Dün­ýä­de «Ýe­riň öý­ke­ni» ha­sap­lan­ýan to­kaý­la­ryň esa­sy bö­le­gi Bra­zi­li­ýa­da, Ka­na­da­da, ABŞ-da we Hy­taý­da ýer­leş­ýär. To­kaý­lar di­ňe bir ho­wa­ny aras­sa­la­mak bi­len çäk­len­män, eý­sem, jan­ly-jan­dar­la­ryň ýa­şa­ma­gy hem-de adam­la­ryň te­bi­gat­da oňaý­ly dynç al­ma­gy üçin şert dö­red­ýär. To­kaý­lar­da agaç­la­ryň müň­den gow­rak gör­nü­şi ös­ýär. Sos­na, dub, klýon we tut dün­ýä­de iň köp ekil­ýän agaç­lar bo­lup, gö­zel te­bi­ga­ty eme­le ge­tir­ýär. Ata-ba­ba­la­ry­myz agaç ek­me­giň so­gap­ly iş­di­gi­ni bel­le­ýär­ler. Oguz han­dan gaýd­ýan ýö­rel­gä gö­rä, her adam her ýyl iki düýp agaç ek­me­li. Ola­ryň bir düý­bi öten-ge­çen­le­riň ha­ty­ra­sy­na, beý­le­ki­si gel­jek ne­sil­ler üçin. Ýur­du­myz­da agaç na­hal­la­ry adat­ça güý­züň ahy­ry­na (no­ýabr-de­kabr) we ýaz pas­ly­nyň ba­şy­na (few­ral-mart) ekil­ýär. Şu gün­ler agaç ek­me­giň tüýs wag­ty ha­sap­lan­ýar.
Mäh­ri­ban ça­ga­lar, eý­sem, siz agaç ekip gör­dü­ňiz­mi?! Agaç­la­ra ideg et­me­gi, al­ma, erik, üzüm ýa­ly öz eken aga­jy­ňy­zyň mi­we­si­ni iý­me­gi ha­la­ýa­ňyz­my?! Ge­liň, on­da agaç ek­mek bi­len bag­ly kä­bir düz­gün­le­ri öw­re­ne­liň!
Ek­mek is­le­ýän aga­jy­ňy­zyň düýp tut­ma­gy we boý al­ma­gy üçin agaç na­ha­ly­nyň kö­kün­den üç es­se giň çu­kur gaz­ma­ly. Çu­ku­ryň be­ýik­li­gi aga­jyň üç­den bir bö­le­gi­ne deň bol­ma­ly. Aga­jy çu­ku­ra ýer­leş­di­rip, gu­my ow­ra­dyp pil bi­len düý­bü­ne guý­ma­ly. Em­ma ba­gyň düý­bü­ne guý­lan top­ra­gyň üs­tün­den ba­syp dep­gi­le­me­li däl. Se­bä­bi aga­jyň kö­kü­ne suw we ho­wa ýe­ter­lik ba­ryp bil­me­ýär. Aga­jyň kö­ki gum bi­len do­ly ýa­py­lan­dan soň, çu­ku­ra dol­ýan­ça suw guý­ma­ly we bi­raz ga­raş­ma­ly. Su­wy si­ňen­den soň, top­rak çö­küş­ýär we düş­ýär. Soň­ra ýe­ne-de çu­kur dol­ýan­ça gum guý­ma­ly. Aga­jyň düý­bü­ne guý­lan su­wy sak­la­mak üçin gum­dan te­ge­lek edip ger­mew et­me­li. Eger eken aga­jy­ňyz has uzyn bol­sa, ar­tyk­maç şa­ha­la­ry­ny ke­sip, bo­ýu­ny bi­raz gys­galt­ma­ly. Bu aga­jyň bal­dak­la­ry­ny iý­mit­len­dir­me­gi­ne we ka­da­ly düýp al­ma­gy­na ýar­dam ed­ýär. Tä­ze eki­len aga­jyň düý­bü­ne ders çüý­rünt­gi­si­ni ýa-da mi­ne­ral dö­kün dök­me­li däl. Aga­jyň go­wy düýp al­ma­gy üçin her 2-3 gün­den su­wa­ryp dur­ma­ly. Eger siz il­kin­ji ge­zek agaç ek­ýän bol­sa­ňyz, ulu­la­ryň kö­me­gin­den hem peý­da­la­nyp bi­ler­si­ňiz. Agaç ekip bo­la­ny­ňyz­dan soň, pi­li­ňi­zi aras­sa­lap goý­ma­gy we eli­ňi­zi sa­byn­lap ýuw­ma­gy ýat­dan çy­kar­maň!

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА