Şweý­sa­ri­ýa­nyň ser­het­ýa­ka Ba­zel şä­he­ri ta­ry­hy we döw­re­bap bi­na­gär­li­gi bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Gö­zel te­bi­ga­ty bo­lan şä­her Fran­si­ýa­nyň hem-de Ger­ma­ni­ýa­nyň ser­he­di­ne go­la ýer­leş­ýär. Reýn der­ýa­sy­nyň ke­na­ryn­da­ky şä­her­de dün­ýä bel­li mu­zeý­ler bi­len bir ha­tar­da sun­gat ga­le­re­ýa­la­ry da­şa­ry ýurt­ly myh­man­la­ry özü­ne çek­ýär. Ösen şä­he­ri­çi jem­gy­ýet­çi­lik gat­na­wy ýö­ri­te kart alan myh­man­lar üçin tö­leg­siz­dir. Bu bol­sa, sy­ýa­hat­çy­la­ryň şä­he­riň gö­zel ýer­le­ri­ne ge­ze­lenç et­mek­le­ri üçin has amat­ly­dyr. Der­ýa­nyň ke­na­ryn­da­ky bo­ta­ni­ka bag­la­ry aras­sa ho­wa­dan dem al­mak, dür­li ösüm­lik­ler bi­len ta­nyş­mak üçin uly müm­kin­çi­lik hö­dür­le­ýär. Sýu­rih­den we Že­ne­wa­dan soň­ra ýur­duň üçün­ji iri şä­he­ri bo­lan Ba­ze­liň res­mi di­li ne­mes­çe­dir. Şä­her ýur­duň me­de­ni paý­tag­ty ha­sap­lan­ýar. Ýur­duň il­kin­ji uni­wer­si­te­ti ha­sap­lan­ýan Ba­zel uni­wer­si­te­ti hem bu şä­her­de ýer­leş­ýär. Ýo­ka­ry bi­lim eda­ra­sy 1460-njy ýyl­da esas­lan­dy­ry­lyp­dyr.
Ni­re­le­ri gez­me­li? Şä­her­dä­ki «Kunst­mu­se­um Ba­sel» mu­ze­ýi ga­dy­my döw­re­bap sun­gat eser­le­ri­ne baý­dyr. Ba­ze­le «mu­zeý­ler şä­he­ri» hem di­ýil­ýär. «Fon­da­ti­on Beye­ler» mu­ze­ýi bol­sa, ser­gi­le­riň, ge­ze­lenç­le­riň we beý­le­ki ta­nyş­dy­ry­lyş çä­re­le­ri­niň ge­çi­ril­me­gi bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. «Ten­ge­li» mu­ze­ýin­de bel­li şweý­sar su­rat­ke­şi we heý­kel­ta­ra­şy Žan Ten­ge­li­niň eser­le­ri gör­ke­zil­ýär. Şeý­le-de bu mu­zeý­de nus­ga­wy saz­la­ry diň­le­mäge, ussat­lyk sa­pak­la­ry­na gat­naş­ma­ga hem müm­kin­çi­lik dö­re­dil­ýär.
Şä­he­riň sim­wo­ly ha­sap­lan­ýan Ba­zel monas­ty­ry bol­sa, bi­na­gär­li­gi bi­len haý­ran gal­dyr­ýar. Ýer­li hä­ki­mi­ýe­tiň bi­na­sy bo­lan Rat­ha­us bol­sa ga­dy­my­ly­gy bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Bi­na­nyň içi heý­kel­ler we kar­ti­na­lar bi­len be­ze­lip­dir.
Şä­he­riň ýe­ne-de bir sim­wo­ly bol­sa, «Mitt­le­re Brücke» köp­rü­si­dir. Ba­zel­dä­ki köp san­ly ta­ry­hy bi­na­la­ryň ara­syn­da ýö­rä­niň­de özü­ňi or­ta asyr­la­ra ba­ran ýa­ly duý­ýar­syň.
Klaýn­ba­zel et­rap­ça­syn­da­ky Kla­rap­latz kö­çe­si şä­her­de söw­da­nyň ösen ýe­ri ha­sap­lan­ýar. Bu ýer­de söw­da mer­kez­le­ri, ba­zar, res­to­ran­lar we dü­kan­lar bar.


Şä­her di­ňe ta­ry­hy des­ga­la­ry bi­len däl, eý­sem, döw­re­bap bi­na­la­ry bi­len hem ta­pa­wut­lan­ýar. Şä­her mer­ke­zin­dä­ki «Roche To­wer» hem-de «Roche To­wer 2» bi­na­lar öz­bo­luş­ly bi­na­gär­lik aý­ra­tyn­ly­gy bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Ýa­na­şyk bi­na­la­ryň ikin­ji­si­niň be­ýik­li­gi 205 metr bo­lup, ýur­duň iň be­ýik bi­na­sy ha­sap­lan­ýar. 2022-nji ýy­lyň 2-nji sent­ýab­ryn­da açy­lan bi­na­da ofis otag­la­ry ýer­le­şip, şä­he­riň işe­wür­li­gi­niň mer­ke­zi ha­sap­lan­ýar. 50 gat­ly bi­na­da 3 müň 200 tö­we­re­gi iş­gär zäh­met çek­ýär. 2015-nji ýyl­da gur­lan, be­ýik­li­gi 178 met­re ýet­ýän «Roche To­wer» bol­sa ýur­duň ikin­ji be­ýik bi­na­sy ha­sap­lan­ýar.
Şä­her mer­ke­zin­den uzak­da bolmadyk «Zoo Ba­sel» at­ly haý­wa­nat ba­gy Şweý­sa­ri­ýa­da dö­re­di­len il­kin­ji haý­wa­nat ba­gy ha­sap­lan­ýar. Ol ýerde dün­ýä­niň äh­li ýe­rin­den ge­ti­ri­len ýüz­ler­çe jandar bar. Haý­wa­nat ba­gyn­da ýa­ba­ny dur­mu­şy go­ra­mak bilen bagly tas­la­ma­lar dur­mu­şa ge­çi­ril­ýär.
Şweý­sar aş­ha­na­sy­na de­giş­li ta­gam­la­ryň äh­li­si­ni di­ýen ýa­ly bu şä­her­de da­dyp gör­mek müm­kin. Şä­he­riň myh­man­la­ry dün­ýä bel­li şweý­sar şo­ko­lad­la­ry­ny, bal­ly kö­ke­le­ri da­dyp gör­ýär­ler. Ko­fe iç­me­gi ha­la­ýan­lar üçin hem Ba­zel iň go­wy şä­her­le­riň bi­ri­dir. Se­bä­bi şä­her­de iň köp içil­ýän gyz­gyn içim­lik ko­fe ha­sap­lan­ýar.
Şen­gen wi­za­sy bi­len ba­ryl­ýan­dy­gy se­bäp­li, myh­man­lar hiç hi­li ser­het gö­zeg­çi­li­gin­den geç­mez­den Fran­si­ýa ýa-da Ger­ma­ni­ýa aw­to­bus we ot­ly ýa­ly jem­gy­ýet­çi­lik ulag­la­ry bi­len gi­dip bil­ýär­ler.
Reýn der­ýa­sy. Ýew­ro­pa­nyň iri der­ýa­la­ry­nyň bi­ri ha­sap­lan­ýan Reýn der­ýa­sy bir­nä­çe şä­he­ri ke­sip geç­ýär we kä­bir ýurt­la­ryň te­bi­gy ser­he­di­ni eme­le ge­tir­ýär. De­mir­ga­zyk deň­zi­ne guý­ýan der­ýa­nyň uzyn­ly­gy 1 müň 230 ki­lo­met­re ýet­ýär. Şweý­sa­ri­ýa­nyň bir­nä­çe za­wod­la­ry­dyr önüm­çi­lik kär­ha­na­la­ry deň­ze çy­kal­ga­sy bo­lan bu der­ýa­nyň ke­na­ryn­da ýer­leş­ýär. Reý­niň ug­run­da Ger­ma­ni­ýa­nyň se­na­gat taý­dan ösen Dýus­sel­dorf, Köln, Duýs­burg ýa­ly şä­her­le­ri ýer­leş­ýär. Şeý­le hem der­ýa­nyň üs­ti bi­len Ni­der­land­la­ryň Rot­ter­dam, Ant­wer­pen we Ams­ter­dam ýaly port şä­her­le­ri­ne ba­ryp bol­ýar.