Aş­ga­bat şä­he­rin­de ge­çi­ril­ýän «Türk­me­nis­ta­nyň ne­bi­ti we ga­zy – 2026» (OGT – 2026) at­ly 31-nji hal­ka­ra mas­la­ha­ty we ser­gi­si ýur­du­my­zyň ener­ge­ti­ka pu­da­gy­nyň ösü­şin­de hem-de hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gyň ge­ri­mi­niň gi­ňel­dil­me­gin­de mö­hüm wa­ka bo­lup dur­ýar. Bu ab­raý­ly çä­re ýur­du­my­zyň baý te­bi­gy se­riş­de­le­ri­ni ne­ti­je­li peý­da­lan­mak, ne­bitgaz se­na­ga­ty­na döw­re­bap teh­no­lo­gi­ýa­la­ry or­naş­dyr­mak, da­şa­ry ýurt ma­ýa go­ýum­la­ry­ny çek­mek we ener­ge­ti­ka howp­suz­ly­gy­ny pug­ta­lan­dyr­mak ba­bat­da al­nyp ba­ryl­ýan iş­le­riň hal­ka­ra de­re­je­sin­dä­ki äh­mi­ýe­ti­ni ýe­ne-de bir ge­zek aý­dyň gör­kez­di.
«Türk­me­nis­ta­nyň ne­bi­ti we ga­zy» at­ly hal­ka­ra mas­la­ha­tyň we ser­gi­niň her ýyl ge­çi­ril­me­gi ýur­du­my­zyň ener­ge­ti­ka dip­lo­ma­ti­ýa­sy­nyň üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýän­di­gi­niň aý­dyň su­but­na­ma­sy­dyr. Bu hal­ka­ra fo­rum ne­bit-gaz pu­da­gyn­da ga­za­nyl­ýan üs­tün­lik­le­ri dün­ýä jem­gy­ýet­çi­li­gi­ne ýe­tir­mek, öň­de­ba­ry­jy tej­ri­be­le­ri alyş­mak, tä­ze hyz­mat­daş­lyk gat­na­şyk­la­ry­ny ýo­la goý­mak hem-de gel­je­gi uly tas­la­ma­la­ry ara alyp mas­la­hat­laş­mak üçin mö­hüm meý­dan­ça bo­lup hyz­mat ed­ýär.
Türk­me­nis­tan ägirt uly te­bi­gy gaz gor­la­ry­na eýe bo­lan döw­let­le­riň bi­ri hök­mün­de dün­ýä­niň ener­ge­ti­ka howp­suz­ly­gy­ny üp­jün et­mek­de mö­hüm orun eýe­le­ýär. Ýur­du­myz­da te­bi­gy ga­zyň çy­ka­ry­ly­şy­ny art­dyr­mak, ony gaý­ta­dan iş­le­mek, eks­port ugur­la­ry­ny di­wer­si­fi­ka­si­ýa­laş­dyr­mak we tä­ze hal­ka­ra ener­ge­ti­ka tas­la­ma­la­ry­ny dur­mu­şa ge­çir­mek bo­ýun­ça mak­sat­na­ma­la­ýyn iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar. Bu ugur­da «Gal­ky­nyş» gaz kä­ni­niň tap­gyr­la­ýyn öz­leş­di­ril­me­gi, Türk­me­nis­tan – Ow­ga­nys­tan – Pa­kis­tan – Hin­dis­tan gaz ge­çi­ri­ji­si­niň tas­la­ma­sy, şeý­le hem he­re­ket ed­ýän hal­ka­ra gaz ge­çi­ri­ji­le­ri stra­te­gik äh­mi­ýe­te eýe­dir.
Ýur­du­myz­da ne­bitgaz pu­da­gy­nyň di­ňe çig mal ön­dür­mä­ge däl, eý­sem, ýo­ka­ry go­şu­lan gym­ma­ty bo­lan önüm­le­ri ön­dür­mä­ge gö­nük­di­ril­me­gi aý­ra­tyn bel­lär­lik­li­dir. Te­bi­gy ga­zy we ne­bi­ti gaý­ta­dan iş­le­ýän döw­re­bap se­na­gat top­lum­la­ry­nyň ös­dü­ril­me­gi, gaz­hi­mi­ýa önüm­le­ri­niň gör­nüş­le­ri­niň art­dy­ryl­ma­gy hem-de in­no­wa­si­on teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň önüm­çi­li­ge giň­den or­naş­dy­ryl­ma­gy mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň bäs­deş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­ny ýo­kar­lan­dyr­ma­ga ýar­dam ber­ýär.
Hä­zir­ki dö­wür­de dün­ýä ener­ge­ti­ka ul­ga­myn­da eko­lo­gik howp­suz­lyk, ener­gi­ýa se­riş­de­le­rin­den tyg­şyt­ly peý­da­lan­mak we daş­ky gur­şa­wa ýe­ti­ril­ýän tä­si­ri azalt­mak me­se­le­le­ri aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe bol­ýar. Türk­me­nis­tan hem bu ugur­da hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­ga uly äh­mi­ýet ber­ýär. Ne­bitgaz önüm­çi­li­gin­de eko­lo­gik ta­lap­la­ryň ber­jaý edil­me­gi, me­tan zy­ňyn­dy­la­ry­nyň azal­dyl­ma­gy, ener­gi­ýa tyg­şyt­laý­jy teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň ula­nyl­ma­gy we gaý­ta­dan di­kel­dil­ýän ener­gi­ýa çeş­me­le­ri­niň müm­kin­çi­lik­le­ri­niň öw­re­nil­me­gi dur­nuk­ly ösü­şiň mö­hüm şert­le­ri­dir.

Güljeren GURBANMÄMMEDOWA,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň mugallymy.