Ha­ryt do­la­ny­şy­gy re­kord de­re­jä ýet­di

28-29-njy maý­da Ga­za­gys­ta­nyň As­ta­na şä­he­rin­de Ýew­ra­zi­ýa yk­dy­sa­dy bi­le­le­şi­gi­ne (ÝYB) ag­za döw­let­le­riň Baş­tu­tan­la­ry­nyň gat­naş­ma­gyn­da eme­li aň, umu­my san­ly ba­zar we söw­da ge­çel­ge­le­ri ba­ra­da­ky me­se­le­le­re ba­gyş­la­nan iki gün­lük sam­mit ge­çi­ril­di. Du­şu­şyk­da çy­kyş eden Ga­za­gys­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Pre­zi­den­ti Ka­sym-Žo­mart To­ka­ýew san­ly ul­ga­myň we eme­li aňyň dur­nuk­ly ösü­şiň esa­sy gu­ra­ly­na öw­rül­me­gi ne­ti­je­sin­de, ag­za ýurt­la­ryň ara­syn­da­ky ha­ryt do­la­ny­şy­gy­nyň 2026-njy ýyl­da, tak­my­nan, 6 gö­te­rim ýo­kar­la­nyp, 85 mil­liard ýew­ro­dan geç­jek­di­gi­ni we 2025-nji ýyl­da­ky 80 mil­liard ýew­ro­lyk re­kord gör­ke­zi­ji­den hem ýo­ka­ry bol­jak­dy­gy­ny mä­lim et­di. 12 ýyl bä­ri dur­nuk­ly iş­le­ýän we meý­da­ny 20 mil­li­on ine­dör­dül ki­lo­metr­den gow­rak bo­lan umu­my yk­dy­sa­dy çä­gi özün­de jem­le­ýän bu gu­ra­ma­nyň ag­za döw­let­le­rin­de 2026-2027-nji ýyl­lar­da je­mi içer­ki önü­miň ösü­şi­niň or­ta­ça 2,5 gö­te­rim de­re­je­sin­de bol­ma­gy­na ga­ra­şyl­ýar.

Ýo­ka­ry de­re­je­li gep­le­şik­le­riň do­wa­myn­da ta­rap­lar bök­denç­siz söw­da ba­za­ry­ny eme­le ge­tir­mä­ge ukyp­ly bi­te­wi san­ly gi­ňiş­li­gi dö­ret­mek hem-de eme­li aňy ama­ly taý­dan ulan­mak me­se­le­le­ri­ni ara alyp mas­la­hat­laş­dy­lar. Hä­zir­ki wagt­da bi­le­le­şi­giň çäk­le­rin­dä­ki öza­ra ha­sap­la­şyk­la­ryň, tak­my­nan, 90 gö­te­ri­mi mil­li pul bir­lik­le­rin­de ama­la aşy­ryl­ýar we mu­ňa pa­ral­lel ýag­daý­da bi­te­wi üs­ta­şyr ul­ga­my­ny dö­ret­mek bo­ýun­ça iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar. Şeý­le hem lo­gis­ti­ka we ulag ge­çel­ge­le­ri­ni döw­re­bap­laş­dyr­mak mas­la­hat­la­şy­lyp, Hy­taý­dan Ýew­ro­pa ug­ra­dyl­ýan ýük­le­riň, tak­my­nan, 85 gö­te­ri­mi­ni da­şa­ýan «Or­ta ge­çel­ge» we «De­mir­ga­zyk–Gü­nor­ta» ugur­la­ry­ny do­ly in­teg­rir­le­nen lo­gis­tik ekoul­ga­ma öwür­mek hem-de 2030-njy ýy­la çen­li ýük da­şa­ma­gyň göw­rü­mi­ni 10 mil­li­on ton­na ýe­tir­mek mak­sat edi­nil­ýär.

ÝYB-nyň sam­mi­ti Rus­si­ýa­nyň Pre­zi­den­ti Wla­di­mir Pu­ti­niň Ga­za­gys­ta­na ama­la aşy­ran döw­let sa­pa­ry­nyň yz­ýa­ny ge­çi­ril­di. Sa­pa­ryň bar­şyn­da ta­rap­lar ener­ge­ti­ka, ulag, ma­li­ýe, bi­lim we se­na­gat ýa­ly ugur­lar­da iki­çäk hyz­mat­daş­ly­gyň 7 sa­ny esa­sy ug­ru­ny we giň ge­rim­li yla­la­şyk­lar top­lu­my­ny yla­laş­dy­lar. Şeý­le hem Rus­si­ýa ta­ra­pyn­dan Ga­za­gys­tan­da ba­ha­sy 14 mil­liard ýew­ro ba­ra­bar bo­lan we ýur­duň elekt­rik ener­gi­ýa­sy­na bo­lan is­le­gi­niň 20 gö­te­ri­mi­ni üp­jün et­jek il­kin­ji atom elekt­rik stan­si­ýa­sy­nyň gur­lu­şy­gy ba­ra­da­ky tas­la­ma aý­ra­tyn bel­le­nip ge­çil­di. Bu wa­jyp des­ga se­bit­de ener­ge­ti­ka howp­suz­ly­gy­ny ber­kit­mä­ge we ta­rap­la­ryň ýo­ka­ry teh­no­lo­giya­ly önüm­çi­lik ug­run­da­ky hyz­mat­daş­ly­gy­ny tä­ze be­lent­lik­le­re gö­ter­mä­ge uly go­şant go­şar.