Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Antoniu Guterriş geosyýasy çaknyşyklar sebäpli dünýä ykdysadyýetiniň esasy arteriýalary bolan deňiz bogazlarynyň ýapylmagy netijesinde ýüze çykýan agyr çökgünlikleri aradan aýyrmak we zerur harytlaryň bökdençsiz hereketini üpjün etmek üçin degişli taraplary özara hyzmatdaşlyga çagyrdy.

Söweş zolagyndan müňlerçe kilometre uzakda ýaşaýan millionlarça adamyň maddy zyýan çekmegine sebäp bolýan bu ýagdaýy nazara alyp, BMG-niň ýolbaşçysy mart aýynda Ormuz bogazyndaky ýagdaý boýunça ýörite topar döretdi hem-de ilki bilen dökünlere we çig mala, soňlugy bilen bolsa beýleki önümlere gönükdiriljek amaly we möhleti çäklendirilen mehanizmi işläp düzýändigini mälim etdi.

Teklip edilýän täze mehanizm haýsydyr bir agza döwletiň halkara hukugyndaky hukuklaryny ýa-da borçlaryny üýtgetmez. Eýsem, ol BMG-niň bitarap araçy hökmünde çykyş etmegi arkaly gyssagly töwekgelçilikleri azaltmaga we diplomatiýa ýol açmaga hyzmat eder. Bu başlangyç syýasy ylalaşygyň ornuny tutmaz, eýsem çaknyşyk şertlerinde raýat ilatyny goramak üçin ilkinji amaly ädim bolar.

Häzirki wagtda döwletler tarapyndan syýasy erk-islegiň hem-de hyzmatdaşlygyň zerurlygyny nygtap geçen Guterriş Gara deňizde täjirçilik deňiz gatnawyna edilýän hüjümleriň bes edilmegine, Ormuz hem-de Gyzyl deňizdäki bogazlarda gämileriň howpsuzlygynyň doly dikeldilmegine çagyrdy.

2026-njy ýylyň başynda ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky çaknyşygyň ýitileşmegi netijesinde güýçlenen Ormuz bogazyndaky çökgünlik energetika serişdeleriniň bahalarynyň ýokarlanmagyna we azyk howpsuzlygyna abanýan howpuň artmagyna getirdi, bu bolsa adaty halkara söwdasynyň we ynsanperwer akymlaryň bökdençsiz amala aşyrylmagyny talap edýär.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА