Soň­ky ýyl­larda fut­bol oýun­la­ryn­da şarf da­kyn­mak ýör­gün­li dä­be öw­rül­di. To­mus ýa-da gyş aý­la­ry­dy­gy­na ga­ra­maz­dan, fut­bol jan­kö­ýer­le­ri­niň boý­nun­da dür­li reňk­li şarf­la­ry gör­mek bol­ýar. Jan­kö­ýer­le­riň kä­bi­ri uzyn ma­ta­ny boý­nun­dan as­ýan bol­sa, kä­bi­ri eg­ni­ne at­ýar­, kä­bi­ri bol­sa aý­dym-sa­zyň owa­zy­na ho­wa­da gal­gad­ýar­. Fut­bol oý­nu­na gat­na­şa­ny­ňyz­da ýa-da gö­ni ýaý­lym­da syn eden wag­ty­ňyz müň­ler­çe ada­myň jan­kö­ýer­lik ed­ýän fut­bol to­pa­ry­nyň şar­fy­ny da­ky­nyp, sta­dio­na barýandygyny gö­ren bol­sa­ňyz ge­rek. To­par­lar meý­dan­ça gi­ren­de, mil­li se­na ýaň­la­nan­da, gol ge­çi­ri­len­de we tol­gun­dy­ry­jy pur­sat­lar­da to­ma­şa­çy­lar şarf­la­ry­ny ýo­ka­ry gö­te­rip, tä­sir­li gur­şa­wy eme­le ge­tir­ýär­ler. Eý­sem, 100 ýyl­dan gow­rak wagt­dan bä­ri do­wam ed­ýän bu dä­biň ma­ny­sy nä­me?!
Fut­bo­lyň Wa­ta­ny ha­sap­lan­ýan Ang­li­ýa­da 1900-nji ýyl­lar­da hä­zir­ki­ler ýa­ly fut­bol to­par­la­ry­nyň ýö­ri­te dü­kan­la­ry, fut­bol egin-eşik­le­ri we reňk­li köý­nek­çe­ler bol­man­dyr. Sta­di­on­la­ry dol­dur­ýan jan­kö­ýer­le­riň ag­la­ba­sy iş­çi­ler bo­lup, iş eşik­le­rin­de (ga­ra we çal egin­baş­lar) fut­bol oýun­la­ry­na to­ma­şa et­mä­ge ba­ryp­dyr­lar. Jan­kö­ýer­ler Ang­li­ýa­da gyşyň aşa so­wuk gel­ýän­di­gi se­bäp­li, üşe­mez­lik üçin ýüň şarf­la­ry da­ky­nyp­dyr­lar. Il­ki­baş­da ada­ty zat ýa­ly gör­nen ýüň şarf­lar wag­tyň geç­me­gi bi­len ýörite nyşana öw­rül­ýär. Jan­kö­ýer­ler öz to­par­la­ry­ny ala­mat­lan­dyr­ýan ny­şan­la­ry göz­läp ug­ra­ýar­lar. Şeý­le­lik­de, olar öýün­de klu­byň reň­ki­ni gör­kez­ýän ýüň şarf­la­ry örüp baş­la­ýar­lar. Ge­lin-gyz­lar ta­ra­pyn­dan el­de örü­len il­kin­ji jan­kö­ýer şarf­la­ry çal we ga­ra eşik­li müň­ler­çe ada­myň ara­syn­da ki­miň haý­sy to­pa­ry gol­da­ýan­dy­gy­ny gör­kez­ýän il­kin­ji ma­ha­bat­ bol­ýar. Wag­tyň geç­me­gi bi­len dür­li reňk­li ýüň şarf­lar di­ňe gyş­da däl, ýy­lyň is­len­dik wag­tyn­da hem­me oýun­lar­da da­ky­lyp baş­lan­ýar. 1970-nji ýyl­lar­da dok­ma se­na­ga­tyn­da «Men bu klu­ba de­giş­li» di­ýen ma­ny­ny aň­lad­ýan ýüň şarf­la­ryň köp­çü­lik­le­ýin önüm­çi­li­gi­ne gi­ri­şil­ýär. Dok­ma ma­şy­nyn­da örü­len şarf­lar has aý­dyň, ýe­ňil hem ýu­ka bo­lup, uzyn ma­ta­la­ra fut­bol to­par­la­ry­nyň ady, ny­şan­la­ry, meş­hur oýun­çy­la­ryň at­la­ry, klub­la­ryň şy­gar­la­ry ýer­leş­di­ri­lip baş­lan­ýar.
Il­ki­baş­da so­wuk­dan go­ran­mak üçin da­ky­lan jan­kö­ýer şarf­la­ry to­ma­şa­çy bi­len fut­bol to­pa­ry­nyň ara­syn­da­ky bag­la­ny­şy­gy, we­pa­ly­ly­gy­, jem­gy­ýet­çi­lik duý­gu­sy­ny we haý­sy mil­le­te de­giş­li­di­gi­ni gör­kez­ýän ny­şa­na öw­rül­di. Hä­zir­ki wagt­da fut­bol şarf­la­ry­nyň çem­pio­nat­la­ry, der­bi­le­ri, Ýew­ro­pa ku­bok­la­ry­ny we fi­nal­la­ry ala­mat­lan­dyr­ýan dür­li gör­nüş­le­ri bar. Jan­kö­ýer şarf­la­ry ýyl­lar­bo­ýy sak­la­nyp, şah­sy kol­lek­si­ýa­nyň bir bö­le­gi­ne öw­rül­ýär. Hat­da Ýew­ro­pa ýurt­la­ryn­da kö­ne şar­fy ne­sil­den-nes­le mi­ras ge­çir­mek dä­bi hem bar.
Ýa­kyn­da iň­lis ägir­di «Man­çes­ter Si­ti» «Cisco» teh­no­lo­gi­ýa kom­pa­ni­ýa­sy bi­len hyz­mat­daş­lyk edip, «Bag­la­ny­şyk­ly Şarf» tas­la­ma­sy­ny iş­läp düz­di. Bu «akyl­ly» şarf­lar ýö­ri­te bio­sen­sor­la­ryň kö­me­gi bi­len oý­nuň do­wa­myn­da to­ma­şa­çy­nyň tol­gun­ma pur­sady­ny, ýü­rek ur­şu­ny, be­den tem­pe­ra­tu­ra­sy­ny, stres de­re­je­si­ni we ş.m. bel­li­ge al­ýar.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА