Dün­ýä Ku­bo­gy­nyň il­kin­ji go­lu­ny kim ge­çir­di?!

1

Dün­ýä­de iň köp to­ma­şa edil­ýän iki sport çä­re­si­niň bi­ri bo­lan Dün­ýä Ku­bo­gy ulu­dan-ki­çi hem­mä­niň sa­byr­syz­lyk bi­len ga­raş­ýan fut­bol baý­ram­çy­ly­gy ha­sap­lan­ýar. Il­kin­ji ge­zek 1930-njy ýyl­da Urug­waý­da ge­çi­ri­len Dün­ýä Ku­bo­gy hä­zir­ki wagt­da Hal­ka­ra Fut­bol As­so­sia­si­ýa­sy (FI­FA) ta­ra­pyn­dan gu­ral­ýar we oýun­la­ra pro­fes­sio­nal fut­bol­çy­lar gat­naş­ýar. Dün­ýä Ku­bo­gy­nyň il­kin­ji ýa­ry­şy­na 13 to­par gat­na­şan bol­sa, bu ýyl­ky ýa­ryş­da
48 to­par çy­kyş ed­ýär. Or­ta­ça 60 müň­den gow­rak to­ma­şa­çy­nyň jan­kö­ýer­lik et­me­gin­de ge­çi­ril­ýän fut­bol ýa­ryş­la­ry bu ýyl 23-nji ge­zek ge­çi­ril­ýär. Eý­sem, dart­gyn­ly pur­sat­la­ra baý, gy­zyk­ly we gyz­ga­laň­ly ýag­daý­da geç­ýän Dün­ýä Ku­bo­gy­nyň il­kin­ji go­lu­ny kim ge­çir­di­kä?!
Dün­ýä Ku­bo­gy­nyň il­kin­ji go­lu­ny ge­çi­ren şah­sy­ýet Lýu­sen Lo­ran bo­lup, onuň esa­sy kä­ri ma­şi­nist eken. Şol dö­wür­ler fut­bol pro­fes­sio­nal hü­när bol­man, eý­sem, köp­le­riň iş­den boş wag­ty gy­zyk­lan­ýan güý­men­je­si bo­lup­dyr. Lýu­sen Lo­ran hem şo­la­ryň bi­ri bo­lup, ol fran­suz aw­tou­lag bren­di bo­lan «Peu­ge­ot» za­wo­dyn­da iş­läp­dir. Şol wagt 22 ýa­şyn­da­ky Lo­ran dynç alyş gün­le­ri za­wo­dyň to­pa­ryn­da kär­deş­le­ri bi­len fut­bol oý­nap­dyr.
1930-njy ýy­lyň ba­şyn­da Dün­ýä Ku­bo­gy dö­re­dil­ýär we ýa­ryş gu­ra­mak üçin ýurt­lar bo­ýun­ça hö­wes­jeň­ler ça­gy­ryl­ýar. Ýö­ne Ýew­ro­pa ýurt­la­ry­nyň kö­pü­si Bi­rin­ji Ja­han ur­şun­dan soň yk­dy­sa­dy çök­gün­li­gi baş­dan ge­çir­ýän­di­gi se­bäp­li, gat­naş­mak­dan ýüz öwür­ýär. Fran­si­ýa ýa­ry­şa gat­naş­mak is­le­ýär we ýur­duň Fut­bol fe­de­ra­si­ýa­sy oýun­çy göz­läp ug­ra­ýar. Köp za­wodlar we kär­ha­na­lar futbola hö­wes­jeň iş­çi­le­ri­ne tö­leg­siz rug­sat ber­mek is­le­me­ýär. Em­ma «Peu­ge­ot» za­wo­dy özü­niň hö­wes­jeň fut­bol to­pa­ry­na tö­leg­siz rug­sat ber­ýär. Şeý­le­lik­de, spor­ta hö­wes­li Lýu­sen Lo­ran, onuň uly do­ga­ny Žan Lo­ran we to­par­daş­la­ry 1930-njy ýy­lyň 19-njy iýu­nyn­da gä­mä mü­nüp, Urug­wa­ýa ta­rap ýo­la düş­ýär­ler. 15 gün­lük ýü­züş­den soň, Fran­si­ýa­dan, Bel­gi­ýa­dan we Ru­my­ni­ýa­dan Dün­ýä Ku­bo­gy­na gat­naş­mak üçin to­par­lar por­ta gel­ýär­ler.
Urug­wa­ýyň paý­tag­ty Mon­te­wi­deoda­ky «Pocitos» sta­dio­nyn­da gy­şyň so­wuk gü­ni Fran­si­ýa bi­len Mek­si­ka­nyň ara­syn­da açy­lyş oý­ny gu­ral­ýar. Hem­me­ler how­sa­la­ly ýag­daý­da oý­nuň il­kin­ji go­lu­na ga­raş­ýar­dy­lar. Oý­nuň 19-njy mi­nu­tyn­da fran­suz oýun­çy­sy Er­nest Li­be­ra­ti meý­dan­ça­nyň sag gap­da­lyn­dan to­py bat­ly öňe depýär. Lýu­sen Lo­ran bol­sa to­py ho­wa­da uçup gel­ýär­kä de­pip, der­we­zä gol ge­çir­ýär. Mek­sika­ly der­we­zeçi Bon­fi­lio oý­nuň do­wa­myn­da 4 go­luň şa­ýa­dy bol­ýar. Dün­ýä Ku­bo­gy­nyň il­kin­ji oý­ny 4-1 ha­sa­byn­da gu­tar­ýar. Fran­si­ýa bi­len Ar­gen­ti­na­nyň ara­syn­da bo­lan oýun­da Lo­ran to­pu­gyn­dan şi­kes al­ýar we oýun­çy çal­şy­gy­na rug­sat be­ril­me­ýän­di­gi se­bäp­li, ag­sak­lap oý­na­ma­ga mej­bur bol­ýar. Ol şi­ke­si se­bäp­li üçün­ji we soň­ky oýun­la­ra gat­na­şyp bil­me­ýär. 1930-njy ýyl­da Urug­waý­da ge­çi­ri­len Dün­ýä Ku­bo­gy­nyň çem­pio­ny Ar­gen­ti­na­ny 4-2 ha­sa­byn­da ýe­ňen Urug­wa­ýyň mil­li ýy­gyn­dy­sy bol­ýar.
1931-nji ýy­lyň maý aýyn­da Fran­si­ýa bi­len Ang­li­ýa­nyň ara­syn­da dost­luk oý­ny ge­çi­ril­ýär. Bu oýun­da Lo­ran kar­ýe­ra­syn­da ikin­ji we iň soň­ky go­lu­ny ge­çir­ýär. 2005-nji ýy­lyň 11-nji ap­re­lin­de ara­dan çy­kan Lo­ran Dün­ýä Ku­bo­gyn­da­ky il­kin­ji go­lu­ny şeý­le be­ýan ed­ýär: «Men Dün­ýä Ku­bo­gy­nyň we ýur­dum Fran­si­ýa­nyň adyn­dan il­kin­ji go­ly ge­çi­re­nim­de, biz bi­ri-bi­ri­mi­zi hä­zir­ki fut­bol­çy­lar ýa­ly däl-de, ada­ty oýun­çy hök­mün­de to­par bo­lup gu­jak­la­şyp gut­la­dyk. Se­bä­bi gol ge­çir­mek her bir oýun­çy­nyň bor­ju­dyr».

Suratda: Fransiýanyň milli ýygyndysy. Urugwaý, 1930.

Gyzykly bolup bilerЕЩЕ ОТ АВТОРА