Durmuşda köpleriň her gün diýen ýaly gabat gelýän howsalaly ýagdaýlarynyň biri-de «Gapyny gulpladymmy ýa-da gulplamadymmy?» soragydyr. Bilermenleriň pikiriçe, bu şübheli duýgy adaty ýagdaý bilen bagly däl. Eýsem, näme üçin bu sorag bizi has köp pikirlenmäge we şübhe döretmäge mejbur edýär?!
Gapyny gulpladyňyz, açary jübiňize ýa-da torbaňyza saldyňyz we lifte girdiňiz. Hemme zat gowy ýalydy, ýöne birdenkä ýene-de şol sorag aňyňyzda gaýtalandy: «Men hakykatdan hem, gapyny gulpladymmy?!». Gapyny gulplandygyňyzy ýadyňyzda saklasaňyz-da, şol bir tanyş howsala içimize düşenden soň, yzyňa öwrülip, gapyny gaýtadan barlamazlyk mümkin däl. Köplenç özümizi günäkärleýän ýa-da ýadyň gowşaklygy bilen baglanyşdyrylýan bu ýagdaý, aslynda pikir edişimiz ýaly däl. Psihologlar bizi ýarym ýolda saklaýan bu şübhäniň beýnimiziň gündelik işleri ýerine ýetirip, ýazga alşy bilen baglanyşyklydygyny belleýärler.
Beýni adatdaky hereketleri jikme-jik ýazga almaýar. Gapyny gulplamak, çyralary öçürmek, peji söndürmek ýa-da awtoulagy gulplamak… bularyň ählisi biziň her gün sansyz gezek ýerine ýetirýän adaty hereketlerimizdir. Bilermenleriň pikiriçe, beýni ýaşyň ulaldygyça yzygiderli gaýtalanýan bu hereketleri awtomatik ýagdaýda (pikirlenmezden we ýatda saklamazdan) ýerine ýetirip başlaýar. Ünsüň köp bölegi işe gitmäge, günüň meýilnamalaryna ýa-da telefondaky habarlara gönükdirilendigi sebäpli, bu hereketler beýnide jikme-jik ýazylyp galmaýar. Şol sebäpli islendik adam gapyny hakykatdan hem gulplan bolsa-da, birnäçe minutdan soň ýadyna düşürmän biler.
Näme üçin yza gaýdyp barlamak isleýäris?!
Ilkibaşda yzyňa gaýdyp, gapyny gulplandygyňy ýaňadan barlamak logiki çözgüt ýaly görünse-de, wagtyň geçmegi bilen bu ýagdaý ýatkeşligi bolan ynamy peseldip başlaýar. Gapyny gulplandygyňy gaýta-gaýta barlamak soňlugy bilen özüňe bolan ynamy hem gowşadýar. Bilermenler bu ýagdaýyň kesel alamaty bilen bagly däldigini belleýärler.
Nädip öňüni almaly?!
Gapyny gulplandygyňy wagtal-wagtal barlamak köp ýaýran hereketleriň biridir. Bu, esasan hem, adamyň stresli, iş we alada bilen has başagaý döwürleri gabat gelýär. Bilermenler şeýle ýagdaýlarda howsala düşmegiň ýerine özüňi köşeşdirmegi, wagtly-wagtynda dynç almagy hem-de uklamak tertibine üns bermegi maslahat berýärler. Eger-de şübheli ýagdaýlar birnäçe aý bäri dowam edýän bolsa, psihologlardan kömek soramak iň gowy usuldyr. Psihologlar tarapyndan bellenen dürli bejergileri almak hem-de köşeşdiriji maşklar bilen meşgullanmak siziň özüňize bolan ynamyňyzy güýçlendirmäge we özüňizi rahat duýmagyňyza ýardam eder.
PDF









