Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen manadynyň döwletimiziň, milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşiniň özboluşly nyşany hökmünde milli buýsanjymyza öwrülendigini aýratyn bellemek gerek. Häzirki wagtda türkmen manady milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini alamatlandyrýan özboluşly nyşan hökmünde göz öňümizde janlanýar. Hakykatdan-da, Türkmenistanyň milli pulunyň – milli manadymyzyň 1993-nji ýylyň 1-nji noýabrynda dolanyşyga girizilmeginden soňra, ata Watanymyz ykdysadyýeti ösdürmegiň dünýä jemgyýetçiligi üçin nusga alarlyk giň tejribesini toplady. Munuň özi milli pulumyzyň diňe bir ykdysady üstünlikleriň däl, eýsem, kuwwatly özygtyýarly ösüşimiziň, Garaşsyzlygymyzyň nyşanyna öwrülendigini görkezýär.

Ga­raş­syz­ly­gy­my­zyň il­kin­ji ýyl­la­ryn­da mil­li ma­na­dy­my­zyň do­la­ny­şy­ga goý­be­ril­me­gi ýur­du­myz­da ýag­ty er­tir­le­ri na­zar­la­ýan giň möç­ber­li yk­dy­sa­dy öz­gert­me­le­ri üs­tün­lik­li ama­la aşyr­ma­ga gö­nük­di­ri­len öz­baş­dak pul-karz sy­ýa­sa­ty­ny alyp bar­ma­ga ýar­dam ber­di. Bu ba­bat­da Esa­sy Ka­nu­ny­myz­da hem aý­ra­tyn bel­le­ni­lip ge­çil­ýär we onuň ka­nu­ny bin­ýa­dy ber­ki­dil­ýär. Has ta­ky­gy, Türk­me­nis­ta­nyň Kons­ti­tu­si­ýa­sy­nyň 138-nji mad­da­sy­na la­ýyk­lyk­da, döw­le­ti­mi­ziň bank ul­ga­my ýur­du­myz­da ýe­ke-täk pul-karz sy­ýa­sa­ty­ny alyp bar­ýan Mer­ke­zi ban­ky we beý­le­ki bank eda­ra­la­ry­ny öz içi­ne al­ýar. Şeý­le hem Türk­me­nis­ta­nyň Mer­ke­zi ban­ky nagt pul do­la­ny­şy­gy­ny gu­ra­ma­gy we ha­sap­la­şyk tö­leg ul­ga­my­nyň ne­ti­je­li iş­le­me­gi­ni hem-de beý­le­ki we­zi­pe­le­ri üs­tün­lik­li ýe­ri­ne ýe­tir­ýän eda­ra­dyr. Hormatly Prezidentimiziň Ka­ra­ry bi­len 2011-nji ýy­lyň ýan­war aýyn­da «Türk­me­nis­ta­nyň bank ul­ga­my­ny ös­dür­me­giň 2011 – 2030-njy ýyl­lar üçin Döw­let mak­sat­na­ma­sy» ka­bul edil­di. Bu mak­sat­na­ma­da ýur­du­myz­da ama­la aşy­ryl­ýan ba­zar öz­gert­me­le­ri­niň çäk­le­rin­de bank ul­ga­my­nyň işi­ni kä­mil­leş­dir­me­giň esa­sy ugur­la­ry kes­git­le­nil­di.
Bank ul­ga­myn­da ka­da­laş­dy­ry­jy hu­kuk na­ma­lar bo­lan «Türk­me­nis­ta­nyň Mer­ke­zi ban­ky ha­kyn­da», «Karz eda­ra­la­ry we bank işi ha­kyn­da», «Mik­ro­ma­li­ýe gu­ra­ma­la­ry we mik­ro­ma­li­ýe­leş­dir­me ha­kyn­da», «Karz bir­leş­me­le­ri ha­kyn­da», «Da­şa­ry yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­lar­da pu­ly ka­da­laş­dyr­mak we pu­la gö­zeg­çi­lik et­mek ha­kyn­da» Türk­me­nis­ta­nyň Ka­nun­la­ry­nyň güý­je gir­me­gi ýur­du­my­zyň bank ul­ga­my­ny ös­dür­mek­de kuw­wat­ly gu­ral bo­lup çy­kyş ed­ýär.
Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň öň­den­gö­rü­ji­lik­li ma­li­ýe sy­ýa­sa­ty­nyň ne­ti­je­sin­de, mil­li ma­na­dyň dur­nuk­ly­ly­gy­ny sak­la­mak, ka­da­ly he­re­ke­ti­ni ýo­la goý­mak, go­rag­ly­ly­gy­ny üp­jün edip, sa­tyn alyş uky­by­ny ýo­kar­lan­dyr­mak bo­ýun­ça top­lum­la­ýyn çä­re­ler dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär. Ýe­ňil­lik­li sal­gyt sy­ýa­sa­ty­nyň ýö­re­dil­me­gi we ila­ta pes gö­te­rim­li karz­la­ryň be­ril­me­gi eýe­çi­li­giň dür­li gör­nüş­le­rin­de tä­ze dü­züm­le­ri, iş orun­la­ry­ny dö­ret­mä­ge, kär­ha­na­la­ryň önüm­çi­lik kuw­wa­ty­ny pug­ta­lan­dyr­ma­ga, im­por­tuň or­nu­ny tut­ma­ga hem-de eks­por­ta ni­ýet­le­nen önüm­le­riň ön­dü­ri­li­şi­niň möç­ber­le­ri­ni art­dyr­ma­ga, yk­dy­sa­dy­ýe­tiň äh­li pu­dak­la­ryn­da san­ly ul­ga­my giň­den or­naş­dyr­ma­ga, hal­ka­ra söw­da-yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ry bar­ha ös­dür­mä­ge giň müm­kin­çi­lik­le­ri aç­ýar. Şeý­le hem ýur­du­my­zyň bank ul­ga­my ta­ra­pyn­dan nagt däl ha­sap­la­şyk­la­ryň ge­ri­mi­niň gi­ňel­dil­me­gi­ne, mil­li tö­leg ul­ga­my­nyň müm­kin­çi­lik­le­ri­niň art­dy­ryl­ma­gy­na, karz eda­ra­la­ry­nyň bäs­deş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­nyň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy­na gö­nük­di­ri­len giň ge­rim­li iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar.
Ýur­du­my­zyň çä­gin­de ra­ýat­la­ry­myz «Al­tyn asyr», «Mil­li­kart», «Maş­ga­la», «Mil­li VISA», «Go­ýum bank kar­ty», «Owerd­raft kar­ty», şeý­le hem hal­ka­ra «VISA» we «Mas­ter Card» bank kart­la­ry­ny peý­da­lan­mak ar­ka­ly dür­li gör­nüş­li nagt däl ha­sap­la­şyk­la­ryň giň müm­kin­çi­lik­le­rin­den peý­da­lan­ýar­lar. Türk­me­nis­tan­da nagt däl ha­sap­la­şyk­la­ryň ge­ri­mi­ni gi­ňelt­mek mak­sa­dy bi­len, san­ly ul­gam­da «In­ter­net-bank», «Mo­bil-bank», «Elekt­ron söw­da», «QR-kod» ýa­ly on­laýn bank hyz­mat­la­ry­ny or­naş­dyr­mak we kä­mil­leş­dir­mek iş­le­ri­ne yzy­gi­der­li ma­ýa go­ýum se­riş­de­le­ri go­ýul­ýar. Şeý­le gör­nüş­li san­ly bank hyz­mat­la­ry müş­de­ri­le­riň bank amal­la­ry­na we hyz­mat­la­ry­na bo­lan is­leg­le­ri­ni ka­na­gat­lan­dyr­ma­ga, pul ge­çi­rim­le­ri­ni ýe­ňil­leş­dir­mä­ge, ne­ti­je­de ila­tyň gym­mat­ly wag­ty­ny we se­riş­de­le­ri­ni tyg­şyt­la­ma­ga müm­kin­çi­lik ber­ýär.

Şem­şat KLI­ÇO­WA,
Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk institutynyň uly mugallymy.

Halklaryň arasynda agzybirligi, dost-doganlygy pugtalandyrmakda, ýurdumyzda halkara derejede geçirilýän maslahatlaryň, festiwallaryň, sergileriň, konsertleriň hem beýleki medeni çäreleriň ähmiýeti uludyr. Halkymyzyň baý medeni mirasyny, gadymy gymmatlyklaryny, milli sungatyny, medeniýetde we sungatda gazanýan üstünliklerini dünýäde wagyz etmekde Türkmenistanyň Medeniýet günleriniň çäklerinde guralýan çärelere möhüm orun degişlidir.

En­çe­me ýyl­la­ryň do­wa­myn­da türk­men hem er­me­ni halk­la­ry dost­luk­ly gat­na­şyk­la­ry sak­lap gel­ýär­ler. Iki dost­luk­ly ýur­duň Baş­tu­tan­la­ry­nyň baş­lan­gyç­la­ry bi­len ge­çi­ri­len Er­me­nis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň ýur­du­myz­da­ky Me­de­ni­ýet gün­le­ri türk­me­nis­tan­ly­la­ra er­me­ni hal­ky­nyň kö­pö­wüş­gin­li sun­ga­ty, öz­bo­luş­ly däp-des­sur­la­ry hem-de me­de­ni­ýet ul­ga­myn­da ga­za­nan­la­ry bi­len ta­nyş­ma­gy­na ýar­dam ed­ýär. Öz­bo­luş­ly mil­li egin-eşik­ler, aý­dym-saz­lar, us­sat­lyk bi­len ýe­ri­ne ýe­ti­ri­len tans­lar­dyr beý­le­ki çy­kyş­lar, ýaý­baň­lan­dy­ry­lan ser­gi­ler türk­men to­ma­şa­çy­la­ry­na Er­me­nis­ta­nyň ga­dy­my hem hä­zir­ki za­man ru­hu­ny duý­ma­ga müm­kin­çi­lik ber­ýär. Paý­tag­ty­my­zyň ki­no­teatr­la­ryn­da gör­ke­zi­len «Aý­rik», «Şar­pyk» at­ly er­me­ni ki­no­film­le­ri­niň to­ma­şa­çy­lar­da uly gy­zyk­lan­ma dö­re­den­di­gi­ni hem aý­dyp bi­le­ris. «Bag­da­sa­ryň maş­ga­la­sy» at­ly ki­no­fil­me hem-de mult­film­le­re bol­sa paý­tag­ty­my­zyň ýa­şaý­jy­la­ry we myh­man­la­ry to­ma­şa et­mek müm­kin­çi­li­gi­ne eýe bol­dy.
Türk­men-er­me­ni me­de­ni gat­na­şyk­la­ry ga­dy­my dö­wür­ler­den göz­baş al­ýar. «Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy» me­de­ni-se­ýil­gäh top­lu­myn­da er­me­ni nus­ga­wy şa­hy­ry Sa­ýat No­wa­nyň heý­ke­li otur­dyl­dy. Ýe­ri ge­len­de bel­le­sek, go­laý­da Mag­tym­gu­ly­nyň goş­gu­lar ýy­gyn­dy­sy er­me­ni di­lin­de aý­ra­tyn ki­tap gör­nü­şin­de ne­şir edil­di. Sa­ýat No­wa­nyň eser­le­ri­niň hem türk­men di­li­ne ter­ji­me edi­len­di­gi­ni bel­le­mek ýa­kym­ly­dyr.
2023 – 2025-nji ýyl­lar üçin iki ýur­duň me­de­ni­ýet we sun­gat ul­ga­myn­da öza­ra gat­na­şyk­la­ry bo­ýun­ça de­giş­li mak­sat­na­ma he­re­ket ed­ýär. Me­de­ni­ýet pa­ra­hat­çy­ly­ga, iki­ta­rap­la­ýyn dia­lo­ga giň ýol aç­ýar. Şo­nuň üçin hem iki döw­le­tiň sy­ýa­sa­tyn­da-da me­de­ni dip­lo­ma­ti­ýa uly üns be­ril­ýär. Ýa­kyn­da Er­me­nis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Pre­zi­den­ti­ne Türk­me­nis­ta­nyň «Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy­nyň 300 ýyl­ly­gy­na» at­ly ýu­bi­leý me­da­ly­nyň gow­şu­ryl­ma­gy-da bu ba­bat­da aja­ýyp wa­ka­la­ryň bi­ri bol­dy.
Türk­men-er­me­ni aý­dym-saz sun­ga­tyn­da bir­nä­çe meň­zeş­lik­le­re ga­bat gel­mek bo­lýar. Iki hal­kyň aý­dym­la­ry­nyň söz­le­ri­niň li­ri­ka­sy bi­ri-bi­ri­ne örän meň­zeş. Aý­ra­tyn-da, Sa­ýat No­wa bi­len Mag­tym­gu­ly­nyň söz­le­ri­ne aý­dyl­ýan aý­dym­lar­da te­ma, maz­mun taý­dan meň­zeş­lik du­ýul­ýar. Bu iki hal­kyň hem ýo­ka­ry wa­tan­sö­ýü­ji­lik ru­hun­dan ge­lip çyk­ýan bol­sa ge­rek.
Şeý­le hem iki hal­kyň dost­luk gat­na­şyk­la­ry­nyň örän ga­dy­my dö­wür­ler­den göz­baş al­ýan­dy­gy bel­le­mek ýa­kym­ly. Tans sun­ga­tyn­da hem öza­ra bag­la­ny­şyk­lar bar. Türk­men hal­ky­nyň «Küşt­dep­di» mil­li tans sun­ga­ty ÝU­NES­KO ta­ra­pyn­dan Adam­za­dyň mad­dy däl me­de­ni mi­ra­sy­nyň sa­na­wy­na gi­ri­zi­lip­di. Er­me­nis­ta­nyň «Ko­ça­ri» halk tans des­su­ry 2017-nji ýyl­da şol sa­naw­da my­na­syp orun al­dy.

Ýa­kup­baý ÝAN­GI­BA­ÝEW,
Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň ta­ly­by.

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda türkmen sportuny ösdürmek, ussat türgenleri taýýarlamak ugrunda toplumlaýyn özgertmeler amala aşyrylýar. Şunuň esasynda, häzirki wagtda eziz Watanymyzda sport ulgamyny ösdürmek boýunça uly işleriň alnyp barylýandygyny, bu işleriň bütin dünýäde giň goldawa eýe bolýandygyny, şeýle hem ýurdumyzyň dünýä derejesindäki sport ýaryşlarynyň geçirilýän merkezine öwrülendigini buýsançly nygtamak gerek.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Ser­dar Berdimuhamedowyň 25-nji okt­ýabr­da san­ly ul­gam ar­ka­ly ge­çi­ren Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň no­bat­da­ky mej­li­sin­de Türk­me­nis­ta­nyň baş­lan­gy­jy bi­len Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň 78-nji mej­li­sin­de «Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň oýun­la­ry» at­ly Ka­rar­na­ma­nyň ka­bul edi­len­di­gi bi­len bag­ly­lyk­da, 2-nji no­ýabr­da sport çä­re­si­ni ge­çir­me­gi, hem­me­le­riň bi­le­lik­de jem­gy­ýet bo­lup, sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­si­ne eýe­rip, Sag­lyk ýo­lun­dan geç­me­gi tek­lip et­me­gi ulus-ili­miz­de gyz­gyn gol­daw tap­dy. Mu­nuň özi Türk­me­nis­ta­nyň spor­tuň, sag­dyn­ly­gyň we ru­hu­be­lent­li­giň me­ka­ny­dy­gy­ny no­bat­da­ky ge­zek da­ba­ra­lan­dy­rar.
Wa­ta­ny­myz­da sport-sa­gal­dyş he­re­ke­ti, köp­çü­lik­le­ýin be­den­ter­bi­ýe saz­la­şyk­ly ös­dü­ril­ýär, Aş­ga­bat­da we ýur­du­my­zyň se­bit­le­rin­de sport dü­zü­mi­niň hä­zir­ki za­man des­ga­la­ry gu­rul­ýar. Bu zat­lar Türk­me­nis­tan Wa­ta­ny­my­zyň hal­ka­ra sport ýa­ryş­la­ry­nyň, Olim­pi­ýa oýun­la­ry­nyň ge­çi­ril­ýän döw­re­bap mer­ke­zine öw­rül­me­gi­ne, us­sat tür­gen­le­riň ke­ma­la gel­me­gi­ne şert dö­red­ýär.
Şu ýy­lyň 6-njy sent­ýab­ryn­da Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň 78-nji ses­si­ýa­syn­da Türk­me­nis­ta­nyň baş­lan­gy­jy bi­len «Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň oýun­la­ry» at­ly Ka­rar­na­ma­nyň ka­bul edil­me­gi ýur­du­myz üçin örän uly ab­raý­dyr. BMG-ä ag­za ýurt­la­ryň 87-si bu baş­lan­gy­jy bi­ra­gyz­dan gol­da­dy. Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň Hö­kü­met Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň Çöz­gü­di­ne la­ýyk­lyk­da, şu ýyl Aş­ga­bat şä­he­ri «Ar­ka­la­şy­gyň tä­ze sport müm­kin­çi­lik­le­ri­niň şä­he­ri» diý­lip yg­lan edil­di. Bu bol­sa Ga­raş­syz Wa­ta­ny­myz­da spor­ty ös­dür­mek ba­bat­da al­nyp ba­ryl­ýan iş­le­re ber­len ýo­ka­ry ba­ha­dyr.
Mil­li Li­de­ri­mi­ziň: «Sport güýç-gaý­rat­dyr, gö­zel­lik­dir we sag­dyn­lyk­dyr. Spor­ta bo­lan söý­gi dur­mu­şa bo­lan söý­gü­dir» di­ýen söz­le­rin­den ugur al­nyp, ýur­du­myz­da sport he­re­ke­ti­ni ös­dür­mek üçin ýaş­la­ra giň müm­kin­çi­lik­ler dö­re­dil­ýär. Öň­de goý­lan we­zi­pe­le­ri ber­jaý edip, bil­di­ril­ýän be­lent yna­my öde­mek­de sport mek­de­pleriniň iş­gär­le­ri hem yh­las bi­len zäh­met çek­ýär­ler. De­giş­li me­ýil­na­ma­lar esa­syn­da tür­gen­le­şik­le­riň ge­çi­ri­lip, ýaş­la­ry sport bi­len meş­gul­lan­ma­ga hö­wes­len­dir­mek ba­bat­da äh­li ta­gal­la­la­ryň edil­ýän­di­gi­ni aý­ra­tyn bel­le­mek ge­rek.
Sport – dost­luk, sag­dyn­lyk, pa­ra­hat­çy­lyk ýa­ly gym­mat­lyk­la­ry özün­de jem­le­ýär. Eziz Wa­ta­ny­myz Türk­me­nis­tan dün­ýä­de sag­dyn­ly­gyň we bag­ty­ýar­ly­gyň ýur­dy hök­mün­de ta­nal­ýar. Ýur­du­myz­da hal­ka­ra de­re­je­sin­de ge­çi­ri­len sport çä­re­le­ri, çem­pio­nat­lar aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe­dir. Mu­nuň şeý­le­di­gi­ne Ýa­pyk bi­na­lar­da we sö­weş sun­ga­ty bo­ýun­ça V Azi­ýa oýun­la­ry, «Amul – Ha­zar 2018» hal­ka­ra aw­to­ral­li­si, Agyr at­le­ti­ka bo­ýun­ça dün­ýä çem­pio­na­ty we Ku­raş bo­ýun­ça ХIV dün­ýä çem­pio­na­ty do­ly şa­ýat­lyk ed­ýär.
Ga­raş­syz ýur­du­myz­da bag­ty­ýar ne­sil­le­ri ke­ma­la ge­tir­mä­ge, sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­le­ri­ni giň­den wa­gyz et­mä­ge, köp­çü­lik­le­ýin be­den­ter­bi­ýä­ni, sport he­re­ket­le­ri­ni ös­dür­mä­ge uly äh­mi­ýet be­ril­ýär. Bu ugur­da mil­li mak­sat­na­ma­lar, top­lum­la­ýyn öz­gert­me­ler üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär.

Ah­met EÝE­BER­DI­ÝEW,
Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň ta­ly­by.