Türk­me­nis­tan sirk sun­ga­ty­nyň meş­hur we­kil­le­ri­niň Wa­ta­ny­dyr. Ýur­du­myz­da sirk sun­ga­ty­nyň ro­waç­lan­ma­gy­na uly go­şant go­şan us­sat­la­ryň ha­ta­ryn­da Döw­let Ho­ja­ba­ýe­wiň hyz­ma­ty aý­ra­tyn bel­lär­lik­li­dir. Ol 1929-njy ýy­lyň 25-nji okt­ýab­ryn­da Da­şo­guz we­la­ýa­ty­nyň Bol­dum­saz et­ra­by­nyň Gy­zy­ler­ge­nek oba­syn­da dün­ýä inip, 1933-1936-njy ýyl­lar ara­ly­gyn­da Da­şog­zuň, Baý­ra­ma­ly­nyň we Aş­ga­ba­dyň ça­ga­lar öýün­de ter­bi­ýe­len­ýär. 1937-1946-njy ýyl­lar ara­ly­gyn­da paýtagtymyzyň saz­çy­lyk mek­de­bin­de oka­ýar. Bu bi­lim oja­gy­nyň gur­nak­la­ryn­da ge­çi­ri­len at­ly ge­ze­lenç­ler, ýö­riş­ler, ça­py­şyk­lar ýa­şa­jyk Döw­le­diň bu ug­ra yh­la­sy­nyň art­ma­gy­na uly ba­dal­ga ber­ýär. Ol sirk sun­ga­ty­nyň in­çe syr­la­ry­ny, be­dew­le­ri saz gu­ral­la­ry ar­ka­ly sirk sah­na oýun­la­ry­na taý­ýar­la­ma­gyň usul­la­ry­ny öw­ren­ýär. Şeý­le­lik­de, 1945-nji ýyl­da paý­tag­ty­my­zyň döw­let sirk sah­na­syn­da «Türk­men ji­git­le­ri» to­pa­ry­nyň dü­zü­min­de çy­kyş et­mek üçin 50 sa­ny og­la­nyň için­den saý­la­nyp alyn­ýar we at üs­tün­dä­ki oýun­la­ry, bö­küş­le­ri, maşk­la­ry, aý­law­ly he­re­ket­le­ri, tans­la­ry ýe­ke­lik­de we jü­büt­le­ýin ýe­ri­ne ýe­tir­mek­de iň ez­ber, ber­daş­ly we ça­la­syn tür­gen hök­mün­de yk­rar edil­ýär. Ol 1946-1952-nji ýyl­lar ara­ly­gyn­da «Türk­men ji­git­le­ri» at­ly to­pa­ry­nyň dü­zü­min­de il­kin­ji mil­li hü­när­men hök­mün­de uly üs­tün­lik­le­ri ga­zan­ýar.
Döw­let Ho­ja­ba­ýew 1953-1955-nji ýyl­lar ara­ly­gyn­da Mosk­wa­da S.M.Bud­ýon­nyý adyn­da­ky ser­ker­de­le­ri taý­ýar­la­ýan Ýo­ka­ry Har­by polk­da har­by gul­luk bor­ju­ny ber­jaý ed­ýän döw­rün­de hem at­la­ry – gul­luk be­dew­le­ri­ni ös­dü­rip ýe­tiş­dir­mek­li­ge we idet­mek­li­ge uly üns ber­ýär. 1956-njy ýyl­da ol «Türk­men ji­git­le­ri» to­pa­ry­nyň ýol­baş­çy­sy we­zi­pe­si­ne bel­le­nip, to­pa­ryň at­çy­lyk sun­ga­ty bi­len bag­ly işi­ni, äh­li çy­kyş­la­ry­ny üç ugur – mil­li saz­la­ryň ut­ga­şyk­ly­gyn­da türk­men be­dew­le­ri­niň gat­naş­ma­gyn­da türk­men ji­git­le­ri­niň dü­zü­min­de gör­kez­mek ar­ka­ly alyp bar­ýar. 1957-nji ýy­lyň 28-nji iýu­lyn­dan 11-nji aw­gus­ty ara­ly­gyn­da Mosk­wa­da Ýaş­la­ryň bü­tin­dün­ýä VI fes­ti­wa­ly we hal­ka­ra kar­na­wa­ly ge­çi­ril­ýär. Ýer ýü­zü­niň ila­ty­nyň ýaş ne­sil­le­ri­niň yk­ba­ly­na ba­gyş­la­nan, «Pa­ra­hat­çy­lyk we dost­luk üçin» at­ly şy­gar as­tyn­da ge­çi­ri­len äh­lu­mu­my sun­gat baý­ram­çy­ly­gy­na dün­ýä­niň 131 döw­le­tin­den 33000-den gow­rak we­kil gat­naş­ýar. Hal­ka­ra sun­gat baý­ram­çy­ly­gy­nyň sah­na­sy­nyň açy­lyş da­ba­ra­syn­da Döw­let Ho­ja­ba­ýe­wiň ýol­baş­çy­ly­gyn­da­ky mil­li ly­bas­ly «Türk­men ji­git­le­ri» at­ly to­pa­ryň wa­tan­sö­ýü­ji­li­gi, mert­li­gi, gaý­duw­syz­ly­gy wasp ed­ýän joş­gun­ly çy­kyş­la­ry bü­tin­dün­ýä to­ma­şa­çy­la­ry­ny haý­ran gal­dyr­ýar. Mil­li sirk sun­ga­tyn­da tä­ze çe­per­çi­lik mek­de­bi bolan at­çy­lyk se­ne­di­niň çy­kyş­la­ry­ny, däp­le­ri­ni da­ba­ra­lan­dyr­ma­ga iş­jeň gat­na­şan Döw­let Ho­ja­ba­ýe­wiň ýol­baş­çy­ly­gyn­da­ky «Türk­men ji­git­le­ri» at­ly to­pa­ra 1965-nji ýyl­da «Türk­me­nis­ta­nyň at ga­za­nan to­pa­ry» di­ýen hor­mat­ly at be­ril­ýär. Ol sirk sun­ga­tyn­da hal­ka­ra de­re­je­sin­de en­çe­me ge­zek sy­lag­la­nan, sirk sun­ga­ty­ny esas­lan­dyr­ma­ga uly go­şant go­şan gör­nük­li we­kil­le­riň An­na­dur­dy, Baý­ram, Ba­tyr, Erk­li, Lau­ra An­na­ýew­le­riň, Ar­tyk Ça­ka­no­wyň, Py­gy Baý­ram­dur­dy­ýe­wiň, Nar­ly Ke­ri­mo­wyň, Ars­lan An­na­my­ra­do­wyň, Ne­sip­jan Go­ça­ko­wyň, Ha­lyk Kö­şi­li­ýe­wiň, Aý­dog­dy Ker­ki­ýe­wiň, So­na Ber­di­ýe­wa­nyň, Oraz­mu­ham­met Gal­ka­no­wyň we ola­ryň ne­sil do­wa­ma­ty­nyň be­dew­ler bi­len ar­zy­lan­ma­gyn­da uly hyz­mat­la­ry bi­tir­di. Ol «Uzak­da­ky ge­lin­lik», «Söý­gü­li­miň ýag­ly­gy», «Ser­het­dä­ki goz­ga­laň», «Azi­ýa­nyň ýa­ňy», «Sirk ýi­git­le­ri» at­ly çe­per film­ler­de hem türk­men be­dew­le­ri bi­len baş keşp­le­ri ýe­ri­ne ýe­tir­mek­de meş­hur­lyk ga­zan­ýar. Ýer ýü­zü­niň 41 döw­le­ti­niň 59 şä­he­rin­de dö­re­di­ji­lik sa­par­la­ryn­da, bäs­le­şik­le­rin­de, ýa­ryş­la­ryn­da bo­lup, türk­men be­dew­le­ri­niň sirk sun­ga­tyn­da­ky şöh­ra­ty­ny ar­şa gal­dyr­dy.
Hal­ka­ra de­re­je­sin­de çek­ýän zäh­me­ti­ne ýo­ka­ry ba­ha ber­lip, köp­le­riň al­ky­şy­ny alan ha­ly­pa 2019-njy ýy­lyň 26-njy sent­ýab­ryn­da ara­dan çyk­ýar. Mil­li sirk sun­ga­tyn­da ýo­ka­ry ýe­ri­ne ýe­ti­ri­ji­lik us­sat­ly­gy­ny ke­ma­la ge­tir­mek­de, ös­dür­mek­de we kä­mil­leş­dir­mek­de, atyň üs­tün­de tä­sin, özü­ne­çe­ki­ji, ak­ro­ba­ti­ki we te­at­ral sah­na­la­ry gu­ra­mak­da, be­hiş­di türk­men be­dew­le­ri­niň şöh­ra­dy­ny dün­ýä ýaý­mak­da, ki­no sun­ga­tyn­da at­lar bi­len bag­ly sahnala­ry us­sat­larça ýe­ri­ne ýe­tir­mek­de ga­za­nan ýe­ňiş­le­ri, köp ýyl­la­ryň do­wa­myn­da çe­ken ha­lal we tu­tan­ýer­li zäh­me­ti üçin 1957-nji ýyl­da oňa «Türk­me­nis­ta­nyň at ga­za­nan ar­tis­ti», 1962-nji ýyl­da «Türk­me­nis­ta­nyň halk ar­tis­ti», 1985-nji ýyl­da «SSSR-iň halk ar­tis­ti» di­ýen hor­mat­ly at­lar da­kyl­ýar, Rus­si­ýa Fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň «Zäh­met eder­men­li­gi» me­da­ly, «Hor­mat» or­de­ni we baş­ga-da bir­nä­çe döw­let sy­lag­la­ry bi­len sy­lag­lan­ýar.
Ne­sil­ler­de wa­tan­çy­lyk duý­gu­la­ry­nyň ter­bi­ýe­len­me­gi­ne, ýaş­lar­da kä­mil ah­lak hä­si­ýet­le­ri­niň ke­ma­la gel­me­gi­ne, türk­men hal­ky­nyň gu­wan­jy bo­lan be­dew­le­ri­mi­ziň şöh­ra­ty­ny art­dyr­ma­ga uly go­şant go­şan ha­ly­pa­la­ryň, se­ýis­çi­lik sun­ga­ty­nyň us­sat­la­ry­nyň nus­ga­lyk mek­de­bi­niň gym­mat­lyk­la­ry­ny öw­ren­mä­ge hem­me müm­kin­çi­lik­le­ri dö­re­dip ber­ýän Gah­ry­man Ar­ka­da­gy­my­zyň, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň jan­la­ry sag, ömür­le­ri uzak, mer­te­be­le­ri be­lent bol­sun.

Dädebaý Pälwanow,
Görogly etrap häkimliginiň hünärmeni.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА