PDF
Hindistanyň paýtagty Nýu-Deli şäherinde 10-12-nji sentýabr aralygynda dünýäniň täze ykdysady we syýasy merkezlerini birleşdirýän BRIKS sammiti üstünlikli tamamlandy. «Namaste» däbe öwrülen hindi salamlaşygy hem-de umumy maksatlara ýetmegi aňladýan lotos güli bu iri möçberli halkara çäräniň esasy nyşanlaryna öwrüldi. Häzirki wagtda agza döwletleriň dünýä ilatynyň 49,5 göterimini we jemi içerki önüminiň, takmynan, 40 göterimini öz içine alýandygyny nazara alanyňda, bu guramanyň ähmiýeti ýyl-ýyldan artýar.
Sammitiň çäginde Russiýanyň Prezidenti Wladimir Putin Hindistanyň Premýer-ministri Narendra Modi, Müsüriň Prezidenti Abdel Fattah as-Sisi, GAR-yň Prezidenti Siril Ramafosa, şeýle hem Birleşen Arap Emirlikleriniň we Efiopiýanyň ýolbaşçylary bilen möhüm ikitaraplaýyn duşuşyklary geçirdi. Taraplar halkara howpsuzlygy, sebitdäki ýagdaýlary we söwda-ykdysady gatnaşyklary pugtalandyrmak meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Narendra Modi rus liderine gadymy hindi pelsepe kitaplarynyň biri bolan «Tirukkural» eserini sowgat berdi.
Çäräniň esasy günlerinde geçirilen plenar mejlislerde we «BRIKS plus» formatyndaky duşuşyklarda adalatly köptaraply dünýä gurluşyny kemala getirmek meselesine aýratyn üns berildi. Wladimir Putin öz çykyşynda birtaraply ulgamyň eýýäm taryhda galýandygyny we güýçleriň balansynyň Global Gündogara tarap üýtgeýändigini belledi. Şeýle hem ol BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň Aziýa, Afrika we Latyn Amerikasy ýurtlarynyň hasabyna giňeldilmelidigini nygtady.
Halkara metbugatynyň esasy ünsüni çeken wakalaryň biri hem Hytaýyň Başlygy Si Szinpiniň ýedi ýyldan soň ilkinji gezek Hindistana amala aşyran sapary boldy. Munuň özi ozalky «Russiýa-Hindistan-Hytaý» formatynyň täzeden janlanmagyna itergi berip biler. Sammitiň netijesinde kabul edilen jarnamada döwletler halkara jedellerini parahatçylykly ýollar bilen çözmeklige, azyk howpsuzlygyny üpjün etmäge we ulag-logistika ulgamlaryny goramaga ygrarlydyklaryny tassykladylar.
Sammit tamamlanandan soň, liderler hemişelik parahatçylygyň we yzygiderli ösüşiň nyşany hökmünde ýadygärlik banýan agajyny ekdiler. BRIKS-e agza döwletler özara deňhukuklylyk, açyklyk we hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanyp, global durnuklylygy üpjün etmek ugrunda bilelikdäki işlerini yzygiderli dowam etdirýärler. Gurama geljek ýyl öz işini Hytaý Halk Respublikasynyň başlyklygy astynda dowam eder.
