Al-Nas­laa ga­ýa­sy

Tebigy täsinlik

Dün­ýä­de te­bi­gy ýag­daý­da eme­le ge­len we gö­ren­le­ri haý­ran gal­dyr­ýan tä­sin­lik­le­riň bir­nä­çe­si bar. Bu tä­sin­lik­le­ri gö­re­niň­de öz-özü­ňe «Nä­dip eme­le gel­di­kä?» di­ýen so­wa­ly be­re­ni­ňi duý­man gal­ýar­syň. Ga­ze­ti­mi­ziň her sa­nyn­da si­zi dün­ýä­niň dür­li kün­je­gin­de ýer­leş­ýän te­bi­gy tä­sin­lik­ler bi­len ta­nyş­dyr­ma­gy ma­kul bil­dik.
Sa­ud Ara­bys­ta­ny­nyň Taý­ma oa­zi­si­niň 50 ki­lo­metr gü­nor­ta­syn­da tä­sin bir ýag­da­ýa duş gel­mek bol­ýar. Bu ýer­de py­çak bi­len deň ikä bö­lü­nen ýa­ly iki bö­lek uly daş müň­ler­çe ýyl bä­ri ýy­kyl­maz­dan, de­ňag­ram­ly ýag­daý­da sak­la­nyp dur. Bu da­şa Al-Nas­laa ga­ýa­sy di­ýil­ýär.
Gu­mak ýer­de äpet da­şyň te­bi­gy ýag­daý­da peý­da bol­ma­gy geň gal­dy­ry­jydyr. Çöl peý­za­žyn­da tä­sin gö­zel­li­gi eme­le ge­tir­ýän
Al-Nas­laa ga­ýa­sy müň­ler­çe ýyl mun­dan ozal bo­lup ge­çen geo­lo­gik ha­dy­sa­la­ryň ne­ti­je­sin­de ýü­ze çy­kyp­dyr. Alym­lar bu ga­ýa­nyň ýel ero­zi­ýa­sy we çyg­ly ho­wa şer­ti esa­syn­da eme­le ge­len­di­gi­ni çak­la­ýar­lar. Be­ýik­li­gi 6 met­re, göw­rü­mi 9 met­re ýet­ýän äpet da­şyň gü­nor­ta-gün­do­gar ýü­zün­de köp san­ly pet­rog­lif­ler (oýu­lyp çe­ki­len ga­ýa su­rat­la­ry) bar. Pet­rog­lif­ler­de arap at­la­ry­nyň, dag ge­çi­le­ri­niň we adam şe­kil­le­ri­niň müň­ler­çe ýyl­lyk şe­ki­li gör­ke­zil­ýär. Alym­lar oýu­lyp çe­ki­len ga­ýa su­rat­la­ryn­dan çen tu­tup, bu ýer­de müň­ler­çe ýyl ozal ýa­şa­ý­şyň bo­lan­dy­gy­ny we si­wi­li­za­si­ýa­nyň ösen­di­gi­ni bel­le­ýär­ler. Ta­ry­hy mag­lu­mat­lar­da bu ýer­de gö­çüp-go­nup ýö­ren taý­pa­la­ryň ýa­şan­dy­gy we aw­çy­lyk bi­len meş­gul­la­nan­dygy bellenilýär.
Al-Nas­laa ga­ýa­sy di­ňe bir te­bi­gy tä­sin­lik bol­man, eý­sem, arap­la­ryň me­de­ni we ar­heo­lo­gik ny­şa­ny­dyr. Bu äpet daş se­bi­tiň ga­dy­my dur­mu­şy­ny, ynanç­la­ry­ny we te­bi­gy gur­şa­wy­ny be­ýan ed­ýän ta­ry­hy ýa­dy­gär­lik­le­riň bi­ri­dir. Her ýyl müň­ler­çe sy­ýa­hat­çy we ar­heo­log­ bu syr­ly hem-de tä­sin da­şy gör­mek üçin Sa­ud Ara­bys­ta­ny­na bar­ýar­lar.