Dün­ýä­de ar­zy­la­n­ýan kär, hü­när kän. Şeý­le bo­lan­soň, her bir yn­san saý­lap alan hü­nä­ri­ne ça­ga­lyk­dan im­rin­ýär. On­soň ýaş ze­hin şol ýyl­lar­dan şi­ne­läp kök ur­ma­ga baş­la­ýar, öz­baş­dak zäh­me­te baş­lan­so­ňam şol hü­när onuň bü­tin öm­rü­ne, yk­ba­ly­na be­zeg ber­ýär. Biz mu­nuň ha­ky­kat­da­nam şeý­le­di­gi­ne Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let çe­per­çi­lik aka­de­mi­ýa­sy­nyň heý­kel­ta­raş­lyk ka­fed­ra­sy­nyň mü­di­ri, Türk­me­nis­ta­nyň Su­rat­keş­ler bir­le­şi­gi­niň ag­za­sy Po­lat Mä­mi­ýe­wiň dö­re­di­ji­lik dün­ýä­si­ne sy­ýa­hat ede­ni­miz­de ha­s iç­gin göz ýe­tir­dik.
Po­lat Mä­mi­ýew 1980-nji ýy­lyň 30-njy mar­tyn­da Aş­ga­bat şä­he­rin­de do­gul­ýar. Ol he­niz mek­dep ýa­şy­na ýet­män­kä, pal­çyk­dan ada­myň, haý­wan­la­ryň şe­kil­le­ri­ni ýa­sa­ma­ga hö­we­sek eken. Muny il­kin­ji du­ýa­n ka­ka­sy ar­hi­tek­tor Ka­ka­gel­di aga bo­lup­dyr. Bir gü­n: «Ine, og­lum, sa­ňa dür­li reňk­dä­ki plas­ti­lin­ler­den bir to­pa­ry­ny ge­tir­dim. In­di sen pal­çyk oý­nap ýör­me­li bol­mar­syň. Plas­ti­lin­den ýa­sa­ma­gy öw­ren!» di­ýip, ba­şy­ny sy­pan hem ka­ka­sy eken.
Şol gün­den baş­la­p Po­lat plas­ti­lin­den şe­kil ýa­sap baş­la­ýar. Ol mek­dep­de okan ýyl­la­ry su­rat çek­mek, plas­ti­lin­den ada­myň, atyň, şo­nuň ýa­ly-da du­tar, gy­jak ýa­ly saz gu­ral­la­ry­nyň keş­bi­ni ýa­sa­ma­ga tür­gen­le­şip­dir. Eý­ýäm ýo­ka­ry synp­lar­da oka­ýan wagt­la­ry onuň ady öz ug­ru­ny saý­lan okuw­çy­la­ryň ha­ta­ryn­da tu­tu­lyp baş­la­nyp­dyr.
P.Mä­mi­ýew 1995-nji ýyl­da paý­tag­tyň şol wagt­ky 54-nji or­ta mek­de­bi­niň se­ki­zin­ji syn­py­ny ta­mam­lap, Bä­şim Nu­ra­ly adyn­da­ky ça­ga­lar çe­per­çi­lik mek­de­bi­ni, soň­ra Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let çe­per­çi­lik aka­de­mi­ýa­sy­nyň ýa­nyn­da­ky ýö­ri­te çe­per­çi­lik mek­de­bi­ni ta­mam­la­ýar. 1999-njy ýyl­da bol­sa Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let çe­per­çi­lik aka­de­mi­ýa­sy­na oku­wa gir­ýär. B.Nu­ra­ly adyn­da­ky çe­per­çi­lik mek­de­bin­de oňa Je­mi­le Ama­no­wa, We­pa Oraz­ber­di­ýew ha­ly­pa­lyk et­se­ler, ýö­ri­te çe­per­çi­lik mek­de­bin­de Türk­me­nis­ta­nyň halk su­rat­keş­le­ri Ba­ba­sa­ry An­na­my­ra­dow, Türk­me­nis­ta­nyň Gah­ry­ma­ny Sa­ragt Ba­ba­ýew da­gy­ ha­ly­pa­lyk ed­ýär­. Sa­ragt Ba­ba­ýew Po­la­dyň çe­per­çi­lik aka­de­mi­ýa­syn­da okan ýyl­la­ryn­da-da baş ha­ly­pa­sy bol­ýar. Bu gün­ki gün Po­lat Mä­mi­ýew ha­ly­pa, us­sat heý­kel­ta­raş Sa­ragt Ba­ba­ýew bi­len bir ýer­de iş­läp, onuň bi­len her bir iş­de mas­la­hat­la­şyp dur­ýar.
Heý­kel­ta­raş Po­lat Mä­mi­ýe­wiň elin­den çy­kan eser­le­riň kä­bir­i ha­kyn­da aý­ra­tyn du­rup geç­mez­lik müm­kin däl. Biz Türk­me­nis­ta­nyň Pre­zi­den­ti­niň «Türk­me­niň Al­tyn asy­ry» at­ly bäs­le­şi­gi­niň ýe­ňi­ji­si, ez­ber heý­kel­ta­raş Po­lat Mä­mi­ýe­wiň us­sa­ha­na­syn­da bo­la­ny­myz­da, ze­hin­li şa­hyr Gur­ban­na­zar Ezi­zow, meş­hur kom­po­zi­tor Nu­ry Hal­mäm­me­dow we us­sat aý­dym­çy Ata­gel­di Gar­ýag­dyý­ew ýa­ly üç ägir­di bir ýe­re jem­län aja­ýyp heý­kel­e gö­zü­miz düş­di. Ýo­ka­ry de­re­je­de ýe­ri­ne ýe­ti­ri­len bu heý­kelde dost­lar yl­la bir ýer­de du­şu­şyp, hä­zi­rem pi­kir al­şyp duran ýa­ly. Heý­kel­ta­ra­şyň dö­re­den eser­le­ri­niň ara­syn­da Aman­gel­di Gö­nü­be­giň heý­ke­li aý­ra­tyn or­ny eýe­le­ýär. Heý­kel­ta­ra­şyň her bir dö­re­den ese­ri­niň aňyr­syn­da çuň­ňur fi­lo­so­fik ma­ny bar, ol bu heý­ke­lin­de hem Aman­gel­di sa­zan­da­ny wa­tan­çy edip gör­ke­zip­dir.
Ba­ry-ýo­gy ýa­şan otuz do­kuz ýy­lyn­da saz äle­mi­ne uly şah­sy­ýet bo­lup si­ňen sa­zan­da Jep­bar Han­sä­he­diň «At ça­pan» sa­zy­ny ça­lyp du­ran heý­ke­li has hem üýt­ge­şik. Sa­zan­da­nyň ar­ka­syn­da bir be­dew süý­nüp bar­ýar. Bu iş ser­gi­de görkezi­len­de, ol baş ha­ly­pa­sy Sa­ragt aga­nyň göw­nün­den tu­ran iş­le­riň bi­ri bo­lup, onuň ýo­ka­ry de­re­je­de ýe­ri­ne ýe­ti­ri­len­di­gi­ni bel­le­me­gi P.Mä­mi­ýe­wi mun­dan bu­ýa­na-da ru­hy göz­leg­le­re atar­ýar.
Türk­men be­de­wi­niň mil­li baý­ra­my­nyň Türk­men ala­ba­ýy­nyň baý­ra­my bi­len toý­la­nan 2021-nji ýyl­da «Türk­men ala­baý it­le­ri» hal­ka­ra as­so­sia­si­ýa­sy ta­ra­pyn­dan türk­men be­de­wi­niň hem-de ala­ba­ýy­nyň gö­zel­li­gi­ni be­ýan et­mek bo­ýun­ça yg­lan edi­len bäs­le­şik­de P.Mä­mi­ýe­wiň «Türk­men ala­ba­ýy» at­ly heý­ke­li saý­la­nyp al­nyp, bäs­le­şi­giň ýe­ňi­ji­si­niň şa­ha­dat­na­ma­sy­na hem-de gym­mat ba­ha­ly sow­ga­dy­na my­na­syp bol­ýar.
Us­sat heý­kel­ta­raş 2024-nji ýy­lyň ön­düm­li iş­län ýyl­la­ry­nyň bi­ri bo­lan­dy­gy­ny buý­sanç bi­len bel­le­ýär. Şol ýy­lyň 1-nji sent­ýab­ryn­da Tä­ji­gis­ta­nyň Hat­lon we­la­ýa­ty­nyň Dus­ti et­ra­by­nyň Er­geş Sul­ta­now adyndaky daý­han bir­le­şi­gin­de Mag­tym­gu­ly adyn­da­ky umu­my­bi­lim ber­ýän or­ta mek­de­biň açy­lyş da­ba­ra­sy bol­dy. Türk­me­niň akyl­dar şa­hy­ry Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy­nyň dog­lan gü­nü­niň 300 ýyl­ly­gy my­na­sy­bet­li gur­lup ula­nma­ga ber­len bu or­ta mek­de­biň bi­na­sy­nyň öňünde goý­lan Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy­nyň ýa­dy­gär­li­gi­niň aw­to­ry bol­mak bag­ty heý­kel­ta­raş Po­lat Mä­mi­ýe­wiň pa­ýy­na dü­şüp­di. Şol gün Aş­ga­bat­da Türk­me­nis­ta­nyň Go­ran­mak mi­nistr­li­gi­niň Ber­di­mu­ha­met An­na­ýew adyn­da­ky Ýö­ri­te­leş­di­ri­len har­by mek­de­bi­niň bi­na­lar top­lu­my hem hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz ta­ra­pyn­dan da­ba­ra­ly açyl­dy. Mekdebiň eý­wa­nyn­da otur­dy­lan Ber­di­mu­ha­met An­na­ýe­wiň aja­ýyp heý­ke­li bol­sa bu bi­na­nyň be­ze­gi­ne be­zeg goş­dy.
Ha­wa, ça­ga­lyk­dan şi­ne­län ze­hin bu gün­ki gün­de şä­girt­ler­den hem bir­nä­çe­si­ni ýe­tiş­dir­di. Olar­dan aka­de­mi­ýa­nyň öň­ki uçu­rym­la­ry Mak­sat Nur­me­dow, Sü­leý­man Ata­mäm­me­dow, al­tyn­jy ýy­ly­nyň ta­ly­by Ser­dar Ju­ma­ýew da­gy gel­je­gi­ne umyt bil­di­ril­ýän ýaş­la­ryň ha­ta­ryn­da ta­nal­ýar­lar. P.Mä­mi­ýew ola­ryň kö­me­gi bi­len köp ýer­­de ser­gi­ler gu­ra­dy we gu­rap gel­ýär. Ar­ka­dag şä­he­rin­dä­ki S.Jep­ba­ro­wyň ady­ny gö­ter­ýän saz­çy­lyk mek­de­bin­de, Awa­za­da­ky se­ýil­gäh­le­riň için­de ola­ryň ýa­san heý­kel­le­ri – Türk­me­nis­ta­nyň Gy­zyl ki­ta­by­na gi­ri­zi­len guş­la­ryň şe­kil­le­ri go­ýul­dy. P.Mämiýewiň te­bi­gat gö­zel­lik­le­ri­niň was­py ýe­ti­ril­ýän eser­le­ri paý­tag­ty­myz­da­ky «Oguz­kent» myh­man­ha­na­syn­da, «Yl­ham» se­ýil­gä­hin­de, «Gül­ze­min» söw­da-dynç alyş mer­ke­zi­niň di­war­la­ry­nyň be­ze­gin­de, baş­ga-da en­çe­me bi­na­lar­da öz be­ýa­ny­ny tap­dy.

Ze­hin­li heý­kel­ta­ra­şyň iki og­ly, iki gy­zy bar. Uly gy­zy Ogul­nar Ka­ka­gel­di­ýe­wa Türk­me­nis­ta­nyň Döw­let çe­per­çi­lik aka­de­mi­ýa­sy­nyň ta­ly­by bolup, nak­gaş ug­run­dan okaýar.
Po­lat Mä­mi­ýew ta­lyp­lar­da çe­per öz­bo­luş­ly­ly­gy ýü­ze çy­kar­mak­da, ola­ryň her bi­ri­niň dö­re­di­ji­lik uky­by­ny açyp gör­kez­mek­de uly ta­gal­la­ ed­ýär. Ussat heý­kel­ta­raş­ işi­ne yh­las­ly ýa­pyş­ýar, ag­tar­ýar, tap­ýar. Onuň saz äle­mi­niň ägirt­le­ri Myl­ly Täç­my­rat, Öde­ny­ýaz No­bat, Nur­ber­di Gul, Mag­tym­gu­ly Gar­ly, Döw­let­gel­di Ök­dir ýa­ly bag­şy-sa­zan­da­la­ryň,
1948-nji ýy­lyň aýyl­ganç ýer­tit­re­me­si bi­len bag­la­ny­şyk­ly enä­niň keşp­le­ri­ni heý­ke­le ge­çir­mek ar­zuw­y bar. Şeý­le bo­lan­soň, Po­lat Mä­mi­ýe­wiň ýur­du­myz­da heý­kel­ta­raş­la­ryň ön­dü­ri­ji­lik­li iş­le­me­gi üçin hem-de mil­li gym­mat­lyk­la­ry­my­zy giň­den wasp et­mä­ge giň müm­kin­çi­lik­ dö­re­dip ber­ýän türk­men hal­ky­nyň Milli Lideri, Gahryman Arkadagymyza, hormatly Prezidentimiz Arkadagly Gahryman Serdarymyza al­kyş­la­ry­nyň çä­gi ýok.

Goçy Annasähedow,
Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň alym kätibi, Türkmenistanyň at gazanan medeniýet işgäri, ýazyjy.

Surata düşüren
Ahmet Taňrygulyýew.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА