So­wu­k howanyň ada­ma tä­si­ri

Gyş pas­ly do­wam ed­ýär. Eý­sem, so­wuk, esa­san hem, gyş pas­ly­nyň ho­wa­sy be­de­ni­mi­ze nä­hi­li tä­sir ed­ýär­kä? Ge­çi­ri­len bar­lag­la­ra gö­rä, so­wuk ho­wa ada­ma he­mi­şe ýa­ra­maz tä­sir hem edip dur­ma­ýan eken. So­wuk­da beý­ni­niň iş­jeň­li­gi­niň art­ýan­dy­gy, has go­wy iş­le­mä­ge ukyp­ly­dy­gy ba­ra­da yl­my garaýyşlar bar. So­wuk ho­wa­da be­de­niň peý­da­ly ýag­la­ry iş­läp çy­kar­ýan­dy­gy, zy­ýan­ly ýag­la­ry bol­sa, ýakýandygy bel­li bol­dy. So­wuk ho­wa myş­sa­la­ryň çiş­me­gi­ne müm­kin­çi­lik ber­män, agy­ry­ny azald­ýan eken.
Mu­ňa ga­ra­maz­dan, so­wuk ho­wa­nyň oňaý­syz ýag­daý­la­ry hem dö­re­dip bil­jek­di­gi­ni unut­ma­ly däl. Aýaz­ly ho­wa­da ýa-da pes tem­pe­ra­tu­ra­ly otag­da ho­wa­nyň ba­sy­şy aza­lyp, kel­la­gy­ry­sy­na we mig­re­ne (maň­la­ýyň iki gap­da­lyn­da­ky ýi­ti agy­ry) se­bäp bolmagy mümkin. Şonuň üçin kel­lä­ňi­zi ýy­ly sak­lamak maslahat berilýär. Şeý­le hem so­wuk ho­wa dem­gys­ma­ly­lar üçin howp­ly bo­lup bi­ler. Adat­ça, so­wuk ho­wa­da dem alyn­ma­gy öý­ke­niň gy­syl­ma­gy­na ge­tir­ýär. Şo­nuň üçin gy­şyň has so­wuk gün­le­rin­de sag­dyn adam­lar üçi­nem dem al­mak ýe­ňil bol­ma­ýar. Şeý­le ýag­daý­da agyz-bu­run ör­tü­gi­ni da­kyn­mak peýdalydyr. Mun­dan baş­ga-da, gyş möw­sü­min­de nah ma­ta­dan ti­ki­len eşik­le­ri we gy­şa ni­ýet­le­nen aýak­gap­la­ry geý­mek mas­la­hat be­ril­ýär. Yk­jam kö­wüş­ler si­zi sürçek ýanýo­da­la­rda ýy­kyl­mak­dan go­rar.

Merjen Mowlamowa,
Gökdepe etrabynyň 12-nji orta mekdebiniň türkmen dili we edebiýaty mugallymy.