Halkara maliýe düzümleri bilen hyzmatdaşlyk giňeldilýär

Ýur­du­myz­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň baş­tu­tan­ly­gyn­da mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­zi di­wer­si­fi­ka­si­ýa­laş­dyr­mak, döw­let-hu­su­sy­ýet­çi­lik hyz­mat­daş­ly­gy­ny ös­dür­mek we hal­ka­ra ma­li­ýe eda­ra­la­ry bi­len gat­na­şyk­la­ry tä­ze de­re­je­le­re ýe­tir­mek ug­run­da uly iş­ler dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär. Bu ugur­da ýur­du­my­zyň iň yg­ty­bar­ly we uzak möh­let­li hyz­mat­daş­la­ry­nyň bi­ri hem Ýew­ro­pa­nyň tä­ze­le­niş we ösüş ban­ky­dyr.
Türk­me­nis­tan bi­len Ýew­ro­pa­nyň tä­ze­le­niş we ösüş ban­ky­nyň ara­syn­da­ky gat­na­şyk­lar bar­ha ber­ki­dil­ýär. Ýur­du­myz 1992-nji ýyl­da bu ab­raý­ly hal­ka­ra ma­li­ýe ins­ti­tu­ty­nyň ag­za­ly­gy­na ka­bul edi­lip, ge­çen döw­rüň için­de öza­ra bäh­bit­li gat­na­şyk­la­ryň dur­nuk­ly bin­ýa­dy­ny gur­ma­gy ba­şar­dy. Şon­dan bä­ri ýur­du­myz­da ma­li­ýe ul­ga­my­na hä­zir­ki za­man tej­ri­be­si­ni or­naş­dyr­mak, önüm­çi­li­gi gol­da­mak we ki­çi hem-de or­ta te­le­ke­çi­li­gi ös­dür­mek bo­ýun­ça köp san­ly tas­la­ma­lar üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çi­ril­di. Şu ýyl Türk­me­nis­tan bi­len ÝTÖB-niň ara­syn­da­ky gat­na­şyk­lar ha­ky­ky ma­ny­da tä­ze, stra­te­gik tap­gy­ra ga­dam bas­dy. Hä­zir­ki wagt­da ta­rap­lar 2026–2030-njy ýyl­lar üçin hyz­mat­daş­lyk bo­ýun­ça tä­ze Stra­te­gi­ýa­nyň gu­tar­nyk­ly gör­nü­şi­ni taý­ýar­la­ma­gyň üs­tün­de iş­le­ýär­ler. Bu res­mi­na­ma di­ňe bir ma­li­ýe gol­da­wy­ny däl, eý­sem, döw­let we hu­su­sy pu­dak­la­ra uzak möh­let­li düýp­li ma­ýa go­ýum­la­ry­ny çek­mek üçin yg­ty­bar­ly hu­kuk we yk­dy­sa­dy bin­ýat bo­lar. Gat­na­şyk­la­ry has-da ut­gaş­dyr­mak mak­sa­dy bi­len, ýur­du­my­zyň ma­li­ýe-yk­dy­sa­dy­ýet top­lu­my­nyň we­kil­le­rin­den yba­rat bo­lan aý­ra­tyn iş to­pa­ry dö­re­dil­di.
Ýur­du­myz bi­len bu ban­kyň ara­syn­da­ky hyz­mat­daş­lyk ulag we lo­gis­ti­ka, hu­su­sy pu­da­gy we te­le­ke­çi­li­gi gol­da­mak, ýan­gyç-ener­ge­ti­ka we «ýa­şyl» yk­dy­sa­dy­ýet hem-de ma­li­ýe-bank ul­ga­my ýa­ly ugur­lar­da giň ge­rim­de ös­dü­ril­ýär. «Glo­bal Ga­te­way» stra­te­gi­ýa­sy­na la­ýyk­lyk­da, ýur­du­my­za da­şa­ry ýurt ma­ýa go­ýum­la­ry­ny çek­mek üçin ýa­kyn gel­jek­de Ýew­ro­pa­nyň tä­ze­le­niş we ösüş ban­ky bi­len hyz­mat­daş­ly­gy iş­jeň­leş­dir­mek mak­sat edi­nil­ýär. Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi­niň «Glo­bal Ga­te­way» baş­lan­gy­jy esa­syn­da se­bi­ta­ra yk­dy­sa­dy ge­çel­ge­le­ri­ne (CAREC, TRACECA) la­ýyk­lyk­da, Türk­me­nis­tan­da döw­re­bap de­mir we aw­to­mo­bil ýol­la­ry­ny gur­mak hem-de bar bo­lan­la­ry­ny döw­re­bap­laş­dyr­mak me­ýil­leş­di­ril­ýär. Bank ta­ra­pyn­dan ýer­li te­le­ke­çi­le­re, gaý­ta­dan iş­le­ýän se­na­ga­ta, azyk önüm­çi­li­gi­ne we lo­gis­ti­ka kär­ha­na­la­ry­na gö­ni ma­li­ýe hem-de kon­sal­ting kö­mek­le­riniň berilmegi do­wam et­di­ril­ýär. Türk­me­nis­ta­nyň «COP28» sam­mi­tin­de Glo­bal Me­tan Borç­na­ma­sy­na go­şul­ma­gy bi­len, daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak, eko­lo­gi­ýa taý­dan aras­sa we gaý­ta­dan di­kel­dil­ýän ener­gi­ýa çeş­me­le­ri­ni (Gün we ýel ener­gi­ýa­sy) or­naş­dyr­mak tas­la­ma­la­ry­na aý­ra­tyn üns ber­ler. Ýer­li bank­la­ryň işi­ne hal­ka­ra stan­dart­la­ry­ny, san­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ry or­naş­dyr­mak we ma­ýa go­ýum şert­le­ri­ni go­wu­lan­dyr­mak ug­run­da ta­gal­la­lar edil­ýär. Ýew­ro­pa­nyň tä­ze­le­niş we ösüş ban­ky­nyň ha­sa­bat­la­ry­na gö­rä, ýur­du­my­zyň yk­dy­sa­dy­ýe­ti dur­nuk­ly ösüş dep­gi­ni­ni sak­lap gal­ýar.

Gül­na­bat AL­LA­NA­ZA­RO­WA,
Türk­men döw­let bi­na­gär­lik-gur­lu­şyk ins­ti­tu­ty­nyň mu­gal­ly­my.