Türk­men hal­ky­nyň müň­ýyl­lyk­la­ryň jüm­mü­şin­den göz­baş alyp gaýd­ýan baý ta­ry­hy, öz­bo­luş­ly me­de­ni­ýe­ti we dün­ýä nus­ga­lyk mil­li gym­mat­lyk­la­ry bar. Şol gym­mat­lyk­la­ryň ara­syn­da türk­men ala­ba­ýy aý­ra­tyn orun eýe­le­ýär. Asyr­la­ryň do­wa­myn­da hal­ky­my­zyň we­pa­ly hem­ra­sy, öý-oja­gy­nyň yg­ty­bar­ly go­rag­çy­sy, mert­li­giň we gaý­duw­syz­ly­gyň nus­ga­sy bo­lup ge­len türk­men ala­ba­ýy bu gün mil­li buý­san­jy­my­zyň aý­ryl­maz bö­le­gi­ne öw­rül­di. Her ýy­lyň okt­ýabr aýy­nyň soň­ky ýek­şen­be­sin­de da­ba­ra­ly bel­le­nil­ýän Türk­men ala­ba­ýy­nyň baý­ra­my hem bu aja­ýyp to­hu­ma, it­şy­nas­lyk däp­le­ri­ne go­ýul­ýan be­lent hor­ma­tyň aý­dyň be­ýa­ny­dyr. Türk­men ala­ba­ýy – ta­ry­hyň uzak men­zil­le­rin­den bi­ziň gün­le­ri­mi­ze ge­lip ýe­ten, hal­ky­my­zyň dur­muş ýö­rel­ge­le­ri bi­len aý­ryl­maz bag­la­ny­şyk­ly ga­dy­my it to­hum­la­ry­nyň bi­ri­dir. Ol türk­me­niň giň säh­ra­la­ryn­da, dag etek­le­rin­de, öri meý­dan­la­ryn­da ke­ma­la ge­lip, te­bi­ga­tyň çyl­şy­rym­ly şert­le­ri­ne uý­gun­la­şan çy­dam­ly­ly­gy, güýç-kuw­wa­ty, duý­gur­ly­gy we eýe­si­ne we­pa­ly­ly­gy bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Türk­men ala­ba­ýy di­ňe bir güýç-kuw­wa­tyň däl, eý­sem, yna­myň, dost­lu­gyň we we­pa­ly­ly­gyň hem jan­ly keş­bi­dir.
Türk­men ala­ba­ýy­nyň baý­ra­my­nyň döw­let de­re­je­sin­de bel­le­nil­me­gi mil­li mi­ra­sy­my­zy go­rap sak­la­mak, ony yl­my esas­da öw­ren­mek, aras­sa gan­ly ala­baý to­hu­my­ny ös­dü­rip ýe­tiş­dir­mek we dün­ýä­de giň­den ta­nat­mak ba­bat­da mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe­dir. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň de­giş­li Per­ma­ny­na la­ýyk­lyk­da, Türk­men ala­ba­ýy­nyň baý­ra­my her ýy­lyň okt­ýabr aýy­nyň soň­ky ýek­şen­be­sin­de bel­le­nil­ýär.
Her bir hal­kyň mil­li hä­si­ýe­ti­ni açyp gör­kez­ýän gym­mat­lyk­la­ry bol­ýar. Türk­men hal­ky­nyň dur­mu­şyn­da ahal­te­ke be­de­wi gö­zel­li­giň, ýyn­dam­ly­gyň we asyl­ly­ly­gyň ny­şa­ny hök­mün­de sar­pa­lan­ýan bol­sa, türk­men ala­ba­ýy mert­li­giň, eder­men­li­giň we we­pa­ly­ly­gyň nus­ga­sy hök­mün­de aý­ra­tyn ga­dyr-gym­ma­ta eýe­dir.
Ala­ba­ýyň giň döş­li, berk be­den­li hem-de haý­bat­ly keş­bi onuň te­bi­gy güý­jü­ni ala­mat­lan­dyr­ýar. Em­ma bu aja­ýyp to­hu­myň ha­ky­ky gym­ma­ty di­ňe daş­ky keş­bin­de däl, eý­sem, onuň hä­si­ýe­tin­dä­ki we­pa­ly­lyk­da, duý­gur­lyk­da we go­rag­çy­lyk uky­byn­da jem­len­ýär. Türk­men ala­ba­ýy­ny ös­dü­rip ýe­tiş­dir­mek bi­len bag­ly däp­ler hal­ky­my­zyň baý tej­ri­be­si­niň mö­hüm bö­le­gi­dir. Asyr­la­ryň do­wa­myn­da ala­baý­la­ryň to­hum aý­ra­tyn­lyk­la­ry­ny sak­la­mak, ola­ryň te­bi­gy hä­si­ýet­le­ri­ni ös­dür­mek we ne­sil­den-nes­le ge­çir­mek bo­ýun­ça öz­bo­luş­ly tej­ri­be top­la­nyp­dyr. Hä­zir­ki dö­wür­de bu ugur­da­ky däp­le­ri yl­my esas­da öw­ren­mek, to­hum­çy­lyk işi­ni kä­mil­leş­dir­mek, we­te­ri­na­ri­ýa hyz­mat­la­ry­ny ös­dür­mek we hal­ka­ra tej­ri­be­le­ri öz­leş­dir­mek aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe bol­ýar.
Hal­ka­ra «Türk­men ala­baý it­le­ri» as­so­sia­si­ýa­sy­nyň alyp bar­ýan iş­le­ri hem mil­li it­şy­nas­lyk däp­le­ri­ni ös­dür­mek we türk­men ala­ba­ýy­ny dün­ýä­de ta­nat­mak bi­len bag­la­ny­şyk­ly­dyr. Türk­men ala­ba­ýy­nyň baý­ra­my my­na­sy­bet­li ge­çi­ril­ýän «Ýy­lyň türk­men eder­men ala­ba­ýy» at­ly hal­ka­ra bäs­le­şi­gi bu ugur­da­ky mö­hüm çä­re­le­riň bi­ri­dir.
Türk­men ala­ba­ýy­nyň keş­bi hal­ky­my­zyň çe­per dö­re­di­ji­li­gin­de hem my­na­syp or­nu­ny tap­ýar. Su­rat­keş­le­riň eser­le­rin­de, heý­kel­ta­raş­lyk sun­ga­tyn­da, ede­bi­ýat­da we beý­le­ki dö­re­di­ji­lik ugur­la­ryn­da ala­ba­ýyň gaý­duw­syz­ly­gy, gö­zel­li­gi hem-de we­pa­ly­ly­gy çe­per be­ýan edil­ýär. Türk­men ala­ba­ýy­na ba­gyş­la­nan dö­re­di­ji­lik eser­le­ri hal­ky­my­zyň bu mil­li gym­mat­ly­ga bo­lan çäk­siz söý­gü­si­niň aý­dyň be­ýa­ny­dyr. Bu baý­ram bi­ze müň­ýyl­lyk­la­ryň do­wa­myn­da hal­ky­my­zyň dur­mu­şyn­da aý­ra­tyn orun eýe­län ala­ba­ýyň di­ňe bir geç­mi­şiň mi­ra­sy bol­man, eý­sem, şu gü­nü­mi­ziň buý­san­jy we gel­jek­ki ne­sil­le­re ýe­tir­me­li gym­mat­ly baý­ly­gy­myz­dy­gy­ny ýat­lad­ýar. Türk­men ala­ba­ýy­ny go­rap sak­la­mak, onuň aras­sa to­hu­my­ny ös­dür­mek, mil­li it­şy­nas­lyk däp­le­ri­ni kä­mil­leş­dir­mek we dün­ýä­de giň­den ta­nat­mak umu­my­mil­li äh­mi­ýet­li asyl­ly iş­dir.
Asyr­lar aş­sa-da, türk­men ala­ba­ýy­nyň eýe­si­ne bo­lan we­pa­sy, mert­li­gi we gaý­duw­syz­ly­gy ba­ra­da­ky dü­şün­je­ler hal­ky­my­zyň kal­byn­da ýa­şa­ýar. Çün­ki ala­baý – türk­me­niň öý-oja­gy­nyň go­rag­çy­sy, yn­san bi­len te­bi­ga­tyň ara­syn­da­ky we­pa­ly dost­lu­gyň ny­şa­ny, mil­li ru­huň jan­ly keş­bi­dir.

Şabibi HALBAÝEWA,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň mugallymy.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА