Ýy­la­nyň de­ri­si­ne meň­zeş mi­we

1

Te­bi­gat­da tä­sin­lik­ler we geň zat­lar şeý­le bir kän we­lin, hat­da ola­ryň kä­bi­ri­ni gö­re­niň­de gö­zü­ňe hem ynan­ma­ýar­syň. Gü­nor­ta-gün­do­gar Azi­ýa­nyň tro­pik to­kaý­la­ryn­da ýe­tiş­ýän ýy­la­nyň de­ri­si­ne meň­zeş mi­we hem şo­la­ryň bi­ri­dir. Bu mi­wä sa­lak di­ýil­ýär. Pal­ma meň­zeş agaç­da bit­ýän bu mi­we yl­my dil­de «Sa­lacca za­lacca» diý­lip at­lan­dy­ryl­ýar. Halk ara­syn­da «ýy­lan mi­we­si» ady bi­len ta­nal­ýan sa­la­gyň ata Wa­ta­ny In­do­ne­zi­ýa bo­lup, Ýa­wa we Ba­li ada­la­ryn­da, şeý­le hem Tai­land, Ma­laý­zi­ýa we Fi­lip­pin­ler­de ös­dü­ri­lip ýe­tiş­di­ril­ýär.
Bu mi­wä­ni il­kin­ji ge­zek gör­ýän adamyň el­le­mä­ge gork­ma­gy müm­kin. Se­bä­bi mi­wä­niň ýal­pyl­da­wuk ga­by­gy edil ýy­la­nyň we kro­ko­di­liň de­ri­si­ni ýat­lad­ýar. Ýy­la­nyň de­ri­si­ne meň­zeş mi­we­ler pes­se­jik boý­ly pal­ma aga­jy­nyň düý­bün­de, ýe­re go­laý böleginde top­bak-top­bak bo­lup ös­ýär­ler. Mi­wä­ni ýyg­na­mak aň­sat däl. Se­bä­bi pal­ma­nyň bal­da­gyn­da uly ti­ken­ler bo­lup, eli­ňe çüm­ýär. Sa­la­gyň owun­jak teň­ňe­li we ýu­ka­jyk ga­by­gy bo­lup, gaý­na­dy­lan ýu­murt­ga­nyň ga­by­gy ýa­ly aras­sa­lan­ýar. Ýö­ne eli­ňe çüm­ýän­di­gi se­bäp­li, se­re­sap aras­sa­la­ma­ly. Sos­na­nyň go­za­sy­na ça­lym ed­ýän bu mi­wä­niň içi – iýil­ýän ýe­ri 3 bö­lek­den yba­rat. Gowaça go­za­sy­nyň ha­na­sy­na meň­ze­ýän bu bö­lek­le­riň her­sin­de ýe­ke­je uly go­ňur çi­git bol­ýar. Al­ma­nyň, ana­na­syň we ba­na­nyň bi­le­lik­dä­ki ta­ga­my­ny ýa­da sal­ýan sa­lak mi­we­si suw­lu­ly­gy we süý­jü­li­gi bi­len ta­pa­wut­lan­ýar.
Ýy­la­nyň de­ri­si­ne meň­zeş mi­we köp­lenç ter­li­gi­ne iýil­ýär. Bu mi­we­den dür­li süý­jü­lik­ler, şer­bet­ler we iş­däa­çar­lar hem taý­ýar­la­nyl­ýar. Kä­bir ýurt­da bol­sa du­za ýa­ty­ry­lyp ýa-da ma­ri­nad­la­nyp hem iýil­ýär. Sa­lak gözüň sag­ly­gy, beý­ni­niň iş­jeň­li­gi we iý­mit siň­di­riş üçin peý­da­ly mi­we­le­riň bi­ri­dir.