygaly waka Londonyň keşbini düýpgöter üýtgetdi. Bir uçgun bilen başlan bu ýangyn şäheri kül eden hem bolsa, şol külüň içinden has döwrebap London kemala geldi.
Suratda: London ýangynyny görkezýän, awtory nämälim bolan elde çekilen kartina.
