As­man­dan bir dam­ja hem ýa­gyş dammaýar, ýö­ne da­şa­ry çy­ka­nyň­da, ho­wa şeý­le sal­kyn. «Çöl met­ro­po­ly» diý­lip at­lan­dy­ryl­ýan Li­ma şä­he­ri gu­rak ýer­de ýer­leş­ýän­di­gi­ne ga­ra­maz­dan, özü­niň çyg­ly we sal­kyn ho­wa­sy bi­len hem­me­le­ri haý­ran gal­dyr­ýar. 10 mil­li­on ila­ty bo­lan bu şä­her­de ýa­gyş su­wy akar ýa­ly tur­ba-da ýok. Hat­da şä­her­de ýa­gyş­dan go­ran­mak üçin sa­ýa­wan hem sa­tyl­ýar. Mu­ňa ga­ra­maz­dan, şä­her­de ho­wa­nyň çyg­ly­ly­gy 90 gö­ter­me çen­li ýet­ýär.
Adat­ça, çöl hak­da pi­kir edi­len­de gyz­gyn ho­wa, sa­ry çä­ge we du­ry gök as­man göz öňü­ňe gel­ýär. Ýö­ne Li­ma şä­he­rin­de bu ýag­daý düý­bün­den ter­si­ne. Çö­lüň or­ta­ra­syn­da ýer­leş­ýän­di­gi­ne ga­ra­maz­dan, Pe­ru­nyň paý­tag­ty tu­tuş ýy­lyň do­wa­myn­da bu­lut­ly, çyg­ly we du­man­ly bol­ýar. Li­ma şä­he­ri­ne bar­ýan sy­ýa­hat­çy­la­ryň ün­sü­ni çek­ýän il­kin­ji zat ho­wa­nyň bu­lut­ly­dy­gy­na ga­ra­maz­dan, ýag­şyň ýag­ma­ýan­ly­gy­dyr.
Nä­dip beý­le?!
Hü­när­men­le­riň bel­le­me­gi­ne gö­rä, Gü­nor­ta pol­ýus­dan de­mir­ga­zy­ga tarap ak­ýan so­wuk Hum­boldt aky­my (Pe­ru aky­my) Li­ma­nyň ke­na­ryn­da­ky ýy­ly ho­wa bi­len gat­ly­şan­da, deň­ziň üs­tün­de ägirt uly du­man gat­la­gy­ny dö­red­ýär. Ýer­li ilat ta­ra­pyn­dan «ga­rua» di­ýip at­lan­dy­ryl­ýan bu du­man Ýu­waş um­ma­nyn­dan şä­he­re ta­rap süýş­ýär. Çyg­ly ho­wa­nyň mas­sa­sy uly bo­lan­dy­gy se­bäp­li, ho­wa gö­te­ri­lip, ýag­şa öw­rü­lip bil­me­ýär. Gaý­tam ýe­re si­ňip, bug ha­ly­na öw­rül­ýär. Bu bol­sa şä­he­riň sal­kyn we çyg­ly bol­ma­gy­na ýar­dam ed­ýär. Ýu­waş um­ma­ny bi­len And dag­la­ry­nyň ara­syn­da ýer­leş­ýän çöl met­ro­po­ly­na baş­ga­ça Çal Li­ma (Li­ma la Gris) hem di­ýil­ýär.
2 müň 672 ine­dör­dül ki­lo­metr meý­da­ny tut­ýan Li­ma­nyň ila­ty ýa­gyş­dan däl-de, çyg­dan go­ran­mak üçin suw ge­çir­me­ýän eşik­le­ri geý­ýär­ler. Çöl ho­wa­sy­dy­gy­na ga­ra­maz­dan, jaý­la­ryň için­de çyg­ly­lyk şeý­le ýo­ka­ry we­lin, me­bel­le­riň, öý goş­la­ry­nyň we ýyg­na­lyp goý­lan egin-eşik­le­riň çyg al­ma­gy şä­her­de iň uly me­se­le ha­sap­lan­ýar.
In­že­ner­ler şä­he­riň su­wa­ryş ul­ga­my­ny ös­dür­mek hem-de ila­ty içim­lik su­wy bi­len üp­jün et­mek üçin bir­nä­çe tas­la­ma­ny iş­läp düz­ýär­ler. Şä­he­riň dag eň­ňit­le­rin­de «du­man tor­la­ry» diý­lip at­lan­dy­ryl­ýan ul­la­kan ha­sa ula­ny­lyp, her gün müň­ler­çe litr aras­sa suw alyn­ýar. Ho­wa­da­ky çyg­ly­lyk ýu­ka­jyk ma­ta si­ňip, dam­ja gör­nü­şin­de ter­na­wa ak­ýar. Taý­ýar içim­lik su­wy ul­la­kan çe­lek­ler­de ýa-da how­dan­lar­da ýyg­nal­ýar. Soň­ra bol­sa ýö­ri­te tur­ba­lar ar­ka­ly şä­he­re ýaý­ra­dyl­ýar.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА