Dün­ýä dil­le­ri­ni öw­red­ýän «Bab­bel» plat­for­ma­sy dün­ýä­niň iň owa­dan eşi­dil­ýän sö­zü­ni saý­la­dy. Dil­çi­ler 75 dil­den 223 sö­ze ba­ha be­rip­dir­ler. Ne­ti­je­de, mao­ri di­lin­dä­ki «kai­tia­ki­tan­ga» sö­zü­ni iň owa­dan söz di­ýip ha­sap edip­dir­ler. Bu söz te­bi­ga­ty go­ra­mak we gel­jek­ki ne­sil­le­riň öňün­dä­ki jo­gap­kär­çi­lik diý­me­gi aň­lad­ýar. Sa­na­wa beý­le­ki di­le bir söz bi­len ter­ji­me edip bol­ma­jak söz­ler gi­ri­zi­lip­dir. Emin ag­za­la­ry dil­çi­ler­den, ýa­zy­jy­lar­dan we me­de­ni­ýet iş­gär­le­rin­den yba­rat bo­lup, söz­le­riň ses aý­ra­tyn­lyk­la­ry­na, ma­ny­sy­na, me­de­ni bag­la­ny­şy­gy­na we ta­pa­wut­lan­dy­jy hä­si­ýet­le­ri­ne ba­ha ber­lip­dir.
Sa­na­wyň bi­rin­ji or­nu­ny eýe­län «kai­tia­ki­tan­ga» top­ra­gyň, su­wuň we jan­ly-jan­dar­la­ryň go­ral­ma­gy, te­bi­gy baý­lyk­lar­dan peý­da­la­ny­lan­da, di­ňe hä­zir­ki ýa­şaý­jy­la­ryň däl, gel­jek­ki ne­sil­le­riň hem göz öňün­de tu­tul­ma­ly­dy­gy­ny aň­lad­ýar. Mao­ri­ler ada­myň te­bi­ga­tyň eýe­si däl-de, bir bö­le­gi­di­gi­ne we go­raý­jy­sy­dy­gy­na berk ynan­ýar­lar. Bu dil­dä­ki «kai­tia­ki» go­raý­jy diý­me­gi aň­lad­ýan bol­sa, «kai­tia­ki­tan­ga» bu işiň (go­raý­jy­ly­gyň) dur­mu­şa ge­çi­ril­me­gi­ni aň­lad­ýar.
«Bab­bel» plat­for­ma­sy­nyň dil­çi­si Es­te­ban Tu­ma Por­til­la kli­mat bi­len bag­ly tä­sir­le­riň has ýi­ti du­ýul­ýan döw­rün­de bu sö­züň te­bi­ga­tyň we bi­ri-bi­ri­mi­ziň öňün­de jo­gap­kär­çi­li­gi­mi­zi ýat­lad­ýan­dy­gy­ny bel­le­ýär.
«Bab­bel» saý­la­nan sö­züň kes­git­li ýag­daý­da «iň owa­dan söz däl­di­gi­ne», dün­ýä­niň dür­li me­de­ni­ýet­le­rin­de owa­dan­lyk, ses we ma­ny ba­bat­da baş­ga-da owa­dan söz­le­riň bo­lup bil­jek­di­gi­ne ün­si çek­ýär.

Bägül ATOWOWA,
Aşgabat şäher Medeniýet müdirliginiň Merkezleşdirilen kitaphanalar ulgamynyň
B.Kerbabaýew adyndaky kitaphana şahamçasynyň kitaphanaçysy.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА