Dil öwrenýänleriň iň köp wagtyny geçirýän kitaphanalar

Dün­ýä­niň äh­li kün­je­gin­de owa­dan bi­na­gär­li­gi hem-de ki­tap go­ru­nyň baý­ly­gy bi­len ta­pa­wut­lan­ýan ki­tap­ha­na­lar bar­ha kö­pel­ýär. Em­ma has ga­dy­my ki­tap­ha­na­lar bol­sa yn­san­la­ry haý­ran gal­dy­ry­jy mu­zeý­le­re meň­ze­ýär. Ga­dy­my ki­tap­ha­na­lar­da dür­li dil­de ýa­zy­lan eser­ler bo­lup, ýo­ka­ry okuw mek­dep­le­ri­niň ta­lyp­la­ry we dil öw­ren­mä­ge hö­we­sek ýaş­lar şol ki­tap­ha­na­lar­da öw­ren­ýän di­lin­de ýa­zy­lan gy­zyk­ly eser­le­ri, ro­man­dyr he­ka­ýa­la­ry we goş­gu­la­ry oka­ma­ga müm­kin­çi­lik al­ýar­lar. Bu bol­sa ýaş­la­ryň di­ňe bir dil bi­li­mi­ni baý­laş­dyr­man, eý­sem, ola­ryň dün­ýä­ga­raý­şy­nyň ös­me­gi­ne, pi­kir­le­niş uky­by­nyň güýç­len­me­gi­ne we dü­şün­je­si­niň gi­ňel­me­gi­ne uly iter­gi ber­ýär. Şo­nuň üçin ki­tap oka­ma­ga amat­ly, üm­süm­li­ge eý­le­nen me­kan­lar­da ki­tap okap, bi­li­mi­ňi art­dyr­mak is­len­dik ýaş­da hök­man­dyr. Hä­zir­ki wagt­da dün­ýä­niň ga­dy­my akyl­dar­la­ry­nyň öm­rü­niň bü­tin do­wa­my­ny ge­çi­ren ki­tap­ha­na­la­ry­nyň en­çe­me­si da­şa­ry ýurt­ly sy­ýa­hat­çy­la­ry­nyň iň bir ge­lim-gi­dim­li ýer­le­ri­ne öw­rü­lip­dir. Dün­ýä­de ge­ze­lenç et­mek üçin haý­ran gal­dy­ry­jy ýer­le­riň ha­ta­ryn­da dür­li dil­ler­de ýa­zy­lan ki­tap­la­ra baý bo­lan ga­dy­my ki­tap­ha­na­lar bar. Uly Kan­ýon ýa­ly te­bi­gy tä­sin­lik­ler ýa-da Kol­li­zeý ýa­ly ga­dy­my ýa­dy­gär­lik­ler ýa-da as­man­da ýo­ka­ry syn­la­ýyş otag­la­ry bo­lan aja­ýyp bi­na­lar bar. Kä­bir ki­tap­ha­na­lar dün­ýä­niň iň go­wy şä­her­le­ri­niň meş­hur eda­ra­la­ry bo­lup hyz­mat ed­ýär. My­sal üçin, Nýu-Ýork jem­gy­ýet­çi­lik ki­tap­ha­na­sy­nyň Sti­wen A.Şwars­man bi­na­sy ýa­ly ki­tap­ha­na­lar ýüz­ler­çe (ýa-da müň­ler­çe) film­de su­ra­ta dü­şü­ri­lip­dir. Şo­nuň üçin ol köp­le­re ta­nyş­dyr.
Umu­man, da­şa­ry ýurt dil­le­ri­ni öw­ren­ýän­ler bu üm­süm ýer­ler­de köp wagt ge­çir­ýär­ler. Gö­zel­li­gi, asu­da­ly­gy we ki­tap­lar dün­ýä­si­niň baý­ly­gy se­bäp­li, ki­tap­ha­na­lar­da da­şa­ry ýurt eser­le­ri­ni oka­mak bi­li­mi­ňi art­dyr­ma­gyň ýe­ne bir aň­sat usu­ly­dyr. In­di us­sat bi­na­gär­ler ýa­kym­ly duý­gu­la­ry oýar­ýan ki­tap­ha­na­la­ry bi­na et­mä­ge ýyk­gyn ed­ýär­ler. My­sal üçin, Ger­ma­ni­ýa­da­ky Ştut­gart ki­tap­ha­na­sy­nyň gy­zyk­ly, aras­sa we mi­ni­mal bi­na­gär­li­gi gö­ren­ler­de şat­lyk duý­gu­sy­ny dö­red­ýär. Kä­bir sy­ýa­hat­çy­lar dün­ýä­niň bel­li ki­tap­ha­na­la­ry­na ýa-da okal­ga­la­ry­na gi­ren­le­rin­de şa köş­gü­ne gi­ren ýa­ly duý­gy­ny baş­dan ge­çir­ýän­dik­le­ri­ni aý­dyp­dyr­lar. Dün­ýä­niň dür­li kün­jek­le­rin­den ha­ky­kat­dan hem haý­ran gal­dy­ry­jy ki­tap­ha­na­la­ryň bi­ri ABŞ-nyň Me­ri­länd şta­ty­nyň Bal­ti­mor şä­he­rin­dä­ki Jorj Pi­bo­di ki­tap­ha­na­sy­dyr. Jons Hop­kins uni­wer­si­te­ti­niň bir bö­le­gi bo­lan bu bäş gat­ly bi­na­da 300 müň­den gow­rak ki­tap bar. Okuw mek­de­bi­niň bir bö­le­gi bol­sa-da, is­len­dik adam ki­tap­ha­na­dan peý­da­la­nyp bil­ýär. Se­bä­bi Jorj Pi­bo­di meş­hur ha­ýyr-sa­ha­wat­çy bo­lup­dyr, şo­nuň üçin-de onuň bu yn­san­per­wer­li­gi do­wam et­di­ril­ýär. Mun­dan baş­ga-da Ka­na­da­da­ky Wan­ku­we­riň mer­ke­zi ki­tap­ha­na­sy bo­lup, bu bi­na Rim­dä­ki Kol­li­zeý­den nus­ga al­nyp gur­lup­dyr. Do­kuz gat­ly bi­na­da 9,5 mil­li­on eser, şol san­da elekt­ron ki­tap­lar, CD-ler, DVD-ler, ga­zet-žur­nal­lar sak­la­nyp, şeý­le-de onuň çä­gin­de dü­kan­lar­dyr dynç alyş ýer­le­ri bar. Ang­li­ýa­nyň dün­ýä bel­li Bod­li ki­tap­ha­na­sy bol­sa, düý­bün­den baş­ga­ça bo­lup, ki­tap go­ry bo­ýun­ça iň­ňän baý­dyr. Ga­dy­my ka­fed­ra meň­ze­ýän ki­tap­ha­na XIV asyr­dan bä­ri ula­ny­lyp, ol ýer­de dür­li dil­ler­de ýa­zy­lan ki­tap­la­ryň 12 mil­li­on jil­ti jem­le­nip­dir. Şo­la­ryň ha­ta­ryn­da il­kin­ji ge­zek çap en­ja­my ar­ka­ly çap edi­len ki­tap­la­ryň nus­ga­la­ry hem bar.

Gül­şat Gul­ly­ýe­wa, Döw­let­mäm­met Aza­dy adyn­da­ky Türk­men mil­li dün­ýä dil­le­ri ins­ti­tu­ty­nyň ta­ly­by.