Her ýylyň 13-nji awgustynda Bütindünýä çepbekeýler güni bellenilip geçilýär. Maglumatlara görä, dünýä ilatynyň, takmynan, 7-12 göterimi çepbekeý bolup, zenanlar bilen deňeşdirilende erkekleriň arasynda çepbekeýler has köp gabat gelýär. 1976-njy ýyldan bäri bellenilip gelinýän bu sene mynasybetli köp ýurtda çepbekeýleriň arasynda dizaýn işleri, surat çekmek, gaýçy bilen dürli şekilleri kesip ýasamak, konserw gutusyny açmak, saz gurallaryny çalmak ýaly dürli bäsleşikler geçirilýär.
Çepbekeý adamlar gündelik durmuşda, esasan, çep elini ulanýarlar. Bütindünýä çepbekeýler gününiň bellenilip geçilmeginiň esasy maksady saglakaýlar üçin döredilen önümleri çepbekeýler ulananda ýüze çykýan päsgelçiliklerden baş alyp çykmagy öwretmekden ybaratdyr. Mysal üçin, çepbekeýler nahar iýlende ýa-da sport ýaryşlarynda dürli kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. 1990-njy ýylda çepbekeý adamlaryň, esasan hem, mekdepde okaýan çepbekeý çagalaryň haýyşlaryna we ýüztutmalaryna jogap bermek üçin Çepbekeýler kluby döredilýär. Tölegsiz maslahat we maglumat berýän bu klubyň häzirki wagtda 140 müňden gowrak agzasy bar.
«Çepbekeýiň çemi bolmaz, eden işiniň kemi bolmaz» diýlişi ýaly, çepbekeýler öz işiniň ussady hasaplanýarlar. Olar bir işi howlukmazdan, kämil derejede ýerine ýetirýärler. Bilermenleriň bellemegine görä, çepbekeýler döredijilik, sungat, arhitektura, dizaýn we sport ýaly ugurlara berlen adamlar bolup, zähmeti köp talap edýän inçe işlere güýmenmegi gowy görýärler. Dünýäde iň meşhur çepbekeý adamlaryň hatarynda Leonardo da Winçi, Çarli Çaplin, Albert Eýnşteýn, Isaak Nýuton, Pele, Pol Makkartni, Bill Geýts ýaly şahsyýetler bar.
Häzirki wagtda dünýäniň dürli künjeklerinde «çep elli zolaklar» döredilip, käbir zawod-fabrikde, ofisde, restoranda diňe çepbekeýler üçin niýetlenen önümlerdir enjamlar ulanylýar. Soňky ýyllarda çepbekeýlere niýetlenen enjamlaryň, gurallaryň, peç ellikleriniň we golf enjamlarynyň söwdasy barha artýar.
Hünärmenler çepbekeý bolmagyň genetika, çaganyň ene garnyndaky ösüşi we beýniniň gurluşy bilen bagly ýagdaýdygyny belleýärler. Geçirilen barlaglarda käbir adamyň «iki elli» bolýandygy, ýagny hem sag, hem-de çep elini gezekleşdirip ulanyp bilýändigi ýüze çykaryldy.
PDF








