Molekulýar bulutdaky iň sowuk buz tapyldy

84

Ast­ro­nom­lar “Jeýms Webb” te­les­ko­py­nyň kö­me­gi bi­len “Ha­me­le­on I” mo­le­kul­ýar bu­lu­dyn­da Ýer­den tak­my­nan 630 ýag­ty­lyk ýy­ly uzak­da suw bu­zu­ny we has çyl­şy­rym­ly mad­da­ny tap­dy­lar. Göz­leg­le­riň ne­ti­je­sin­de bu ta­pyn­dy hä­zi­re çen­li iň pes tem­pe­ra­tu­ra­ly bu­lut ha­sap­lan­ýar.
Mo­le­kul­ýar bu­lut­lar uly to­zan bö­le­jik­le­rin­den yba­rat bo­lup, ola­ra ýyl­dyz­la­ryň bö­le­jik­le­ri hem di­ýil­ýär. Se­bä­bi on­da ýyl­dyz­la­ryň eme­le gel­me­gi üçin ze­rur mad­da­lar bar. “Ha­me­le­on “ bu­lu­dyn­da ta­py­lan köp mo­le­ku­la­la­ryň ara­syn­da alym­lar suw, me­tan, am­mi­ak we me­ta­nol ýa­ly çyl­şy­rym­ly mad­da­la­ryň bar­dy­gy­ny bel­le­di­ler. Göz­leg­le­riň ne­ti­je­sin­de onuň dü­zü­min­de has çyl­şy­rym­ly bir­leş­me­le­riň bar­dy­gy mä­lim edil­di we olar en­täk kes­git­len­me­di.
Ga­raň­ky we so­wuk mo­le­kul­ýar bu­lut­lar ýyl­dyz­la­ryň ýag­ty­ly­gy­ny mo­le­ku­la­lar ta­ra­pyn­dan siň­dir­mek ar­ka­ly şe­kil­len­di­ril­ýär, Alym­la­ra gö­rün­ýän spekt­riň kä­bir bö­lek­le­rin­de bar bo­lan mad­da­la­ry kes­git­le­mä­ge kö­mek ed­ýär. Ge­çen ýyl alym­lar ga­lak­ti­ka­my­zyň mer­ke­zi­niň go­la­ýyn­da mo­le­kul­ýar bu­lu­dy tap­dy­lar. Jan­ly öý­jük­ler ta­py­lan bu mo­le­ku­la RNK-nyň gur­luş bö­lek­le­ri­ni hem öz içi­ne al­ýar.
Ast­ro­nom Me­lis­sa Makk­lur Gol­lan­di­ýa­da­ky Leý­den ob­ser­wa­to­ri­ýa­syn­da öz mag­lu­mat­la­ry­nyň için­de spekt­ral şe­kil­le­riň top­lu­myn­da il­kin­ji bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny we alym­la­ryň ýa­kyn wagt­da mo­le­kul­ýar bu­lut­la­ryň dü­zü­mi ba­ra­da has jik­me-jik mag­lu­mat ber­jek­di­gi­ni aýt­dy.

Şa­gel­di Ba­ba­ýew, Türk­me­nis­ta­nyň döw­let mig­ra­si­ýa gul­lu­gy­nyň borç­na­ma bo­ýun­ça har­by gul­luk­çy­sy, uly leý­te­nant.