26-njy ýanwar – Halkara gümrük güni

Güm­rük hyz­mat­daş­ly­gy ge­ňe­şi­niň il­kin­ji ses­si­ýa­sy 1953-nji ýy­lyň 26-njy ýan­wa­ryn­da ge­çi­ril­di. Her ýy­lyň 26-njy ýan­wa­ryn­da dün­ýä döw­let­le­rin­de ýer ýü­zün­dä­ki äh­li güm­rük iş­gär­le­ri üçin hü­när baý­ram­çy­ly­gy – Hal­ka­ra güm­rük gü­ni bel­le­nil­ýär. 1952-nji ýy­lyň no­ýabr aýyn­da Güm­rük hyz­mat­daş­ly­gy ge­ňe­şi­ni eme­le ge­tir­ýän kon­wen­si­ýa güý­je gir­di.
1953-nji ýy­lyň 26-njy ýan­wa­ryn­da Brýus­sel­de Güm­rük hyz­mat­daş­ly­gy ge­ňe­şi­niň il­kin­ji mej­li­si ge­çi­ril­di, 1994-nji ýyl­da bol­sa Bü­tin­dün­ýä güm­rük gu­ra­ma­sy (WCO) ady­ny al­dy. Güm­rük gul­lu­gy­nyň ýol­baş­çy­la­ry Ýew­ro­pa ýurt­la­ry­nyň 17-si­ne we­kil­çi­lik et­di­ler. 30 ýyl­dan soň, 1983-nji ýyl­da, bu gün Hal­ka­ra güm­rük gü­ni ady bi­len her ýyl­ky dynç gü­ni hök­mün­de saý­lan­dy. Güm­rük jem­gy­ýe­ti­niň pi­kir­le­ri uly ses­len­me al­dy. Çäk­len­di­ri­len Ýew­ro­pa döw­let­le­ri­ni bir­leş­dir­ýän ýö­ne­keý bir gu­ra­ma­dan Güm­rük hyz­mat­daş­ly­gy ge­ňe­şi hal­ka­ra de­re­je­sin­dä­ki ab­raý­ly gu­ra­ma­la­ryň bi­ri­ne öw­rül­di.
Bü­tin­dün­ýä güm­rük gu­ra­ma­sy­nyň hä­zir­ki wagt­da äh­li hal­ka­ra söw­da­sy­nyň 98%-den gow­ra­gy­ny do­lan­dyr­ýan 183 ag­za döw­let bar. Ola­ryň 3/4 bö­le­gi ösüp bar­ýan döw­let­ler­dir.
Hal­ka­ra güm­rük gü­ni di­ňe bir bü­tin dün­ýä­de güm­rük hyz­mat­la­ry­nyň hal­ka­ra raý­daş­ly­gy­nyň ýü­ze çyk­ma­gy, bir ýyl üçin iş­le­riň jem­len­me­gi we ýa­kyn gün­le­riň me­ýil­na­ma­la­ry­ny düz­mek üçin däl-de, eý­sem jem­gy­ýe­tiň yk­dy­sa­dy we jem­gy­ýet­çi­lik däp-des­sur­la­ry­nyň ös­me­gin­de onuň äh­mi­ýe­ti­ne jem­gy­ýe­tiň ün­sü­ni çek­mek üçin hem bir pur­sat­dyr. Mun­dan baş­ga-da, her ýyl Gü­nüň çä­gin­de çä­re­ler bel­li bir şy­gar bi­len ge­çi­ril­ýär. Hä­zir­ki wagt­da 800 müň­den gow­rak adam hü­när baý­ram­çy­ly­gy­ny bel­le­ýär. Bu dün­ýä­dä­ki güm­rük iş­gär­le­ri­niň umu­my sa­ny­dyr.

Döw­let HAL­LY­ÝEW,
Türk­men oba ho­ja­lyk ins­ti­tu­ty­nyň ta­ly­by