Golaýda Ýaponiýa Mars planetasynyň iki sany hemrasyna kosmos gämisini ugratdy. Ýurduň Aerokosmos açyşlary agentligi tarapyndan taýýarlanan taslamanyň çäklerinde işlenip düzülen «Martian Moons eXploration» (MMX) atly kosmos enjamy bilen Gyzyl planetanyň Fobos hem-de Deýmos atly hemralary öwreniler. Ilkinji nobatda Fobosdan alnan nusgalaryň 2031-nji ýyla çenli Ýere getirilmegi meýilleşdirilýär. Marsyň jemi iki sany hemrasy bolup, mundan ozal olardan nusga alynmandy. Kosmos gämisi geljek ýylyň awgustynda asman jisimine baryp ýeter we ol ýerde 3 ýyl bolar.
Mundan ozal Ýaponiýa kiçi asman jisimlerinden toprak nusgalaryny getiripdi. Emma Fobos has kiçi bolansoň, dartyş güýji pes. Bu bolsa astronomlara ozalkylardan has kyn we jogapkärçilikli işiň garaşýandygyny görkezýär. Ululygy 22,5 kilometre barabar bolan bu asman jisiminiň üstünde tekiz ýer az. Kosmos gämisi bilelikdäki fransuz-nemes önümi bolan IDEFIX atly enjamy Fobosyň ýüzüne gondurar. Dört tigirli bu ulag ters düňderilende-de gaýtadan dikelip biljek ýagdaýda taslanypdyr. Fobosyň üstünde IDEFIX bilen 100 gün töweregi barlag işleri geçirilenden soňra, beýleki esasy barlag enjamynyň gonmagy üçin ýer kesgitlener.
Umbar Amandurdyýew,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň mugallymy.
PDF








