Ta­mam­la­nan Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­ly dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi­niň pa­ra­hat­çy­lyk­ly ösü­şe, öza­ra dü­şü­niş­mä­ge we yna­nyş­ma­ga yg­rar­ly­ly­gy­nyň aý­dyň be­ýa­ny bol­dy. Geçen ýy­lyň do­wa­myn­da hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ryn­da yn­san­per­wer gym­mat­lyk­la­ry iler­let­mek, döw­let­le­riň ara­syn­da dost­luk­ly hyz­mat­daş­ly­gy pug­ta­lan­dyr­mak ug­run­da giň ge­rim­li iş­ler ama­la aşy­ryl­dy.
Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­ly­nyň çäk­le­rin­de dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi bi­len bi­le­lik­de geçirilen hem­me çä­re­ler Türk­me­nis­ta­nyň baş­lan­gy­jy bi­len Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Baş As­samb­le­ýa­sy ta­ra­pyn­dan 2024-nji ýy­lyň 21-nji mar­tyn­da bi­ra­gyz­dan ka­bul edi­len de­giş­li Ka­rar­na­ma­nyň esa­syn­da guraldy. Türk­me­nis­ta­nyň baş­lan­gy­jy bi­len 2020-nji ýyl­da BMG-niň çäk­le­rin­de dö­re­di­len pa­ra­hat­çy­ly­gyň, howp­suz­ly­gyň we dur­nuk­ly ösü­şiň bäh­bi­di­ne Bi­ta­rap­ly­gyň dost­la­ry to­pa­ry­nyň dü­zü­mi­niň yzy­gi­der­li gi­ňe­me­gi hä­zir­ki wagt­da Bi­ta­rap­lyk sy­ýa­sa­ty­nyň we oňa esas­lan­ýan köp­ta­rap­la­ýyn meý­dan­ça­la­ryň wa­jyp äh­mi­ýe­ti­ni gör­kez­ýär. Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­lyn­da to­pa­ra Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň, Tä­ji­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň we Es­wa­ti­ni Pa­ty­şa­ly­gy­nyň go­şu­lyş­ma­gy Bi­ta­rap­lyk ýö­rel­ge­le­ri­niň hal­ka­ra jem­gy­ýet­çi­lik ta­ra­pyn­dan gol­da­nyl­ýan­dy­gy­na şa­ýat­lyk ed­ýär. 2025-nji ýy­lyň 15-nji de­kab­ryn­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­lan­gy­jy bo­ýun­ça Baş As­samb­le­ýa­nyň 64-nji ple­nar mej­li­sin­de iki mö­hüm Ka­rar­na­ma – «Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň dur­nuk­ly ulag bo­ýun­ça on­ýyl­ly­gy (2026 – 2035-nji ýyl­lar üçin)» we «Dur­nuk­ly ösü­şi üp­jün et­mek­de yg­ty­bar­ly we dur­nuk­ly ener­gi­ýa bi­rik­me­si­niň esa­sy or­ny» at­ly Ka­rar­na­ma­lar ka­bul edil­di. Bu res­mi­na­ma­lar äh­lu­mu­my we uzak möh­let­li hä­si­ýe­te eýe bo­lup, BMG-niň çäk­le­rin­de ulag, ener­ge­ti­ka gün ter­ti­bi­ni iler­led­ýän döwlet hök­mün­de ýur­du­my­zyň or­nu­ny we ab­ra­ýy­ny mun­dan beý­läk-de pug­ta­lan­dyr­ma­ga go­şant go­şar.
2025-nji ýyl­da ýo­ka­ry de­re­je­dä­ki iki­ta­rap­la­ýyn gat­na­şyk­lar hem-de öza­ra sa­par­lar iş­jeň do­wam et­di. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, ýy­lyň do­wa­myn­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň da­şa­ry ýurt­la­ra döw­let, res­mi we iş sa­par­la­ry­nyň 15-si­ ama­la aşy­ryl­dy, Gahryman Arkadagymyz hem 9 ýurt­da sa­par­da bol­dy, şol bir wagt­da da­şa­ry ýurt­la­ryň döw­let we hö­kü­met Baş­tu­tan­la­ry­nyň Türk­me­nis­ta­na sa­par­la­ry­nyň 31-si gu­ral­dy. Mu­nuň özi ýur­du­myz ta­ra­pyn­dan iş­jeň da­şa­ry sy­ýa­sa­tyň al­nyp ba­ryl­ýan­dy­gy­na, dün­ýä­niň dür­li döw­let­le­ri bi­len hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­nyň esa­sy ýö­rel­ge­le­ri­niň iş ýü­zün­de ne­ti­je­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän­di­gi­ne aý­dyň şa­ýat­lyk ed­ýär.
Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­ly­nyň çä­gin­de sy­ýa­sy-dip­lo­ma­tik dia­lo­gy ös­dür­mä­ge, gap­ma-gar­şy­lyk­la­ryň öňü­ni al­ma­ga we ola­ry pa­ra­hat­çy­lyk­ly ýol bi­len çöz­mä­ge gö­nük­di­ri­len baş­lan­gyç­lar öňe sü­rül­di. Dür­li ýurt­la­ryň gat­naş­ma­gyn­da ge­çi­ri­len ýo­ka­ry de­re­je­li mas­la­hat­lar, fo­rum­lar we du­şu­şyk­lar yna­nyş­ma­gyň hal­ka­ra howp­suz­ly­gy­nyň esa­sy şer­ti bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny tas­syk­la­dy.
Şu ýyl pa­ra­hat­çy­lyk me­de­ni­ýe­ti­ni ös­dür­mek­de yn­san­per­wer, bi­lim we me­de­ni hyz­mat­daş­ly­gyň äh­mi­ýe­ti aý­ra­tyn nyg­tal­dy. Ylym-bi­lim, me­de­ni­ýet, ýaş­lar we sport ugur­la­ry bo­ýun­ça gu­ra­lan çä­re­ler halk­la­ryň ara­syn­da dost­luk­ly gat­na­şyk­la­ry ber­kit­mä­ge, jem­gy­ýet­ler­de öza­ra hor­mat goý­mak we dia­log me­de­ni­ýe­ti­ni ös­dür­mä­ge uly go­şant goş­dy.
Hal­ka­ra gu­ra­ma­lar, döw­let eda­ra­la­ry we jem­gy­ýet­çi­lik ins­ti­tut­la­ry pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýö­rel­ge­le­ri­ni wa­gyz et­mä­ge iş­jeň gat­naş­dy­lar. Bu hyz­mat­daş­lyk dur­nuk­ly ösüş mak­sat­la­ry­nyň ama­la aşy­ryl­ma­gy­na, adam hu­kuk­la­ry­nyň go­ral­ma­gy­na we dur­muş aba­dan­çy­ly­gy­nyň ýo­kar­lan­ma­gy­na iter­gi ber­di.
Mö­hüm ne­ti­je­le­r bi­len tamamlanan ýyl pa­ra­hat­çy­lygyň we yna­nyş­magyň hal­ka­ra jem­gy­ýet­çi­li­gi­niň uzak möh­let­le­ýin stra­te­gi­ýa­sy­nyň aý­ryl­maz bö­le­gi bol­ma­ly­dy­gy­ny aý­dyň gör­kez­di. Ga­za­ny­lan tej­ri­be we ne­ti­je­ler gel­jek­de hem pa­ra­hat­çy­lyk­ly hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mek üçin yg­ty­bar­ly esas bo­lup hyz­mat eder.
Ne­ti­je­de, Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­ly dün­ýä halk­la­ry­ny umu­my mak­sat­la­ryň da­şyn­da bir­leş­di­rip, pa­ra­hat, dur­nuk­ly we aba­dan gel­je­gi gur­ma­ga gö­nük­di­ri­len ta­gal­la­la­ryň üs­tün­lik­li ama­la aşy­ry­lan­dy­gy­ny tas­syk­la­dy. Bu gym­mat­ly mi­ras gel­jek ne­sil­ler üçin hem nus­ga bo­lup ga­lar.

Gülnara SAPARMÄMMEDOWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň farmakologiýa kafedrasynyň uly mugallymy.